Richard Eikelenboom onderwerp in Kamervragen

Opnieuw zijn Kamervragen gesteld over het herzieningsonderzoek in de Deventer moordzaak. Bijzonder is dat deze voormalige medewerker van het NFI daarin wordt genoemd.

Maar zo bijzonder is het ook weer niet wanneer men even terugkijkt in de geschiedenis van de Deventer moordzaak en enkele gebeurtenissen daarna.

Richard Eikelenboom was eigenlijk een soort laborant in het NFI. In die rol deed hij ten overstaan van het Hof Den Bosch opzienbarende uitspraken over het aangetroffen DNA op de blouse van het slachtoffer. Uitspraken die tot op de dag van vandaag zeer omstreden zijn.

Maar ook in een interview in 2019 deed hij nog met een uitspraak de wenkbrauwen fronsen, toen hij beeldend een maanpak introduceerde.

Om niet opgehelderde redenen verliet hij het NFI spoedig na afloop van de behandeling door het Hof Den Bosch. Er was sprake van onenigheid.

Zijn vrouw werkte in die tijd al zelfstandig in een soort mini-NFI en samen zetten ze de activiteiten voort.

In Nederland verliepen de zaken niet zo voorspoedig als het echtpaar had gehoopt. Het voelde zich tegengewerkt door het NFI, stopte de activiteiten in Nederland en zette het bedrijfje voort in Colorada, USA.

In 2016 kreeg Eikelenboom opnieuw een tegenslag te incasseren toen een rechter in Denver hem niet als deskundige in een strafzaak accepteerde.

Enige tijd geleden bleek dat de website ifscolorado.com van het bedrijf al jaren niet werd onderhouden. Dat wekt verwondering op want een dergelijk bedrijf zou niet goed kunnen functioneren zonder een goede website.

Wie vervolgens op internet zoekt naar Richard Eikelenboom en diens activiteiten treft nauwelijks hits. Hij lijkt wel van de aardbodem verdwenen.

Vermeldenswaard zijn nog twee voorvallen.

Jaren geleden verscheen hij onverwacht in de talkshow van Pauw & Witteman. Hij verraste vriend en vijand door tijdens een betoog plotseling een foto te tonen afkomstig van de Deventer moordzaak. Men vond dat toen ongepast en waarschijnlijk niet geoorloofd.

Een tweede gebeurtenis vond enkele maanden terug plaats. In de driedelige serie over de Villamoord kwam plotseling Eikelenboom in beeld die zich als ballistisch deskundige presenteerde bij het bereken van de baan van een schot.

Dat hij nu dus onderwerp in Kamervragen is, wekt dus ook weer niet zoveel verbazing.

Bas Haan in de spotlight van de Havenloods

De Havenloods is een Rotterdamse huis-aan-huis krant. In nummer 9 van de 71e jaargang staat een interview met Bas Haan. Natuurlijk komt de Deventer Moordspraak – zij het kort – ter sprake.

Haan is landelijk bekend als onthullingsjournalist en om die reden wordt hij ten tonele gevoerd in de rubriek Rotterdamse onthullingen.

Hij vertelt hoe hij in de onderzoeksjournalistiek verzeild is geraakt, wat zijn belangrijkste motivatie voor zijn werk is en wat zijn belangrijkste onthulling is geweest.

Wie bekend is met de Deventer Moordzaak gaat nu even rechtop zitten.

Het kan haast niet anders dan dat hij zijn boek over en zijn rol in deze moordzaak als eerste zal noemen. Dat zou je verwachten. Hij heeft de afgelopen drie jaar immers erg op de publicitaire trom van de Deventer Moordzaak geroffeld.

Hij zal dan wel noemen hoe hij absoluut zeker weet dat Louwes de dader is (niet alleen veroordeeld maar nee, de dader), hoe hij tevens zeker weet dat de ‘klusjesman’ niet de dader is, hoe hij de documentairemaakster Annegriet Wietsma en de rubriek Argos zover heeft weten te krijgen de omstreden podcast De Deventer Mediazaak te maken als voorspel van de verfilming De Veroordeling.
Ter relativering: zowel podcast als film worden door advocaat Peter Plasman gekarakteriseerd als een afrekening met Maurice de Hond.

Maar nee, in het interview tref je niets van dit alles aan

Hij noemt de bonnetjesaffaire die ging over zoekgeraakte bonnetjes op het toenmalige ministerie van Veiligheid en Justitie als een onthulling met grote impact, maar voor hem persoonlijk was de eerste echte grote onthulling de Schiedammer parkmoord.

Aan het einde van het interview komt de Deventer Moordzaak toch nog even heel kort – zij het op een bijzondere manier – ter sprake. Het lijkt er op dat hij zich niet meer zo graag wil profileren met deze moordzaak.

… Verder zijn mensen niet zo vaak boos hoor, meestal weten ze toch dat alles klopt wat ik naar buiten breng, kunnen ze er weinig tegenin brengen. Wat wel erg vervelend was is dat ik ten tijde van de Deventer moordzaak twee jaar lang elke dag telefonisch ben lastiggevallen door dezelfde persoon …

Dat Haan juist in dit fragment de Deventer Moordzaak aanhaalt, is wel erg ongelukkig, De auteur van deemzet.nl heeft zowel zijn boek als de podcast onder de loep genomen en dan komt Haan er niet best vanaf. Je kunt veel over beide uitingen zeggen maar dat alles erin zou kloppen is een gotspe. Beide staan vol feitelijk aantoonbare fouten en onzorgvuldigheden wat voor een onderzoeksjournalist gênant is.

Overigens is het uitermate kwalijk dat je iemand telefonisch stalkt.

Terugblik interview Eikelenboom in De Stentor

Dat Richard Eikelenboom omstreden uitspraken doet, wordt bevestigd in het inmiddels bekende interview in De Stentor (2019). Zijn rol van objectieve onderzoeker is hem kennelijk niet genoeg.

We bevelen de lezers aan de volgende fragmenten uit dat interview te (her)lezen. Eikelenboom laat het niet bij de droge (wetenschappelijke) constateringen die passen bij een gerechtelijk deskundige, maar debiteert in plaats daarvan te vaak onjuistheden.

Deze fragmenten worden in het volgende artikel ontleed aan een artikel* met de volgende samenvatting.

Ing. Eikelenboom doet in 2019 uitspraken in De Stentor over zijn bevindingen bij de Deventer Moordzaak. Vergeleken met zijn eigen rapport uit 2003 zijn dat aantoonbare leugens om de lezer er maar van te overtuigen dat Louwes de dader was en hij in 2003/2004 geen fouten heeft gemaakt.

Wie dit stuk leest met het oordeel van de rechter in Denver in het achterhoofd, zal zich wel eens op het achterhoofd krabben: hoe stond het met de deskundigheid van Eikelenboom in de Deventer Moordzaak? Kan hij zijn uitspraken wel waarmaken?

* Het artikel verscheen op maurice.nl en dat maakt velen kopschuw (met de affaire van de ‘klusjesman’ in gedachten). Lezer, zet u hierover heen. Lees en oordeel zelf.

Is website Richard Eikelenboom actief?

Een rechter in Denver weigerde in 2016 Richard Eikelenboom als DNA-deskundige in een strafproces. De redactie hoorde pas onlangs van deze gebeurtenis en wilde meer informatie.

Natuurlijk, want Eikelenboom is niet zo maar een deskundige. In de tijd dat hij nog bij het Nederlandse NFI werkte, speelde hij een belangrijke rol bij de veroordeling van Ernest Louwes in de Deventer Moordzaak.

Hierna verliet hij het NFI en sindsdien werkt hij bij Independent Forensic Services, een bedrijf dat hij samen met zijn vrouw Selma Schieveld oprichtte.

Al enige jaren werkt het bedrijf vanuit het Amerikaanse Colorado. Naar eigen zeggen van de Eikelenbooms ondervond het in Nederland teveel tegenwerking en zette het echtpaar de werkzaamheden in de USA voort.

Een eerste stap om meer te weten te komen van de ‘Denver-kwestie’ is vanzelfsprekend om op de Amerikaanse website ifscolorado.com van Eikelenboom naar zijn lezing te zoeken.

Helaas bleek de website niet meer online te zijn en dat werd op deze plek geconstateerd. Ook dagen na deze eerste constatering bleek de website niet te bezoeken. Daar kon het weerwoord dus niet meer worden gevonden.

Maar toch, na enkele dagen bleek de website plotseling weer online te zijn. Geen mededeling over onderhoud of anderszins, de website was er gewoon weer.

En inderdaad, Eikelenbooms versie van de gebeurtenissen in de rechtbank van Denver kon – na enig zoeken – worden gevonden. Het moet gezegd, hij maakte er zich niet met een Jantje van Leiden vanaf. Uitgebreid beschrijft hij alle gebeurtenissen die met het voorval te maken hebben.

En dat was dan dat.

Maar het eerst niet meer online zijn van de website en dan plotseling weer wel, bleef intrigeren. Reden om de website iets beter te bekijken.

Bij vrijwel alle artikelen staat een datum genoteerd en het valt op dat voor zover kan worden nagegaan de laatste toevoegingen 2 jaar oud zijn. Zou de website alleen maar weer online zijn gezet na de constatering dat die offline zou zijn? En waarom dan wel?

Normaal gesproken zijn dat geen feiten die in deze blog thuishoren.

Maar de omstreden rol van Eikelenboom (niet alleen in de Deventer Moordzaak) en de gebeurtenis in Denver veroorzaakten bij de redactie enige argwaan. Door de beslissing van een Amerikaanse rechter zou men ook kunnen twijfelen aan de deskundigheid van Eikelenboom in de Deventer Moordzaak.

En als die twijfel terecht is, wat voor consequenties zou dat kunnen hebben voor deze zaak?

Eikelenboom reageerde maar blijft omstreden

Het was schrikken toen de redactie hoorde van de uitsluiting van Eikelenboom als DNA-deskundige. Op de inmiddels weer online website van IFS staat zijn uitgebreide weerwoord.

Zijn reactie was eerst moeilijk te vinden, maar bleek toch al enige tijd op de IFS-website te staan. Lees hier zijn relaas.

Het moet gezegd, Eikelenboom heeft van zijn weerwoord veel werk gemaakt.

Toch blijft het knagen want zijn rol is niet alleen in de Deventer moordzaak omstreden.

Op twitter reageerde @MoordzakenPod op een tweet over de uitsluiting van Eikelenboom:

Richard en Selma Eikelenboom speelden in meerdere moordzaken een prominente en soms twijfelachtige rol. Zo ook bij de moord op Koen Everink en de Villamoord. Luister daarvoor eens naar onze Moordzaken Podcast. Wordt vervolgd.

In de Rosmalense moordzaak komt de naam van Richard Eikelenboom als bloedspoorpatroondeskundige veelvuldig voor, Niet alleen zijn eigen naam maar ook die van zijn echtgenote Selma Schieveld, een forensisch geneeskundige.

Advocaat-generaal mr. D.J.C. Aben (ja, dezelfde Aben die nu al negen jaar lang het herzieningsonderzoek in de Deventer moordzaak leidt) dient in zijn conclusie een vordering in tot herziening bij de Hoge Raad. In deze conclusie komen tientallen keren de namen van Eikelenboom en Schieveld voor. In het geval van Eikelenboom overigens niet altijd in positieve zin.

Zo haalt Aben in zijn conclusie mr. Van der Kruijs aan:

Het forensisch onderzoek van deskundige Eikelenboom waarop het hof zich heeft gebaseerd bevat een aantal fundamentele fouten. Dit betreft zowel feitelijke onjuistheden, bijvoorbeeld met betrekking tot het mechanisme van
de zogenaamde “coronasplash”, als incorrecte redeneerstappen, bijvoorbeeld met betrekking tot het bloedspoor op de schoenzool van [slachtoffer]. In de rapportages van Stad/vKoppen en Alkemade wordt aangetoond dat deze
fouten Eikelenboom tot onjuiste conclusie(s) hebben gebracht.

Dat is nogal wat.

We betoogden al eerder dat de meningen van deskundigen uiteen kunnen lopen. Maar de kwalificaties fundamentele fouten, feitelijke onjuistheden en incorrecte redeneerstappen zullen niet licht worden gegeven en zeker niet zo maar door een advocaat-generaal worden geciteerd.

In de Deventer moordzaak toont Eikelenboom tijdens de zitting van 26 januari 2003 een foto van de blouse onder crimescope licht, waarop rond donkere vlekken lichte randen te zien zijn en rept in dit verband van een zogenaamde serumuitscheiding van bloed.

Hij zegt:

Op de nu getoonde afbeelding is de voorzijde van de blouse afgebeeld zoals deze eruit ziet onder de crimescope. De donkere substanties zijn de bloedvlekken. De lichtgevende substantie is waarschijnlijk serumuitscheiding van bloed.

Het begrip serumuitscheiding was destijds in het geheel niet gedefinieerd en wordt tegenwoordig gebruikt voor cosmetische producten en bewerkte zuivelproducten. Vermoedelijk bedoelde Eikelenboom hier de Engelse term plasma secretion te vernederlandsen, maar die term slaat op het scheidingsproces van bloed in een laboratorium.

Wat er te zien moet zijn geweest, zijn de randen van waterige bloedvlekken, die in het katoen van de blouse waren getrokken en door het lagere ijzergehalte nog net oplichtten in het crimescope-licht.

Dat lijkt althans zo in de foto die Eikelenboom in 2013 in het praatprogramma van Pauw en Witteman toonde.

In datzelfde programma toont Eikelenboom een foto van de voorzijde van de blouse, vermoedelijk dezelfde foto als hierboven bedoeld. Hij wijst op twee vlekken, die DNA van Louwes zouden hebben bevat. Uit ander fotomateriaal (van latere datum) blijkt zonneklaar, dat deze twee vlekken nooit zijn bemonsterd.

Er valt hierover nog veel meer te zeggen maar laten we ons voorlopig beperken tot de opmerking dat het bijzonder vreemd is dat Eikelenboom ongeveer tien jaar na zijn vertrek bij het NFI nog over fotomateriaal uit deze zaak beschikt en dit zelfs op de televisie toont. Mag dat zo maar? Het zijn toch geen kiekjes uit zijn familiealbum?

Eikelenboom doet in de Deventer moordzaak meer eigenaardige uitspraken. Zo stelt hij:

Voor het met behulp van standaardmethoden, die door het NFI bij het DNA-onderzoek worden gehanteerd, verkrijgen van een bruikbaar DNA-profiel van huidcellen, dienen minimaal 200 cellen te zijn overgebracht. Bij zakelijk, oppervlakkig contact zoals het geven van een hand of het voeren van een gesprek op geringe afstand tussen personen wordt in het algemeen minder dan deze hoeveelheid overgedragen

Hij suggereert hiermee dat een oppervlakkig contact minder cellen oplevert en dus niet tot een bruikbaar DNA-profiel kan leiden. Nu er wel een bruikbaar DNA-profiel is, moet het aantal huidcellen meer dan 200 hebben bedragen en kan er van een zakelijk contact geen sprake zijn geweest. Het contact moet dus wel gewelddadig zijn geweest.

Later bleek evenwel dat men in een eerder op het NFI uitgevoerd onderzoek (van Prof. Kloosterman) kon nalezen dat een optimaal DNA-profiel kan worden verkregen bij een DNA-opbrengst na bemonstering van 30 tot 150 cellen. Waarom noemde Eikelenboom dan toch 200 huidcellen?

In datzelfde kader meldt Eikelenboom ook:

Weliswaar laat de huid continu cellen los, maar deze bevatten weinig DNA-materiaal, aangezien het om afstervende cellen gaat.

Nu er wel voldoende DNA-materiaal is aangetroffen, kan dat dus niet van afstervende cellen afkomstig zijn, zo wil Eikelenboom aantonen. Ze moeten dus afkomstig zijn van huidcellen die door geweld hebben losgelaten. Daarbij overstijgt hij duidelijk de stand van wetenschap op dit moment betreffende de betekenis van apoptosis (celdood) voor het DNA in de betreffende cellen.

Kortom, wat er ook waar moge zijn van zijn weerwoord, het neemt niet weg dat het optreden van Eikelenboom in nogal wat gevallen (Everink, Villamoord, Rosmalen, Deventer) omstreden is.

Eikelenboom heeft als DNA-deskundige een belangrijke rol gespeeld bij de veroordeling van Louwes. Gezien de gebeurtenissen in de USA en zijn rol in andere zaken, zou het raadzaam zijn ook zijn rol in de Deventer moordzaak nog eens nader te beschouwen.


Website Eikelenboom weer online

Onlangs werd de redactie opgeschrikt door het bericht dat Richard Eikelenboom in 2016 van een Amerikaanse rechter in Denver niet als DNA-deskundige mocht optreden.

De rechter deed dit in een strafzaak op verzoek van de aanklager die aantoonde dat Eikelenboom voor bekwaamheidstests was gezakt, dat zijn bedrijf Independent Forensic Services (IFS) niet was geaccrediteerd en dat hij daarover tijdens het verhoor misleidende verklaringen had afgelegd.

We kennen Eikelenboom nog van zijn optreden in de Deventer moordzaak. Toen hij nog werknemer was bij het NFI speelde hij in 2003-2004 een belangrijke rol bij de veroordeling van Ernest Louwes en dan is het groot nieuws wanneer hij jaren later in een andere zaak niet als deskundige wordt toegelaten.

Alle reden dus voor nader onderzoek.

De eerste ingeving is na te gaan wat IFS (en daarmee ook Eikelenboom) over deze aantijgingen verklaart en waar kun je deze informatie beter vinden dan op de website van IFS.

Jaren geleden toonde deze veel informatie over de werkzaamheden van het bedrijf en over de medewerkers. Zo bevatte de site een zeer uitgebreide CV van Eikelenboom.

De site was enige tijd niet bereikbaar maar is inmiddels weer online. Informatie over de beslissing van de rechter in 2016 is helaas niet te vinden.

De optredens van Eikelenboom toen hij nog in Nederland als NFI-deskundige optrad, waren niet altijd onomstreden. Op zichzelf is dit niet zo vreemd. Ook deskundigen kunnen van mening verschillen en dat wordt over en weer niet altijd op prijs gesteld.

In de komende tijd zullen we enkele optredens onder de loep nemen.

Financieel motief in Deventer Moordzaak

Wie heeft financieel voordeel van de moord? Dat is een van de eerste vragen die bij een onderzoeksteam naar voren komen. Hoe zat dat in de Deventer Moordzaak?

Lange tijd werd Ernest Louwes gezien als degene die de moord zou hebben gepleegd met als doel zichzelf te verrijken. Hij zou dus een financieel motief hebben gehad.

Maar het Hof Den Bosch maakte aan die gedachte een eind. Het achtte een financieel motief zeer onaannemelijk. Maar hij werd wel veroordeeld.

Ook Michael de Jong, de ‘klusjesman’, zou een financieel motief hebben gehad. Lange tijd werd immers aangenomen dat hij wel in het eerste testament een legataris was maar niet meer zou voorkomen in het tweede testament En dus …

Maar zijn positie in het nieuwe testament bleek ongewijzigd en dus zou ook hij geen financieel motief hebben gehad. Tenzij hij zou hebben verwacht de enige erfgenaam te zijn geweest en dat als een flinke teleurstelling zou hebben ervaren.

Het aantal personen in de kring van intieme bekenden van mevrouw Wittenberg is zeer beperkt. Het staat vrijwel vast dat de moordenaar in die kring moet worden gevonden.

Louwes is nu tot op het hoogste niveau veroordeeld, maar stel – en dat is gezien het al negen jaar lopende herzieningsonderzoek allerminst uit te sluiten – dat hij na een herziening uiteindelijk wordt vrijgesproken.

Wie blijven er dan als de meest voor de hand liggende daderkandidaten met een financieel motief over?

Zoveel zijn het er niet.

Argos ter verantwoording geroepen

Het is inmiddels bekend dat de podcast De Deventer Mediazaak storende misstanden bevat. Voor een onderzoeksprogramma als Argos is dat niet acceptabel., zeker in zo’n belangrijke moordzaak.

De auteur van de website deemzet.nl heeft zowel de maakster Annegriet Wietsma van de podcast als de redactie van Argos op deze cruciale misstanden gewezen. Cruciaal omdat veel luisteraars hierdoor zijn misleid en daardoor met heel andere ogen naar de hoofdrolspelers in deze zaak hebben gekeken.

Nu hij na zovele maanden nog steeds op een reactie van Argos wacht, vat hij de misstanden in een brief aan de redactie samen.

Gezien de ernst van de misstanden heeft hij besloten deze brief niet alleen aan een aantal direct betrokkenen te sturen maar ook aan de Raad van Journalistiek.

Geachte redactie,

Nog steeds geen reactie.

Ik wijs erop, dat in de aangeduide podcast naar mijn mening journalistieke misstanden voorkomen. Het gaat dus verder dan een interpretatieverschil omtrent feiten.

Ik noem:

1.
In de podcast wordt geciteerd uit mijn werk, dat werk bestaat uit een aantal YouTube filmpjes. Deze zijn openbaar, dus op zich is daar niets mis mee. Echter is er in de podcast (deel 4 26:00, ik verwijs naar mijn bespreking van de podcast in
https://deemzet.nl/documenten/pdf/
CommPodcastDeventerMediaZaak.pdf) sprake van het hermonteren van dit werk, door het opnieuw samenvoegen van zeven verschillende fragmenten, onttrokken aan twee verschillende onderwerpen. Daarmee is een onsamenhangend beeld van mijn bijdrage aan de discussie gecreëerd. Volgens mij is een dergelijke werkwijze uit journalistiek punt een doodzonde.

Tevens word ik hier opgevoerd als meedenker met Maurice de Hond, terwijl mijn bijdragen juist geplaatst zijn in het kader van een alternatieve reconstructie van de gebeurtenissen, zowel ten opzichte van het OM, Maurice de Hond als Bas Haan.

2.
De tweede misstand betreft de wijze, waarop professor Derksen wordt opgevoerd t.a.v. de herkomst van DNA-spoor 10. In deel 6 (18:00) wordt hij sprekend opgevoerd met alternatieve verklaringen voor dit spoor, waarbij wordt opgemerkt -ook door hemzelf-  dat deze niet erg plausibel zijn (de niestheorie en de troostende-arm-theorie). De contaminatietheorie, waar hij ook uitgebreid bij heeft stilgestaan, zoals hij mij heeft verzekerd, is uit zijn verklaring geknipt.

3.
De derde misstand is het introduceren van een verklaring op basis van een objectief onjuist feit. Dat feit betreft de vaststelling, dat bloedvlekje 10 zich onderop de (sier-)kraag van de blouse van het slachtoffer zou bevinden en niet bovenop (https://deemzet.nl/beeldbank/DNA/spoor10/beeldbank.htm#01 &
https://deemzet.nl/beeldbank/DNA/spoor10/beeldbank.htm#20
geven de situatie het beste weer), zoals in twee instanties wordt besproken:
a. In de al eerder gememoreerde bijdrage van Derksen, waarbij duidelijk niet uitgegaan wordt van de feitelijke situatie (nog even afgezien van de verwarrende begrippen als onderop en bovenop);
b. In de bijdrage van Wanda Waisvisz (deel 5 18:30), waarin eveneens overduidelijk niet wordt uitgegaan van de feitelijke situatie (men raadplege https://deemzet.nl/index.htm?https://deemzet.nl/8/1/links.htm#50).

Deze lijst is niet volledig, ik heb meer bezwaren aangedragen in het eerder genoemde commentaar, dat ik volledigheidshalve bijsluit.

Ik vermoed, maar zeker weten doe ik dat niet meer, dat Argos in dit soort zaken wat dieper probeert te graven. Maar dan zou ik wel een reactie hebben verwacht op mijn eerdere mails. Die reactie ontbreekt, een werkwijze, die ik eerder van de Belastingdienst zou verwachten of van het Openbaar Ministerie. Derhalve stuur ik extra kopieën van deze mail naar advocatenkantoor Knoops en naar de Raad voor de Journalistiek.

Mvg

Demo

Het is onduidelijk of hij het hierbij zal laten.

Ook de redactie van deze website deelt zijn teleurstelling in de onderzoeksrubriek Argos.

Ook MoordzakenPod toont belangstelling

Op internet is Moordzaken de Podcast actief. De drijvende krachten achter dit account zijn Carrie en Eddie. Zij bespreken op een toegankelijke manier spraakmakende moordzaken. En dat zijn er nogal wat.

Ook op twitter laten zij regelmatig van zich horen via het account @MoordzakenPod onder de naam MoordzakenPodcast.

Regelmatig hebben Carrie en Eddie via twitter laten weten dat ze ook de Deventer Moordzaak onder de loep zullen nemen. Dat dit nog niet is gebeurd is niet zo verwonderlijk. Hun website bevat al dertig zaken.

Recent is hun podcast van de tot verbeelding sprekende moordzaak van Richard Klinkhamer. Wie herinnert zich niet de roman Woensdag Gehaktdag?

Dus ook de Deventer Moordzaak zal aan de beurt komen. We wachten geduldig af.

Paradoxaal genoeg zullen Carrie en Eddie het bij deze zaak niet gemakkelijk krijgen. Er zijn zoveel publicaties – enkele duizenden pagina’s? – rond deze zaak, er valt zoveel te interpreteren dat ze het gevaar lopen door de bomen het bos niet meer te zien.

En daarbij komt nog dat al negen jaar een herzieningsonderzoek loopt.

Het begon met Stan de Jong die al in 2003 over de zaak publiceerde, eerst met een serie artikelen in HP/De Tijd en later in boekvorm.

In 2009 verscheen een boek van Bas Haan dat onlangs opnieuw is uitgekomen. Hoewel de auteur zijn werk keer op keer als de ultieme waarheid beschouwt, bevatte het daarvoor helaas teveel aantoonbare fouten en onnauwkeurigheden. Valt erg tegen van een onderzoeksjournalist.

Heel anders was het gesteld met het boek Leugens over Louwes van Prof. Ton Derksen dat in 2011 verscheen. Zoals je van een schrijver met zijn reputatie mag verwachten was het een degelijk boek met veel voetnoten en verifieerbare referenties.

Inmiddels had ook de website geenonschuldigenvast.nl zich gemeld. Onder aanvoering van Maurice de Hond (die zich in 2005 met de zaak ging bemoeien) besteedden vele vrijwilligers hun vrije tijd om de vele fouten in de zaak op te lossen.

Onderwerpen waren er genoeg: de kwesties met de blouse die er in de loop van de tijd steeds meer vlekken bijkreeg, de frauduleuze hondengeurproef, het onmogelijke (maar in 2014 toch weer wel mogelijke) telefoontje vanaf de A28, het ochtendbezoek dat eerst niet en toen toch weer wel had plaatsgevonden, het mes dat toch weer niet het moordwapen bleek te zijn, het gegokte tijdstip van de moord vanwege het ontbrekende schouwrapport, de vele kwesties met het DNA-onderzoek, etc., etc.

Rond 2011 betrad een nieuwe speler de arena. Het was de anonieme auteur (Demo) van de website deemzet.nl die inmiddels is uitgegroeid tot de Vraagbaak van de Deventer Moordzaak. Van huis uit is hij scheikundige, maar hij beet zich niettemin vast in de kleinste details van uiteenlopende onderwerpen.

Hoewel het niet zijn op zijn vakgebied lag, wist hij niettemin de werking van het GSM-netwerk in 1999 te ontrafelen met ontluisterende resultaten. Zijn grootste wapenfeiten betroffen evenwel zijn onderzoeken naar de DNA-sporen. Een kolfje naar de hand van een chemicus.

In 2013/14 kwam de Adviescommissie afgesloten strafzaken (ACAS) onder andere onder verwijzing naar Demo met het advies onderdelen van de Deventer Moordzaak nader te onderzoeken. Ook Prof. Knoops had hierop aangedrongen.

Dat onderzoek, onder leiding van mr. Aben, is na negen jaar nog steeds niet afgerond, ondanks Kamervragen hierover van Attje Kuiken in 2019 en Gidi Markuszower in 2021.

Ondertussen was in 2019 een vierdelige podcast van De Stentor verschenen die de zaken nog eens op een rijtje zette en daarbij objectief te werk ging.

Van objectiviteit was in het geheel geen sprake bij de zesdelige podcast De Deventer Mediazaak die onder auspiciën van Argos begin dit jaar het licht zag.

Kenmerkend was dat op twitter de maakster Annegriet Wietsma zich al snel min of meer indekte met de opmerking dat de podcast was gebaseerd op het boek van Haan. Niet voor niets, want Demo had de podcast van minuut tot minuut beluisterd en kwam tot een hele serie aantoonbare fouten.

De podcast had eigenlijk ook niet zoveel te maken met de Deventer Moordzaak. Hij diende meer als trailer van de film De Veroordeling die aan hetzelfde euvel leed als de podcast. Een goed gemaakte film die feitelijk maar zijdelings met de Deventer Moordzaak te maken had. De associatie met de Deventer Moordzaak diende alleen een marketingdoel.

Lees wat mr. Peter Plasman hierover opmerkt in – opnieuw – een podcast: De schoft van de Deventer moordzaak waamee Maurice de Haan wordt bedoeld.

De podcast bestaan uit 8 delen (interviews met Pim van Galen) en nog eens 9 extra afleveringen.

En dan zijn we er wel zo ongeveer.

O nee, toch niet.

Begin dit jaar zag de weblog deventermoordzaak.info het licht. De auteur ziet het als zijn taak de belangstelling voor deze geruchtmakende zaak levend te houden. Hij is van mening dat Louwes op basis van het flinterdunne dossier nooit veroordeeld had mogen worden en zou een herziening daarom ten zeerste toejuichen.

Het valt te hopen dat Moordzaken de Podcast zich in deze enorme hoeveelheid documenten niet verslikt. Carrie en Eddie hebben het voordeel dat ze voor hulp en achtergrondinformatie (PV’s, onderzoeken) altijd bij bovengenoemde personen en websites terecht kunnen.

Winnaar Dutch Podcast Awards

“Hoe en waardoor wordt iemand slachtoffer van nepnieuws? De Deventer Mediazaak is een zesdelige podcastserie over hoe de Deventer moordzaak ontaardt in een mediazaak.”

Zo wordt de winnende podcast in de categorie Verhalend beschreven en dan is een felicitatie zeker op zijn plaats. Winnen van concurrenten is niet niks. (Wie waren er overigens nog meer in de race in de categorie Verhalend?)

Maar er moeten wel een paar nuances worden gemaakt, op het gevaar af voor zuurpruim te worden uitgemaakt.

Wie de tweets heeft gevolgd die over de podcast en de opvolgende film De Veroordeling zijn geschreven, valt op dat het enthousiasme vooral, maar niet alleen, afkomstig is van collega’s: journalisten, programmamakers, regisseurs, etc. Met al die collegiale ah’s… en oh’s… geven zij hun complimenten wel een hoog Wij van WC-eend-gehalte.

Wat verder opvalt is dat de persoon die in zowel de podcast als de film er ongenadig van langs krijgt en om wie beide eigenlijk draaien, niet in de beschrijving van de podcast voorkomt. Want hoe wordt de podcast op de website gepresenteerd?

Hoe en waardoor wordt iemand slachtoffer van nepnieuws? De Deventer Mediazaak is een zesdelige podcastserie over hoe de Deventer moordzaak ontaardt in een mediazaak. Van verslaggeving en waarheidsvinding via infotainment naar een hetze. Feit en fictie gaan een eigen leven leiden en er vallen meer slachtoffers dan alleen de vermoorde weduwe. Journalisten, redacteuren van talkshows, opiniemakers, BN’ers en andere betrokkenen vertellen hoe ze onderdeel werden van deze mediadynamiek.

Wie kan daar nu tegen zijn?

Maar de persoon die voortdurend het doelwit was bij de eerdere presentaties van zowel podcast als film wordt angstvallig verzwegen: Maurice de Hond.

Waar Bas Haan de laatste twee jaar geen gelegenheid voorbij liet gaan om De Hond “een veroordeelde crimineel” te noemen, haalt hij diens naam nu slechts terloops aan: hij moet nog een excuusje maken. Lees de volgende tweet die – afgezien van het woord ‘gesloopt’ – voor Haans doen mild aandoet:

‘Klusjesman’ Michael de Jong en zijn vriendin werden gesloopt door een afschuwelijke campagne. Rehabilitatie lukte niet met mijn boek, wel met de daarop gebaseerde podcast en de film #DeVeroordeling, dankzij drijvende kracht @joramwillink. Nu alleen nog excuses van @mauricedehond

Nu worden slechts diens excuses gevraagd en dat is andere koek dan De Hond een veroordeelde crimineel te roepen.

Verwarrend in deze passage is het woord Rehabilitatie. Wat wordt hiermee bedoeld? Dat de klusjesman door De Hond onrechtmatig als de dader is aangewezen?

Vast niet, want de rechter heeft dit al vastgesteld en Maurice de Hond veroordeeld.

Wat hier kennelijk wordt bedoeld is wat in podcast en film steeds weer werd herhaald: de klusjesman “heeft geen bal met de zaak te maken”, “hij is onschuldig” (Haan)! Maar – helaas voor Haan en zeker voor de klusjesman – niemand kan op dit moment vaststellen dat hij onschuldig is. Ook al wijst veel daarop.

Weliswaar is Louwes veroordeeld maar dat is meer een juridische gegeven. Het bewijst niet dat hij ook de dader is.

Neem als voorbeeld de zaak Lucia de Berk. Ook zij was tot in hoogste instantie veroordeeld maar werd na een aantal jaren cel alsnog vrijgesproken. Echt gerehabiliteerd.

Voor de klusjesman is het niet anders. Ook een rechter zal zelden vonnissen dat de verdachte onschuldig is, maar kan wel vrijspreken bij gebrek aan (overtuigend) bewijs.

Voor wie dit allemaal verwarrend overkomt, doet er goed aan het exposé van de bekende strafrechtadvocaat mr. Peter Plasman te lezen.

Nog even het volgende.

Harry Lensink meldde in een tweet supertrots te zijn dat de Deventer Mediazaak de Dutch Podcast Award heeft gewonnen en feliciteerde Annegriet Wietsma, Joram Willink en de rubriek Argos onderzoekt! hiermee.

Ondanks deze trots blijft het een feit dat zowel de podcast als de film vele ernstige fouten en misleidingen bevat. Ze zijn al diverse keren via diverse media genoemd. En dat is een smet op de podcast en – nog erger – op de onderzoeksreputatie van Argos.

Tenslotte nog de categorie waarin de podcast de Deventer Mediazaak de prijs heeft gewonnen. Het betreft de categorie Verhalend. Daar kan niemand bezwaar tegen hebben omdat de podcast grotendeels om fictie draait en de associatie met de Deventer Moordzaak alleen voor de marketing dienstig was.

De Deventer Moordzaak daarentegen gaat niet over fictie maar over echt ernstige zaken: heeft iemand mogelijk ten onrechte een celstraf van 12 jaar uitgezeten? Daarnaar wordt momenteel door advocaat-generaal mr. Aben al negen jaar onderzoek gedaan. Zo klaar als een klontje is de schuld van Louwes dus niet.

Indien zal blijken dat Louwes onterecht is veroordeeld, is zijn leven niet alleen gesloopt maar ook verwoest.

En daar doet geen prijs iets aan af.

Bart Schut ‘zonder enige voorkennis’ over de klusjesman

De Deventer Moordzaak is geen eenvoudige zaak. Het dossier is omvangrijk en naarmate de zaak zich langer voortsleept worden de onderzoeken steeds specialistischer: GSM-protocollen, DNA-onderzoek.

Niemand zal het Bart Schut dus kwalijk nemen dat hij van de Deventer Moordzaak praktisch niets afwist toen hij naar de bioscoop ging om naar De Veroordeling te kijken.

Vandaar dat ik vorige week zonder enige voorkennis de bioscoopzaal betrad om de film De Veroordeling te bekijken.

schreef hij in het artikel Veroordeeld (10 oktober 2021) in het Nieuw Israëlietisch Weekblad.

Hij zat ruim twee uur op het puntje van zijn stoel en vond de film ‘fan-tas-tisch (vijf sterren)’. Wel wat overdreven. Zeker, De Veroordeling is een goede film, maar gaat het niet ver deze ‘een van de beste drie Nederlandse producties die ik ooit gezien heb’ te noemen? Maar goed, ieder zijn smaak.

Tot zover niets bijzonders.

Later in het artikel doet hij enkele opmerkelijke uitspraken.

Zo schrijft hij:

Ernst (moet Ernest zijn, red.) Louwes. Die is keurig veroordeeld, heeft zijn straf uitgezeten en over zijn schuld kan nauwelijks twijfel bestaan.

Deze opmerking is goed verdedigbaar. Louwes is tot op het hoogste niveau veroordeeld, al loopt er nog wel al negen jaar lang een herzieningsonderzoek. Zo heel duidelijk is het dus ook weer niet.

Hij vervolgt:

Maar gaandeweg wordt duidelijk hoe het leven van een volstrekt onschuldige man – en daarmee ook zijn partner – willens en wetens kapot is gemaakt door de kwade genius in de zaak: Maurice de Hond.

Dat Maurice de Hond een grote fout heeft gemaakt is bekend, hij is daarvoor – lang geleden – ook veroordeeld.

Maar hoe weet Bart Schut toch, dat de klusjesman een volstrekt onschuldige man is. Wat weet hij wat wij niet weten?

Later in het artikel komt hij er nog op terug:

In De Veroordeling, gebaseerd op het werk van onderzoeksjournalist Bas Haan, wordt duidelijk dat De Hond bleef beschuldigen en manipuleren, lang nadat duidelijk was dat ‘klusjesman’ De Jong de dader helemaal niet kon zijn.

Niet kon zijn? Opnieuw, hoe weet Bart Schut dat toch allemaal? Wat weet Bart Schut die geen enkele voorkennis bezit, wat al die anderen die zich al jaren met de zaak bezighouden, niet weten?

Het is overigens heel wel mogelijk dat de ‘klusjesman’ niet de dader is. Maar om te stellen dat hij de dader niet kon zijn, vraagt toch op zijn minst wel enige toelichting.

Zeker van iemand die naar eigen zeggen over geen voorkennis beschikt, terwijl er honderden onderzoeken zijn geweest, talloze artikelen zijn verschenen, het boek Leugens over Louwes van Prof. Ton Derksen een geheel ander beeld geeft dan het boek van Bas Haan dat zoveel fouten en tekortkomingen telt.

De Stentor deelt opvatting over De Veroordeling

De film De Veroordeling wordt steeds geafficheerd als een film over de Deventer Moordzaak, maar is in feite een aanklacht tegen Maurice de Hond.

Die opvatting is in deze blog regelmatig verkondigd. De link naar de Deventer Moordzaak is niets anders dan een marketingtruc.

Wie zou de gang naar de bioscoop hebben ondernomen wanneer de trailer zou hebben aangegeven dat de film een aanklacht is tegen het optreden van de media (behalve de tv-rubriek Nieuwsuur natuurlijk, want daar is Bas Haan onderzoeksjournalist) en met name van Maurice de Hond in publieke kwesties?

Het antwoord op deze vraag laat zich raden.

Maar veel mensen weten nog wel (vaag) van de intrigerende Deventer Moordzaak met de klusjesman en de boekhouder. Hoe zat het ook al weer en wie is de dader?

Maar wie de inderdaad goed gemaakte film heeft gezien en op de hoogte is van de zaak zelf, ziet al gauw dat de Deventer Moordzaak er met de haren is bijgesleept. Niks Deventer Moordzaak, het is gewoon fictie. En marketing.

Het deed de redactie van deze blog dan ook goed in een artikel van De Stentor de volgende passage te lezen:

De Deventer moordzaak is weer in de actualiteit vanwege de film De Veroordeling, die sinds vorige maand te zien is in bioscopen. In die film gaat het vooral over de nasleep van de moordzaak en de rol van opiniepeiler Maurice de Hond, die sinds 2005 via de media campagne voert voor heropening van de zaak. Volgens De Hond is Louwes onterecht veroordeeld.

Advocaat Peter Plasman over de Deventer Moordzaak

De podcast De schoft van de Deventer Moordzaak heeft veel minder aandacht gekregen dan de Mediazaak. Dat is niet terecht want in 16 afleveringen worden wel alle aspecten feitelijk behandeld. Zoals het hoort.

Een hoogtepunt van De Schoft is de laatste aflevering Het laatste woord is aan Peter Plasman. Zowel in geschreven als gesproken tekst belicht hij de diverse onderdelen van de zaak.

Zo komen de volgende kwesties aan bod: de rol van Maurice de Hond, het DNA-bewijs, de zaak zelf, de overtuiging van de rechters, mevrouw Waisvisz en de anonieme briefjes, en natuurlijk De Deventer Mediazaak.

Je merkt meteen dat hier een topadvocaat aan het woord is. Zijn analyse is evenwichtig en zakelijk geschreven en juridisch verantwoord.

Iedereen wordt aangeraden het stuk van ongeveer 7 kantjes rustig te lezen of via Spotify naar zijn heldere uitleg te luisteren. Het is zeker de moeite waard.

Voor degenen die niet zo lang kunnen wachten, hieronder alvast een aantal treffende passages.

Afrekening in de podcast Deventer Mediazaak

Deze zomer werd onder de titel De Deventer Mediazaak een nieuw hoofdstuk geschreven. Alhoewel de titel van deze podcast suggereert dat het hier gaat om een beschouwing van de manier waarop de media met de Deventer Moordzaak zijn omgegaan is de podcast in feite één grote afrekening met Maurice de Hond. In september [2021, red.] verschijnt de film De Veroordeling en naar verwachting zal deze afrekening daarin een vervolg krijgen.

Pot verwijt de ketel …

Wat de podcast [De Deventer Mediazaak; red.], zo merkwaardig maakt is dat het centrale verwijt daarin is dat De Hond zich schuldig heeft gemaakt aan “trial by media” maar dat de luisteraar door de makers van de podcast eenzelfde “trial by media” wordt voorgeschoteld. En dan ook nog eens voor gedrag dat door rechters al onherroepelijk is afgehandeld. De Hond heeft de prijs voor zijn gedrag al betaald, lang voor de lancering van de podcast waarin alles nog eens dunnetjes wordt overgedaan. De Deventer Mediazaak is een “trial by media” met een evidente schending van het ne bis in idem beginsel, iemand mag niet twee keer voor hetzelfde gedrag bestraft worden. Dat de inhoud van de podcast een afstraffing van De Hond is staat buiten kijf, sterker, hij is ook zo bedoeld en getuige reacties in de media is het ook zo opgevat.

Blunders

Waar De Hond aanvankelijk heeft betoogd dat Louwes onschuldig vast zat en De Jong de dader is heeft De Hond zijn standpunt later bijgesteld en is zijn overtuiging geworden dat het onderzoek in de Deventer Moordzaak zodanig beheerst wordt door blunders dat bij de huidige stand van zaken niemand voor deze moord veroordeeld zou mogen worden. Dát er sprake is van blunders in het opsporingsonderzoek in de Deventer Moordzaak is ook de opvatting van de advocaat-generaal bij de Hoge Raad, mr. Aben.

DNA dubieus

Maar ten aanzien van beslissende bewijsmiddelen in een strafzaak moet toch verwacht worden dat vastgesteld wordt dat contaminatie uitgesloten is. Die vaststelling heeft het hof echter niet gedaan.

Scenario’s

Het ten onrechte melden aan de rechters dat het onderzoek in andere richtingen alibi’s had opgeleverd is de belangrijkste trigger voor De Hond geweest om zich op De Jong te richten. In feite heeft De Hond twee wegen bewandeld. De eerste was om met behulp van deskundigen de gehanteerde bewijsmiddelen trachten te ontkrachten. De tweede weg was om aan te tonen dat er wel degelijk sprake was van een alternatief scenario.

Afserveren

Wat in de podcast (De Deventer Mediazaak; red) ontbreekt is een inhoudelijke reactie op de vele punten die De Hond naar voren heeft gebracht. Alle fouten en tekortkomingen die De Hond heeft benoemd worden gepareerd met de stelling dat hij het niet goed ziet omdat het daderschap van Louwes boven elke twijfel verheven is. Op deze manier is er ook niet de noodzaak om de vele terechte en voor de hand liggende vragen die De Hond aan de orde heeft gesteld van een inhoudelijke reactie te voorzien. Wellicht is dat te verklaren door de drijfveer om De Hond af te serveren.

Oud zeer Bas Haan leidt af van hoofdzaak

Door zijn gedoe met De Deventer Mediazaak en de film De Veroordeling leidt hij de aandacht af van waar het in de Deventer Moordzaak werkelijk om draait: is Louwes terecht veroordeeld?

Een recente tweet van @geertrb riep Haan op bij zinnen te komen:

Het zit je wel bijzonder diep hè. Tip: misschien eens stoppen met kruistocht jegens De Hond en serieus in gesprek gaan met bijv. Ton Derksen, @demoriginal5 of @DeventerMoord?

Ook op deze website is al eerder het vermoeden uitgesproken dat de acties van Haan zijn ingegeven door rancune jegens De Hond waarvan de oorzaak onbekend is. Zijn uitspraken zijn nauwelijks zakelijk, gaan vrijwel niet over feiten en zijn meestal ronduit (te zeer) op de persoon van De Hond gericht.

Wat de kwestie verergert, is dat Haan de Deventer Moordzaak sedert januari 2019 (DWDD) misbruikt als vehikel voor de promotie van zijn film (via de podcast De Deventer Mediazaak).

Ondanks allerlei uitspraken die anders doen vermoeden, gaat de film helemaal niet primair over de Deventer Moordzaak, komt de rol van de media nauwelijks aan bod, maar zijn de podcast en de film een kruistocht jegens De Hond.

Zeker, het zal voor Michael de Jong een groot drama zijn geweest dat hij door Maurice de Hond onrechtmatig van de moord werd beschuldigd. Die is daarvoor ook veroordeeld.

Maar hoe vreselijk ook en hoeveel medeleven De Jong en diens partner daarvoor verdienen, daar ging en gaat de Deventer Moordzaak niet over.

Deze zaak gaat al 22 jaar over de enige belangrijke vraag, waarover zovelen zich al jaren druk maken: is de veroordeling van Louwes tot in hoogste instantie terecht of niet. Is het bewijs waarop Louwes is veroordeeld overtuigend.

En hierover bestaat zacht uitgedrukt nogal wat twijfel die de laatste tijd eerder toe- dan afneemt. Dat blijkt recentelijk eens te meer nu blijkt dat advocaat-generaal mr. Aben al negen jaar bezig is onderdelen van het bewijs te onderzoeken.

Zo evident duidelijk als Haan suggereert (Louwes is de moordenaar) liggen de zaken dus niet.

Wie Haan aanspreekt over het bewijs van de zaak zelf krijgt slechts nul op rekest. Hij focust zich op het randgebeuren van de Deventer Moordzaak (Michael de Jong, de media, De Hond) en gaat daarbij vaak als een wildeman te keer.

Misschien leidt zijn status als gelauwerde onderzoeksjournalist tot deze arrogantie en alle overdreven complimenten uit het kamp van ‘tout journalistiek’ (Haan) zullen daar ook wel toe bijdragen.

De oproep in de aangehaalde tweet zal dus wel aan dovemans oren zijn gericht. Wat zou het een goede ontwikkeling zijn wanneer enkele hoofdrolspelers in deze zaak op een zakelijke wijze over hun eigen schaduw zouden kunnen heenstappen en met elkaar hun overtuigingen zouden kunnen bespreken.

Op zoek naar de waarheid.

Te denken valt aan Prof. Ton Derksen, Maurice de Hond, de auteur van deemzet.nl en natuurlijk ook Bas Haan. De leiding van dit gespreksgroepje zou in handen van mr. Aben kunnen liggen. Misschien schiet het dan ook met zijn herzieningsonderzoek een beetje op.

Maar deze wens zal wel een illusie blijven.

Film: “Michael de Jong is onschuldig”

Om deze conclusie kan de filmbezoeker niet heen. Na een korte inleiding in de Deventer Moordzaak komen Michael en zijn partner nadrukkelijk als onschuldige slachtoffers in beeld.

Nadat het toegestroomde publiek zich naar binnen heeft gewurmd om De Veroordeling te kunnen zien*

Wanneer het de bedoeling van de makers is geweest dit stel onschuldig te verklaren aan de moord van Jacqueline Wittenberg en daarmee te rehabiliteren, dan zijn ze daarin royaal geslaagd.

Michael en Meike worden extra zielig in beeld gebracht en dat was niet nodig geweest.

Het is nogal wat om publiekelijk (door Maurice de Hond) van de moord te worden beschuldigd. Dan krijg je schandelijke telefoontjes, dan wordt een steen door je ruit gegooid, wordt je huis besmeurd en krijgen de honden stukjes vlees met partyprikkers toegeworpen. Vreselijke ervaringen die je leven tot een hel maken.

Maurice de Hond is daarvoor veroordeeld tot 2 maanden cel voorwaardelijk en een geldboete van 35.000 euro.

Maar de Deventer Moordzaak gaat niet over wie er onschuldig is aan de moord, maar wie de moord wel heeft gepleegd. En als er iemand als dader is veroordeeld, is de vraag gerechtvaardigd of het vonnis niet alleen wettig maar ook overtuigend is. En daar wringt de schoen.

De film maakt duidelijk dat in de ogen van de makers Michael de Jong onschuldig is.

Minder expliciet wordt Louwes als de dader aangewezen en zeker niet met zoveel verbaal geweld als Haan deed in talkshows (o.a. DWDD in januari 2019) en in de introductie van de podcast De Deventer Mediazaak. Hierin riep hij (veel te) luid en duidelijk dat Michael de Jong niets met de zaak te maken heeft en dat Louwes de moordenaar is. Beide uitspraken kan hij overigens niet hard maken.

Fedja van Huêt speelt een prima rol.

Sterker, de Haan die hij speelt komt een stuk sympathieker over dan de echte Haan. Niet zo’n alleswetende drammer: Haan duldt immers geen tegenspraak, praat door de vragenstellers heen, neemt de regie van de vragensteller luidruchtig over en vergeet vooral niet Maurice de Hond een veroordeelde crimineel te noemen.

De argeloze kijker of luisteraar zal zich bij die laatste kwalificatie toch wel een ander beeld voorstellen.

Wat in de film ook opvalt is de heldenrol die Haan krijgt toegemeten. Onverschrokken, zoekend, sympatiek, vasthoudend en … de enige in de media die het goed ziet. Zo’n verheerlijking had wel een onsje minder gemogen.

De Veroordeling boeit de kijker ruim twee uur. De rollen worden overtuigend gespeeld. Dat er nogal wat valt aan te merken op de feiten zoals ze worden gepresenteerd, is begrijpelijk. Het is een speelfilm en geen documentaire. Toch zijn er nogal wat scenes die meer suggereren dan in werkelijkheid het geval was (geld op eigen rekening zetten, het bekende vlekje #10, bijvoorbeeld).

Ook in dat opzicht was De Deventer Mediazaak het voorspel van de film.

* De foto aan het begin van dit artikel is genomen vlak voor de voorstelling op dinsdagmorgen 10:50. Er was dus natuurlijk geen sprake van gedrang bij de ingang. In de kleine zaal 3 zaten vijf personen.

“Twee hele lieve mensen …”

De marketing van de film De Veroordeling draait op volle toeren. Dat begon al met de podcast die als voorwerk van de film diende. Natuurlijk moesten de hoofdrolspelers ook nog even in de talkshow bij Jinek verschijnen.

Ze kwamen rechtstreeks van de première naar het programma gesneld: Fedja van Huêt, Yorick van Wageningen en Lies Visschendijk die in de film achtereenvolgens Bas Haan, Michael de Jong en diens partner Meike speelden.

Wie deemzet.nl en deze website heeft gevolgd, zal begrijpen dat een kijker met veel kennis van de zaak niet op zijn gemak naar de film kan kijken. Daarvoor worden in het boek, de podcast en ook in de film veel te vaak de feiten geweld aangedaan. Dat neemt niet weg dat de film in de categorie fictie een goede film is en met uitstekende rollen van de acteurs.

Maar in dit geval werd van hen nog wat meer verwacht. Ze moesten ook de film promoten en de Deventer Moordzaak duiden: hun mening over van alles en nog wat geven.

En daar ging het behoorlijk mis.

Yorick van Wageningen kwam hierbij het moeilijkst uit zijn woorden. Hij stamelde dat de klusjesman en hijzelf eigenlijk ook aliens waren en wist niet goed uit te leggen wat hij daarmee bedoelde en wat dit met de film te maken had.

Michael de Jong en diens partner zijn allebei twee ‘hele lieve mensen’, rondde hij zijn betoog af. Twee ‘hele lieve mensen’.

Waar advocaat-generaal mr. Diederik Aben al negen jaar bezig is in zijn herzieningsonderzoek allerlei moeilijke haken en ogen van de zaak te ontrafelen (duurt overigens veel te lang), komt Van Wageningen in zijn analyse niet verder dan twee ‘hele lieve mensen’.

Ook Lies Visschendijk vond Michael en zijn partner twee ‘hele lieve mensen’ en gaf een aantal voorbeelden. Wel vreesde ze alle commotie die zou ontstaan na het verschijnen van de film. En inderdaad, niemand gunt haar alle gedoe vanwege de rol die zij speelt.

Ronduit tegenvallend was Fedja van Huêt. Ook hij ontkwam er niet aan Michael en Meike twee ‘hele lieve mensen’ te noemen, maar vertelde ook waarom de film juist in deze tijd van ‘fake news’ zo belangrijk was. Natuurlijk werd Trump erbij gehaald en ook Maurice de Hond werd niet vergeten, want uiteindelijk is deze film tegen hem gericht. En dat was het dan.

Uit geen enkel commentaar bleek dat deze auteurs zich goed in de zaak hadden verdiept. Dat mag je toch wel verwachten wanneer de film expliciet wordt geassocieerd met de Deventer Moordzaak. Het bleef voornamelijk bij ‘feel good’ informatie: twee ‘heel lieve mensen’.

Niemand verwacht van auteurs dat ze zich verdiepen in de finesses van deze complexe zaak. Maar wat meer feitelijke informatie dan alleen het boek van Haan is toch niet teveel gevraagd? Bijvoorbeeld hadden ze het boek van Prof. Derksen kunnen lezen, bekend geworden van de vrijspraak van Lucia de Berk door zijn boek Lucia de B.

Dan zouden ze meer te melden hebben gehad dan ‘hele lieve mensen’.

Financiers minder overtuigd dan Bas Haan

Het AD besteedde op 30 augustus 2021 een hele pagina aan de film De Veroordeling. De financiering bleek niet zo eenvoudig: “… onze producent kreeg het ook ontzettend moeilijk om de film gefinancierd te krijgen …|”

Dat was ook wel te voorzien.

Financiers willen geen tonnen steken in een film, alleen maar omdat Bas Haan van Louwes’ schuld overtuigd is. De financiers willen graag keiharde feiten en dat is nu precies waar het in de Deventer Moordzaak aan ontbreekt. De feiten zijn niet voor iedereen duidelijk en worden allerwegen en op goede gronden betwist. Kennelijk ook daarom doet advocaat-generaal Aben al negen jaar over zijn herzieningsonderzoek (overigens veel te lang).

Bas Haan mocht dan wel in de media (te) hard roepen (zoals in DWDD in januari 2019) dat er geen twijfel over bestaat dat Louwes de dader is en dat de ‘Klusjesman’ geen bal met de zaak te maken heeft en dat Maurice de Hond een veroordeelde crimineel is. De financiers lieten zich door zulke oneliners kennelijk toch niet overtuigen. Wanneer het om de knikkers gaat, is men wel voorzichter dan een soms roekeloze onderzoeksjournalist van Nieuwsuur.

Regisseur Sander Burger hierover in het AD:

“Geen enkele omroep durfde zich namelijk te wagen aan de film. Waarom? Toch de angst dat Maurice de Hond misschien een klein beetje gelijk heeft…”

En misschien dachten de financiers niet alleen dat Maurice de Hond er zo over dacht, maar ook de vele anderen die weliswaar niet zijn 100.000 volgers op Twitter hebben, maar eveneens al vele jaren grote twijfels hebben bij Louwes’ veroordeling. En misschien twijfelden de financiers zelf ook wel aan de overtuiging van Haan.

Er is ook iets bijzonders aan de hand met de film, het boek en de podcast De Deventer Mediazaak.

Haan: “Tout journalistiek omarmde mijn boek, maar het bereikte niet het grote publiek …”. Afgezien van dit snufje Frans een knap staaltje WC-eend.

Ook de podcast werd door ‘tout journalistiek’ bejubeld en waarvan regisseur Burger meldde dat deze ‘veel voorwerk’ voor de film heeft gedaan.

Veel voorwerk? Hoezo veel voorwerk? De podcast De Deventer Mediazaak die in januari werd uitgezonden was toch geen trailer van de film? Of toch wel? Een onderzoek onder de vlag van het programma Argos wordt toch niet gedaan om als voorwerk voor een commerciële film te dienen?

En dan: ,,Het beeld van de klusjesman is al aan het kantelen.”

Aan het kantelen? Bedoelde de regisseur dat ‘de mensen’ eerder dachten dat de klusjesman mogelijk de dader is, en dat dit beeld nu aan het kantelen is? Dat er nu meer mensen in zijn onschuld geloven, maar toch nog lang niet alle mensen?

Haan heeft nog geregeld contact met de klusjesman. ,,Hij is heel blij dat deze rehabilitatie nu plaatsvindt. En daar gaat het me vooral om.”

Heel nobel van Haan dat hij het opneemt voor de verdrukte medemens. Hij mag in de onschuld van de klusjesman geloven, dat is zijn goed recht. Maar hoezo is Michael de Jong gerehabiliteerd? En door wie dan wel? Gaat Haan hierover?

Hier gaat het helemaal mis. Inderdaad had Maurice de Hond de klusjesman niet publiekelijk en bij herhaling mogen aanwijzen als de dader. Zo werkt dat niet in een rechtsstaat en de rechter heeft hem gecorrigeerd.

Maar wat ook buiten de orde van een rechtsstaat is, is een nauw betrokkene – en dat was de klusjesman zeker – als absoluut onschuldig te betitelen. Men mag denken dat hij het niet gedaan heeft. Maar een rehabilitatie? Dat gaat veel te ver.

We gaan gauw naar de film kijken en die zal zeker spannend en meeslepend zijn. Scriptschrijvers, acteurs en regisseur zullen daar zeker voor hebben gezorgd. Toch blijft het bij de echt ingevoerde kijker knagen dat de film steeds weer met met de feiten in deze complexe zaak een loopje neemt.

Kijk daarvoor maar naar de vele onderwerpen in deze website en deemzet.nl deze, dan is het duidelijk wat hiermee wordt bedoeld.

Advocaat-generaal Diederik Aben

In de Deventer Moordzaak komt zijn naam de laatste jaren herhaaldelijk voor. Hij geeft sinds 2013 leiding aan het herzieningsonderzoek in deze zaak. Hier een kennismaking aan de hand van een recent interview met NRGD.

Hoewel in het interview met het Nederlands Register Gerechtelijke Deskundigen de Deventer Moordzaak niet ter sprake komt, bevat het ook voor deze zaak interessante uitspraken.

Het gehele interview is te lezen op de website van het NRGD. In dit artikel beperken we ons tot een aantal belangwekkende passages.

Herzieningsonderzoek

In 2013/2014 kreeg mr. Aben de leiding over het herzieningsonderzoek in de Deventer Moordzaak. De advocaat van Louwes had hierom verzocht en de Adviescommissie afgesloten strafzaken (ACAS) had hiertoe geadviseerd.

Dit onderzoek duurt inmiddels negen jaar, wat buitensporig lang is.

In het interview lezen we hoe Aben tegen herzieningen en herzieningsonderzoeken aankijkt.

Blunders

Hoewel Aben in 2019 in een interview met De Stentor ondubbelzinnig vaststelt dat tijdens het onderzoek in de Deventer Moordzaak blunders zijn begaan, wil hij bepaalde personen daarvan nu niet de schuld te geven. Dat valt te billijken.

Anderzijds hebben die blunders er mogelijk wel voor gezorgd dat iemand ten onrechte een lange celstraf heeft moeten uitzitten, zoals Louwes is overkomen.

Maar die fouten moeten wel kunnen worden hersteld, vindt Aben, bijvoorbeeld omdat nieuwe informatie beschikbaar komt.

In de Deventer Moordzaak was hier zeker sprake van. Zo werd aanvankelijk door deskundigen betoogd dat een bepaald telefoongesprek onmogelijk vanaf de A28 gevoerd had kunnen worden. Inmiddels weten we beter. Aben schat de kans dat dit toch mogelijk zou zijn conservatief in, 5%, maar zeer waarschijnlijk is die kans een stuk groter.

Deskundigen niet altijd nodig

En zo komen we op een passage waarover onder andere op deze website vaak is gewezen. Rechters weten niet alles, daarom verschijnen deskundigen op het toneel. Maar er zijn ook vragen waar je geen deskundigen voor nodig hebt. Die kun je rechtstreeks aan het OM stellen. Zo zouden de raadsheren hebben kunnen vragen waarom er er geen schouwrapport is, waarom er geen reconstructie is gedaan?

Die vragen hebben de raadsheren niet gesteld en dus weten we tot op de dag van vandaag niet het tijdstip van overlijden met grote gevolgen voor alibi’s. Evenmin is de toedracht officieel duidelijk geworden.

Nieuwe onderzoeksresultaten, geen acties

Zijn er nieuwe redenen om te denken dat die veroordeling onjuist is, etc.? En hier verschijnt de advocaat-generaal. Hij kan zo nodig onderzoek laten doen, ook door deskundigen.

Al in 2014 heeft hij een dergelijk onderzoek in gang gezet. Zo heeft een team met forensische experts het tijdstip van overlijden onderzocht en had grote twijfel aan het tot dan veronderstelde tijdstip van overlijden. Maar waarom laat Aben dat onderzoek eigenlijk uitvoeren als met het resulterende proces verbaal niets wordt gedaan?

Zo heeft een deskundige van KPN die tijdens de behandeling voor het hof Den Bosch nog beweerde dat een telefoontje absoluut onmogelijk was, bij nader inzien zijn verklaring herroepen. Wat heeft Aben hiermee gedaan?

Het is dus wel lovenswaardig dat Aben nieuw onderzoek doet, maar als hij daarmee vervolgens niets doet, zijn we geen steek opgeschoten.

Kwaliteit rechercheurs

Later in het interview komen valse bekentenissen aan bod en Aben noemt een aantal bekende voorbeelden. Gelukkig lijken die nu volgens hem minder vaak voor te komen. Onder andere omdat de kwaliteit van de rechercheurs aanmerkelijk is verbeterd.

De vraag is wel wat een veroordeelde uit de jaren 2000 hieraan heeft. Weliswaar vindt de onderzoeksleider van toen dat niet alles vlekkeloos is verlopen, maar dat dit geen gevolgen heeft gehad voor het resultaat. Maar misschien behoorde hij wel tot de rechercheurs met mindere kwaliteit.

en

De Deventer Moordzaak heeft gelukkig geen last gehad van valse bekentenissen. Louwes heeft vanaf de eerste minuut stelselmatig ontkend dat hij de moord had gepleegd en heeft daartoe veel argumenten aangevoerd: het ochtendbezoek, de rit over de A28 met de voor outsiders onbekende file, die zijn alibi ondersteunen, het tijdstip van zijn thuiskomst in Lelystad en nog vele andere argumenten.

Geen valse bekentenissen, wel veranderende getuigenissen

Wel heeft de zaak te maken gehad met verklaringen van getuigen die bij herhaling hun getuigenis veranderden of verdraaiden. Zelfs jaren later was dat nog het geval. Dus weliswaar geen valse bekentenissen maar steeds wisselende verklaringen. Wat is erger?

Hier heeft de Deventer Moordzaak wel hinder van ondervonden. De politie zou deze verklaringen veel indringender hebben moeten onderzoeken maar heeft dat helaas nagelaten.

Zijn deskundigen wel altijd deskundig?

Ook komen de deskundigen aan bod, uiteindelijk werd het interview gegeven aan het Nederlands Register Gerechtelijke Deskundigen. Hier pleit hij voor registratie van forensische wetenschapsgebieden.

Ook in de Deventer Moordzaak komt statistiek om de hoek kijken. Wat is bijvoorbeeld de kans dat Louwes alle handelingen in de veronderstelde tijd heeft kunnen afronden? Wat is de kans dat het telefoongesprek vanaf de A28 is gevoerd? Wat is de kans dat in twee onafhankelijk veronderstelde briefjes dezelfde bijzondere passage voorkomt?

Of daarmee alle problemen zijn verholpen is zeer de vraag. Wanneer een getuige gespecialiseerd is in gebied A en ter zitting uitspraken mag doen over een aanpalend gebied B waarin hij geen expertise heeft, en dit wordt niet gecorrigeerd, dan zijn we met de registratie niets opgeschoten. Dit heeft zich in de Deventer Moordzaak voorgedaan bij het DNA-onderzoek en het belast de zaak nog steeds.

En zo leren we via een interview de man kennen die aan het herzieningsonderzoek in de Deventer Moordzaak leiding geeft en dat al meer dan 8 jaar doet.

De Veroordeling

Op 2 september 2021 is de film De Veroordeling voor het eerst te zien in de Nederlandse bioscoop. Eindelijk, want de film had behoorlijk veel last van de coronacrisis. Maar na enkele keren uitstel is het dan zo ver.

De veroordeling

De film zou wel eens een succes kunnen worden met acteur Fedja van Huêt. En ook Pathé doet daar zijn uiterste best voor. Op de webpagina van de film lezen we:

Televisiejournalist Bas Haan (Fedja van Huêt) creëert zijn eigen monster wanneer hij in zijn onderzoek naar de Deventer moordzaak steeds meer in het kamp wordt gezogen van degenen die ‘de klusjesman’ van moord beschuldigen.Een media-hetze is het gevolg waardoor het leven van ‘de klusjesman’ en zijn vrouw verandert in een ware nachtmerrie. Onthutst door deze ‘trial by media’ besluit Bas de complotten te bestrijden met de feiten, maar tot zijn frustratie blijkt de beeldvorming sterker dan de werkelijkheid. Hij gaat tot het uiterste om de waarheid boven tafel te krijgen: is er iemand ten onrechte veroordeeld door de rechter of is er juist sprake van een onschuldig slachtoffer?

Een pakkende tekst maar we hebben niet voor niets een paar zinsneden vet afgedrukt.

Het is een lovenswaardige stap dat Haan besluit complotten te bestrijden met de feiten. Nog daar gelaten op welke complotten wordt gedoeld, vooral die feiten zitten ons dwars.

De feiten

Overal en aan wie het maar wil horen, wordt betoogd dat de film is gebaseerd op het boek van Bas Haan. Maar dat is wel een probleem. Juist dit boek bevat veel fouten en onjuistheden. Zo heeft onder anderen Maurice de Hond de auteur al diverse keren uitgenodigd hierover in debat te gaan, maar deze houdt de boot af.

Ook de website deemzet.nl geeft gedocumenteerd aan waar het in het boek aan schort. Maar net zoals de belastingdienst bij vragen over de toeslagen geen gehoor geeft, zo houdt ook Haan zich muisstil. Kennelijk een beproefd recept.

Ten onrechte veroordeeld

Hier wordt natuurlijk Ernest Louwes bedoeld. Inmiddels is hij tot in hoogste instantie veroordeeld tot een gevangenisstraf van 12 jaar. Sinds 2009 is hij weer op vrije voeten.

Wel loopt al negen jaar een herzieningsonderzoek onder leiding van mr. Aben. Het kan dus nog alle kanten op want lang niet iedereen is ervan overtuigd dat hij op basis van een flinterdun dossier en vele forensische fouten terecht is veroordeeld.

Maar Haan windt er geen doekjes om: Louwes is niet ten onrechte veroordeeld. Sterker nog, bij diverse gelegenheden (DWDD, trailer Deventer Mediazaak) roept hij dat Louwes de moordenaar is. Inderdaad, Louwes is veroordeeld maar of hij ook de moord heeft gepleegd, blijft onbekend. Ook Haan was niet ter plaatse.

Onschuldig slachtoffer

Hier wordt de klusjesman bedoeld. Net zo min als we zeker weten dat Louwes de moord heeft gepleegd, zo weten we ook niet dat de klusjesman niet de dader is. Het gaat dus te ver om hem een onschuldig slachtoffer te noemen. Hij is er in elk geval niet voor veroordeeld en dus heeft hij met elke Nederlander gemeen dat hij onschuldig wordt geacht tot het tegendeel is bewezen.

Maar dat is Haan te zoetsappig. Hij gaat diverse keren in het openbaar veel verder dan deze simpele constatering. Luid en duidelijk roept hij dat de klusjesman ‘geen bal met de zaak te maken heeft’.

Hier overspeelt Haan zijn hand. De klusjesman is vier keer als getuige verhoord, hij was immers een huisvriend van mevrouw Wittenberg. En tijdens een van die verhoren werd hem door de rechercheurs meegedeeld:

Voor aanvang van het verhoor werd aan de getuige medegedeeld dat er door ons ook een aantal vragen in zijn richting zouden worden gesteld die belastend voor hem konden zijn.
Aan de verdachte werd medegedeeld dat hij in die gevallen niet tot antwoorden verplicht was.

Dit is geen kwestie van ‘… helemaal geen bal …’

Fictie dus, maar misschien toch een spannende film

Gezien het voorgaande kunnen we de film dus niet zien als een film die recht doet aan de feiten van de Deventer Moordzaak. Maar er zijn meer films die het met de feiten niet zo nauw nemen en toch een groot succes bleken.

Het is dus niet uitgesloten dat het publiek ademloos naar een spannende film zit te kijken. Het is Fedja van Huêt en andere medewerkers van harte gegund.

Alles over de Deventer Moordzaak

Wanneer je geïnteresseerd bent in de Deventer Moordzaak wil je al snel alle details weten. Het meest recente overzicht biedt de website deemzet.nl.

De belangrijkste onderwerpen in dit overzicht worden keurig in rubrieken onderverdeeld: het moment van overlijden, de doodsoorzaak en het motief. Zeker wordt ook veel aandacht besteed aan het alibi van Ernest Louwes.

Het DNA-onderzoek neemt natuurlijk een voorname plaats in. Dat is niet zo vreemd, want de laatste jaren staat dit onderzoek centraal.

Is dit alles? Zeker niet.

Nadat de lezer het overzicht heeft doorgenomen, kan hij/zij in uitgebreide en degelijk gedocumenteerde artikelen – waaronder een verhelderende beeldbank en diverse youtube-video’s – de verantwoording lezen en bekijken.

De website claimt niet de waarheid in pacht te hebben. Over enkele onderdelen wordt door sommige betrokkenen anders gedacht.

Dat neemt niet weg dat bijna iedereen het erover eens is dat na 22 jaar nog steeds enorme twijfel bestaat over de veroordeling van Louwes.

De lezer zal er zeker geen spijt van krijgen dat hij/zij eens rustig alle elementen van de Deventer Moordzaak langsloopt.

Twee halve waarheden is driekwart leugen

De podcast De Deventer Mediazaak van Annegriet Wietsma maakt een uitvoerig nummer van een dagboekfragment, dat de familie Waisvisz alsnog had opgedoken.

Hier het bericht, zoals dat door De Telegraaf naar buiten werd gebracht:

Op de witte blouse die Jacqueline Wittenberg droeg toen ze ‘s avonds om het leven werd gebracht, is alleen het DNA van Louwes en van het slachtoffer zelf aangetroffen. Louwes heeft zich er altijd op beroepen dat de overdracht van zijn genetisch materiaal op de blouse tijdens een zakelijk contact overdag moet hebben plaats gehad. Maar in zijn dagboek rept de fiscaal jurist helemaal niet over een witte blouse. Hij is er vrijwel zeker van dat de weduwe die ochtend een rode jurk droeg, zo schrijft hij. Het zou volgens hem ook een rood mantelpak kunnen zijn geweest, maar daar paste volgens derden het type blouse niet bij dat de weduwe ‘s avonds aan had. Ze zou bij het mantelpak ongetwijfeld een truitje hebben gedragen, zeggen directe vriendinnen van het slachtoffer.

Bij Annegriet komen we de optie mantelpak helemaal niet meer tegen. We stellen eerst vast dat we het hebben over een verklaring van Louwes. Als hij zegt niet met zekerheid te kunnen stellen of het een jurk of een mantelpak was en je laat dit weg, dan is er sprake van een eerste halve waarheid. Daarachter gaat een waarheid als een koe schuil: Louwes heeft geen verstand van dameskleding.

Dan kun je nog stellen, dat het mantelpak er niet toe doet, want dat hebben die directe vriendinnen van het slachtoffer verklaard. O, is dat zo? Bij welke gelegenheid dan wel? En over welke vriendinnen hebben we het dan?

Uit het tactisch journaal, de enige betrouwbare bron in dit verband, kun je drie directe vriendinnen ‘definiëren’.

Dat zijn:

Bij de eerste vriendin ging mevrouw Wittenberg elke week op zaterdag koffie drinken. Zij is met naam en toenaam in het tactisch journaal terug te vinden. Maar ze is niet gehoord door de recherche.

Een andere vriendin ontmoette mevrouw Wittenberg wekelijks op de markt van Diepenveen. Met deze vriendin had ze in de week na haar vervroegde overlijden nog een koffieafspraak staan.

Dit was zo duidelijk een vriendin dat de groenteman van de markt van Diepeveen deemzet.nl op de vriendschap attendeerde. Ze staat met naam en toenaam in het tactisch journaal genoemd, evenals de opmerking dat de recherche haar (nog) niet heeft gesproken. Overigens is deze vriendin inmiddels overleden.

De weduwnaar berichtte deemzet.nl nog dat zij zich bij de recherche had gemeld en nul op het rekest had gekregen. Nog een saillant detail: ze bekleedde een vertrouwensfunctie bij de gemeente en had wellicht meer dan enig andere vriendin inzicht in het dagelijks leven van mevrouw Wittenberg.

Een derde vriendin is de bridgepartner van mevrouw Wittenberg. Haar heeft de recherche wel gesproken, in de avond van 25 september. Hierover staan zes nietszeggende regels in het tactisch journaal en later volgen nog vier regels, omdat ze een opmerking over de klusjesman had gemaakt. Nergens iets over kleedgewoonten.

Die onbenoemde vriendinnen vormen een tweede halve waarheid.

Dus op dit punt aanbeland kunnen we al spreken over driekwart leugen, maar het wordt nog erger.

Voor zover valt na te gaan, zijn de opmerkingen van de huishoudster over de kleding van mevrouw Wittenberg nog het meest concreet (26-01-2004 rechtszitting Den Bosch):

Volgens mij droeg mevrouw Wittenberg op die bewuste ochtend een rok met een witte  blouse. Als werkkleding droeg mevrouw Wittenberg normaliter een donkerblauwe  broek, een witte blouse en een rode trui. De broek was steeds dezelfde. Ze had meerdere  witte blouses, ook met een streepje. Ook droeg ze wel eens een lang, rood vest.  

Tegenover de rechter-commissaris heb ik verklaard dat ik me herinnerde dat er op 23  september 1999 een rok met knopen aan de zijkant klaar hing. Het is echter zo dat  mevrouw Wittenberg die rok al aan had. Het kan zijn dat die rok rood van kleur was,  maar daar ben ik niet zeker van. 

En dan kunnen we dus wel van driekwart leugen spreken. En bepaald geen leugen om bestwil.

Had Annegriet Wietsma, de maakster van de Argos-podcast, dit kunnen weten? Wel, naar haar eigen zeggen voer ze blind op Bas Haan. Diens boek diende immers als het fundament van haar podcast?

Bas Haan beroemt zich op zijn dossierkennis in deze zaak. Maar die had haar ook in deze kwestie niet geholpen.

Ernstige blunders in 3 categorieën

In de Deventer moordzaak is vanaf de eerste dag heel veel misgegaan. In 2019 sprak advocaat-generaal mr. Aben over blunders. Maar die zijn niet allemaal even belangrijk.

Wanneer je de belangrijkste blunders (want het zijn er nogal wat) op een rij zet, kun je drie categorieën onderscheiden.

Blunders in een moordzaak als deze zijn natuurlijk altijd uit den boze. Sommige hebben gelukkig alleen in de beginfase een grote rol gespeeld maar zijn inmiddels irrelevant geworden want ze hebben geen consequenties meer. Deze blunders delen we in in categorie 3.

Categorie 2 bevat de blunders die in de beginjaren doorslaggevend waren, maar inmiddels hebben hun consequenties aan belang ingeboet. Ze zijn nog wel steeds belangrijk, maar zijn voorbij gestreefd door de blunders in categorie 1.

Er zijn blunders die al in het begin van de moordzaak erg belangrijk waren, maar hun consequenties zijn nog steeds erg groot, zelfs bepalend voor de afloop. Ze worden ingedeeld in categorie 1,

Hierna zullen we een aantal blunders (maar lang niet alle) noemen en aangeven in welke categorie ze moeten worden ingedeeld.

Categorie 3 (ook wel belangrijk)

Het Mes
In deze categorie staat Het Mes natuurlijk met stip bovenaan. Weliswaar gevonden op 1 km van de plaats delict (‘op korte afstand’ volgens de officier van justitie) op een onmogelijke plek, zonder sporen. Toch was dit mes volgens het OM jarenlang het vanzelfsprekende moordwapen.
Later bleek dit mes helemaal niets met de moord te maken hebben en een dergelijke gang van zaken kun je toch wel een blunder noemen.

Het 2e en 3e mes
Het OM was zeer overtuigd van Het Mes als moordwapen. Ondanks deze overtuiging liet het gedurende het onderzoek ook nog een tweetal andere messen onderzoeken met hetzelfde resultaat. Een blunder herhalen is ook een blunder. Maar ook deze blunder heeft geen consequenties meer.

Fraude geurproef
Hoewel er in de podcast De Deventer Mediazaak nauwelijks over wordt gerept, sjoemelde de politie met de geurproeven: procedures werden willens en wetens niet gevolgd, valse handtekeningen werden onder rapporten gezet. Dit gebeurde jarenlang onder de ogen van het OM in duizenden zaken. Dan mag je toch wel van een blunder spreken? Maar ook deze blunder speelt nu in de moordzaak geen rol meer. Verontrustend en irritant blijft die wel.

Wel of geen financieel motief?
Toch wel beschamend wanneer het hof in Den Bosch een financieel motief vrijwel uitsluit, terwijl dit voor politie en OM jarenlang een vaststaand gegeven was. Testamenten, het openen van een rekening bij SNS-bank, executeur-testamentair, financieel adviseur, nou dan weet je het wel, dacht de politie. Jarenlang was dit motief een driver voor de politie. Dan mag je dit toch wel een blunder noemen, al heeft deze nu geen consequenties meer.

Categorie 2 (belangrijk)

Geen reconstructie
Elke televisiekijker weet hoe belangrijk een reconstructie is bij een moord. In de Deventer Moordzaak heeft een reconstructie nooit plaatsgevonden hoewel er meer dan alle reden toe was. Waar had de moord plaatsgevonden, hoe is het lichaam versleept, hoe ging de dader te werk bij het toebrengen van de messteken? Niets van dat alles. Zo bleven vele belangrijke vragen onbeantwoord. Ook nu nog is de gang van zaken van belang.

Schouwarts mocht zijn werk niet doen
En kon dus het tijdstip van overlijden niet nauwkeurig schatten. Een blunder van de eerste orde. Hierdoor bleef het onduidelijk of de moord op donderdagavond had plaatsgevonden of een etmaal later. Voor de alibi’s van doorslaggevend belang, niet alleen voor Louwes maar natuurlijk ook voor de ‘klusjesman’. De consequenties van deze blunder zijn nog steeds voelbaar, maar er kan weinig meer aan worden gedaan.

Geen professioneel tactisch onderzoek
Natuurlijk is niet alle onderzoek slecht uitgevoerd maar de politie heeft bij het tactisch onderzoek behoorlijke steken laten vallen. Onderzoek in de keuken was ondermaats. Op donderdag gekochte levensmiddelen konden niet meer in de woning worden aangetroffen; of wanneer werd het chemisch afval afgehaald (van belang vanwege de aantekening op een kalender). Tot op de dag van heden is het onduidelijk wat professioneel uitgevoerd onderzoek had kunnen opleveren.

Categorie 1 (ontzettend belangrijk)

Pantalon en vest van slachtoffer zoek
Zoek! In een moordzaak!
Met name het vest was van groot belang vanwege eventuele DNA-sporen en het had veel kunnen verklaren, maar nee, zoek!
Mr. Aben noemt dit in zijn interview met De Stentor in 2019 een blunder.
Ja, hoe zou hij het anders moeten noemen?
Nee, deze blunder zou geen gevolgen hebben gehad voor het onderzoek, vond hij ook.
Misschien wel, misschien niet, maar een Blunder in de buitencategorie is het in een zaak waar de verdachte uiteindelijk werd veroordeeld tot 12 jaar gevangenisstraf.

Mishandeling van een blouse
DNA-onderzoeken zijn sedert 1999 aanzienlijk verfijnd, maar ook toen al was het zaak heel voorzichtig en volgens protocollen om te gaan met bewijsmateriaal dat op DNA moet worden onderzocht.
Worden deze gulden regels met voeten getreden, dan is het materiaal waardeloos. Sporen kunnen van de ene plek naar de andere worden ‘gekopieerd’. Sporen verschijnen op plaatsen waar ze eerder niet werden aangetroffen. Wat moet je dan nog met het onderzoek?
En de blouse in de Deventer Moordzaak is zeker niet volgens protocol behandeld, zo wijzen sporen uit. Sterker nog, de blouse is zelfs een tijdlang zoek geweest en bleek veel later ergens in een envelop te zijn teruggevonden. Wat in de tussentijd met de blouse is gebeurd, was niet te achterhalen. Maar dat zat wel snor, zo overtuigde het OM de raadsheren.
Op deze blouse werd het DNA-onderzoek uitgevoerd. Het kan niet anders dan dat het NFI nu het schaamrood op de kaken krijgt, wanneer ze terugkijken op deze onprofessionele handelwijze.
Toch werd Louwes hierop veroordeeld.

Timing-advance gegevens niet (of te laat) opgevraagd
Tot een paar jaar geleden werd de verklaring van Louwes dat hij vanaf de A28 naar mevrouw Wittenberg had gebeld, leugenachtig genoemd. Jarenlang was voor het OM het Telefoontje de belangrijkste aanwijzing van Louwes’ leugenachtig gedrag en dus schuld.
Dat konden politie en OM gemakkelijk zeggen want ze hadden de timing-advance gegevens niet of te laat bij KPN opgevraagd. Hadden ze dat maar wel gedaan. Dan hadden ze vrij nauwkeurig Louwes’ locatie tijdens het telefoontje kunnen vaststellen. Dat had een boel ellende voorkomen.
Een ‘recent’ rapport van TNO concludeert dat Louwes’ relaas wel mogelijk is. Wat mr. Aben in zijn herzieningsonderzoek met deze conclusie doet, is onduidelijk. In het interview met De Stentor noemt hij de kans daarop 5%, wat voor het verweer van Louwes behoorlijk veel is.
Afwachten dus, ook na meer dan 9 jaar onderzoek.

‘De Schoft van de Deventer Moordzaak’

Op 7 juli is de 10-delige podcast De Schoft van de Deventer Moordzaak van Maurice de Hond te beluisteren en deels te bekijken. Deze podcast is een reactie op de 6-delige podcast De Deventer Mediazaak die in januari bij Argos verscheen.

Het verschil tussen beide podcasts kan niet groter zijn.

In een serie interviews van de voormalige parlementair journalist Pim van Galen met Maurice de Hond geeft De Schoft veel feitelijke informatie over de ins en outs van de veelbesproken moordzaak. Van Galen maakt het De Hond zeker niet makkelijk.

Zowel Van Galen als De Hond en Prof. Ton Derksen (in de epiloog) hebben geen ander belang dan het streven naar – in hun ogen – gerechtigheid. Klopt het dossier wel, hoe erg zijn de blunders in deze zaak, welke zijn de gevolgen en was de veroordeling van Louwes eigenlijk wel terecht? Ze geven voortdurend blijk van hun objectiviteit en onafhankelijkheid.

Zeker Prof. Derksen is dat aan zijn stand verplicht.

De Deventer Mediazaak daarentegen gaat niet zozeer over de moordzaak zelf maar claimt de rol van de media daarin aan de kaak te stellen. Ook dat is niet juist, de podcast is in feite slechts een kruistocht tegen De Hond. Hij bevat aantoonbare fouten en onzorgvuldigheden, maar de maakster Annegriet Wietsma zegt hierover in een tweet:

… Graag wil ik nogmaals benadrukken dat het fundament voor dit project ligt bij de analyse van @bas_haan over de rol van de media, zie ‘De Deventer Moordzaak, het complot ontrafeld’ …

De Hond stelt dat dit boek meer dan 100 fouten en onzorgvuldigheden bevat en heeft Haan meermalen gevraagd daarover met hem in debat te gaan. Maar de onderzoeksjournalist geeft steeds niet thuis. Jammer, want zo’n debat zou veel duidelijk hebben kunnen maken.

In de Mediazaak krijgt de ‘klusjesman’ bijna zes afleveringen lang de gelegenheid te jeremiëren over wat hem door De Hond is aangedaan. Inderdaad, deze heeft de klusjesman aangewezen als de dader. Dat had hij volgens de rechter niet mogen doen en hij is daarvoor veroordeeld tot 2 maanden voorwaardelijke gevangenisstraf en een geldboete.

Dus de ‘klusjesman’ heeft zeker reden tot klagen, maar dat ontslaat de maakster van de Mediazaak niet van de plicht zich aan de feiten houden. En dat doet ze vaak niet.

En Haan? Is hij wel zo objectief?

Dat is belangrijk omdat Wietsma zo zwaar leunt op zijn boek.

Al in januari 2019 meldde hij in DWDD dat zijn boek zou worden verfilmd (De Veroordeling) maar gaat hij ook en passant los op zijn opponent die hij bij herhaling een veroordeelde crimineel noemt.

Dat is schieten met een kanon en Haan onwaardig. De Hond is geen lid van een criminele organisatie, heeft geen grootschalige fraude gepleegd en is ook niet betrokken bij een liquidatie. Niets van dat alles. Hij kijkt anders tegen de moordzaak aan en heeft daarbij een fout gemaakt. Dat is het.

Afgelopen januari in een trailer van de Mediazaak kan Haan zich opnieuw niet beheersen. Ook vergeet hij niet op twitter zijn film te pluggen.

Objectief?

N.B. Zowel Wietsma als Haan zijn volgens De Hond uitgenodigd voor hun reactie in De Schoft. Opnieuw zonder resultaat, terwijl het toch gaat over een gevangenisstraf van 12 jaar.

Moet Argos blij zijn met podcast Deventer Mediazaak?

Wie de naam Argos hoort, denkt terecht aan de vele radioprogramma’s met gedegen feitenonderzoek. Het zijn meestal belangrijke onderwerpen die worden behandeld en de conclusies zijn vaak schokkend.

Om die reden halen de programma’s van Argos regelmatig de nationale pers en – dat is opvallend – niemand vraagt zich af of het wel klopt wat in die programma’s te berde wordt gebracht. Argos heeft in de loop der jaren een enorme reputatie opgebouwd. De onderzoeken zijn onafhankelijk, objectief, diepgravend en gedetailleerd en dus wordt nooit aan de resultaten getwijfeld.

Maar begin dit jaar gebeurde er iets bijzonders.

Bij Argos verscheen de podcast De Deventer Mediazaak.

Eerst wat over de titel want die is al opvallend.

De Deventer Moordzaak houdt in Nederland al 22 jaar de (juridische) gemoederen bezig en nog steeds is die niet definitief ten einde gebracht. De podcast De Deventer Mediazaak evenwel gaat voornamelijk over de rol van de media in deze zaak.

Hoewel de podcast dus niet over de moordzaak zelf gaat, maar voornamelijk over de rol van de media daarin, wordt door de keuze van de titel wel nadrukkelijk een link gelegd met de naam van een moordzaak die bijna iedere Nederlander kent.

Men kan hiervoor wel begrip opbrengen omdat een titel De rol van de media bij nepnieuws ongetwijfeld niet dezelfde aandacht zou hebben getrokken.

De Deventer Mediazaak gaat dus over de rol van de media. Tenminste, dat suggereert de titel.

Maar in werkelijkheid komen de media in de zes afleveringen van de podcast maar sporadisch aan de orde. De pijlen zijn niet op de media gericht maar vooral op Maurice de Hond. De Mediazaak is vooral één lange aanklacht tegen Maurice de Hond.

De luisteraars hebben dat ook zo begrepen, gezien de gebruikelijke reacties in zijn richting op twitter.

De titel is dus eigenlijk dubbel misleidend: de podcast gaat niet echt over de moordzaak en gaat ook nauwelijks over de media.

De maakster van de podcast, Annegriet Wietsma, wordt na het verschijnen al snel verweten dat ze de waarheid op veel plaatsen geweld aandoet. Ze mag dan wel een zekere overtuiging hebben over de ‘kwalijke’ rol van Maurice de Hond, maar in een dergelijk journalistiek onderzoeksproject (onder de paraplu van Argos) moeten de feiten wel kloppen. En dat is aantoonbaar niet het geval.

Maar zij reageert nauwelijks of niet op deze aantijgingen en dat op zich is al opmerkelijk. En als ze al reageert is dat niet rechtstreeks. Zo laat ze in een tweet plotseling weten:

… Graag wil ik nogmaals benadrukken dat het fundament voor dit project ligt bij de analyse van @bas_haan over de rol van de media, zie ‘De Deventer Moordzaak, het complot ontrafeld’ …

Lijkt dit niet erg op het afschuiven van verantwoordelijkheid? Zo van: als er onjuistheden in mijn podcast voorkomen, moet je bij Bas Haan zijn, niet bij mij?

En zo komen we bij de inhoud van de podcast.

In de afgelopen 22 jaar hebben velen De Deventer Moordzaak tot in detail bestudeerd en hun conclusies zijn zeker niet altijd eensluidend. Een kenmerk van goed onderzoek, zou je zeggen. Maar hun onderzoeksresultaten komen in De Deventer Mediazaak niet of nauwelijks aan bod.

Dat is opmerkelijk.

De analyse van Bas Haan mag dan wel het fundament van het project zijn maar hoe zit het dan met belangrijke andere bronnen, want een onderzoek als dit baseer je toch niet op één boek van slechts één persoon?

Een zo’n bron is het boek Leugens over Louwes van Prof. Ton Derksen die een grote reputatie geniet vanwege zijn prominente rol in de zaak Lucia de Berk en ook in De Deventer Moordzaak een wetenschappelijke aanpak kiest. Zo worden vele, vele pagina’s besteed aan referenties en bevat het vele noten.

Maar op een paar quotes na komen zijn bevindingen nauwelijks in de podcast voor en, nog belangrijker, ook blijkt niet dat de maakster goed kennis heeft genomen van zijn boek.

Er is nog een andere bron die ook zeker niet had mogen ontbreken. Al sedert 2011 is een imposante website deemzet.nl opgebouwd, waarin de moordzaak tot in de kleinste details (onder andere het DNA-onderzoek is bekend) wordt onderzocht. Ook deze bron is niet merkbaar gebruikt, zo tonen diverse onvolkomenheden aan.

Dus nee, voor een gedegen onderzoek heeft Annegriet Wietsma aan één fundament blijkbaar meer dan voldoende.

En dat brengt ons op de schrijver van dat fundament, Bas Haan. Is deze journalist wel zo’n objectieve bron?

In januari 2019 kondigde hij in De Wereld Draait Door de film De Veroordeling aan die is gebaseerd op zijn boek uit 2009. De film zou in 2020 in de bioscoop uitkomen, maar daar stak Covid-19 een stokje voor. De première werd uitgesteld naar voorjaar 2021, maar ook die ging niet door. Inmiddels is de verschijningsdatum vastgesteld op 2 september 2021.

Zou het toeval zijn dat de podcast De Deventer Mediazaak begin januari 2021 vlak voor de toen nog geplande première van de film in een trailer wordt aangekondigd? Weliswaar is Annegriet Wietsma de maakster maar ook in deze trailer meldt Bas Haan zich meer dan nadrukkelijk en opnieuw gaat hij tussen de bedrijven door los op Maurice de Hond.

Inmiddels is zijn favoriete uitspraak: Maurice de Hond is een veroordeelde crimineel.

Ook zal het geen toeval zijn dat Annegriet Wietsma te gast is in Het Perstribunaal in De Deventer Mediazaak. Natuurlijk ook nu weer samen met onderzoeksjournalist Bas Haan en ook deze keer wordt niet vergeten de film De Veroordeling te pluggen (“… wiens boek is verfilmd …”).

Wanneer je deze gebeurtenissen en feiten terugleest, dan kun je je afvragen waar Argos (dat “onderzoekt en duidt”) in verzeild is geraakt.

Een podcast van Argos wordt bestookt vanwege de vele feitelijke onvolkomenheden en fouten, maar de maakster reageert niet.

Een podcast van Argos raakt via trailers betrokken bij het pluggen van de commercieel uitgebrachte film De Veroordeling.

Een podcast van Argos wordt gebruikt door een onderzoeksjournalist die zijn haat tegen Maurice de Hond herhaaldelijk niet kan bedwingen en die waar en wanneer mogelijk deze een veroordeelde crimineel noemt. Een onderzoeksjournalist die niet wil ingaan op de vele vastgestelde fouten in zijn boek en dus ook in de podcast (zie het interview in DWDD uit 2019).

Een podcast van Argos waarin de goede tradities van goed onderzoek categorisch terzijde worden geschoven.

De vraag is dus gerechtvaardigd: Moet Argos blij met de podcast De Deventer Mediazaak?

Bas Haan verlaagt zich tot schelden

Bas Haan kan het niet laten. Elke keer wanneer Maurice de Hond ter sprake komt, begint hij te schelden: “Maurice de Hond is een veroordeelde crimineel”. Zijn afkeer van ‘de opiniepeiler’ moet wel heel diep zitten.

Het is duidelijk dat beide heren verschillend naar de Deventer Moordzaak kijken en dat zou op een zakelijke manier moeten kunnen, zou je verwachten.

Inderdaad heeft Maurice de Hond een faux pas begaan. Hij mocht Michael de Jong niet als schuldige aanwijzen, zo heeft de rechter bepaald. Hij is daarvoor veroordeeld tot 2 maanden voorwaardelijk.

En dat is dat.

Maar Haan kan het niet opbrengen zakelijk over de zaak zelf te spreken.

Dat hij De Hond ook als persoon aanspreekt, is geen probleem. Deze is een publieke figuur die alleen al om die reden tegen een stootje moet kunnen.

Maar wat een diepgewortelde persoonlijke afkeer moet Haan van De Hond hebben dat hij zich geregeld niet kan inhouden en begint te schelden.

Schelden begint waar argumenten ophouden.

Maar Haan kan het dus niet laten, zo ook nu weer.

Na de podcast de Deventer Mediazaak (een soort trailer van de film De Veroordeling) die nauwelijks over de media gaat maar waarin De Honds hoofd op het hakblok wordt gelegd, reageert Maurice de Hond met een eigen ‘keurige’ podcast: Maurice de Hond, de schoft van de Deventer Moordzaak.

De gekozen vorm is een gesprek van De Hond met een gerespecteerde, objectieve oud-journalist Pim van Galen. Heel veel onderwerpen komen aan bod en beiden blijven bij de feiten. Geen gescheld, geen steken onder water, maar het bespreken van de Deventer Moordzaak zoals De Hond die ziet.

De reactie van Haan is voorspelbaar.

In een tweet schrijft hij:

#TrueCrime Oud collega van me in gesprek met een veroordeelde crimineel.

Nog afgezien van de taalfout – daar heeft Haan wel vaker last van – vraagt de lezer zich toch wel af: is schelden nu echt het enige dat Haan te berde kan brengen? Opnieuw het vertrouwde veroordeelde crimineel en voor de gelegenheid aangevuld met de hashtag TrueCrime.

Ja, daar lijkt het inderdaad op. Maar het is wel het niveau van het schoolplein.

Hoge Raad*

De Hoge Raad behandelt herzieningsverzoeken maar is daarin terughoudend. Het recht heeft op diverse niveaus zijn loop gehad en dat is dan dat. Wanneer een herziening wordt gevraagd, kijkt eerst een advocaat-generaal ernaar.

De advocaat-generaal bij de Hoge Raad dient als een soort buffer tussen de verzoeker van een herziening en de Hoge Raad die zo’n herziening moet beoordelen. Deze procedure voorkomt dat de Hoge Raad a priori kansloze verzoeken in behandeling moet nemen.

Een herzieningsverzoek kan worden gedaan door de veroordeelde; een advocaat-generaal beoordeelt (namens de procureur generaal bij de Hoge Raad) het verzoek en schrijft een conclusie (advies aan de Hoge Raad).

Ook is het mogelijk dat een advocaat-generaal een herzieningsonderzoek doet alvorens een verzoek daartoe wordt gedaan. Dit onderzoek kan bijvoorbeeld worden geadviseerd door de Adviescommissie afgesloten strafzaken (ACAS), maar hij kan zo’n onderzoek ook eigener beweging beginnen.

De Deventer moordzaak heeft een tumultueus verleden. Diverse gerechtshoven, hoger beroepen, cassaties en herzieningen hebben gedurende de afgelopen 22 jaar de revue gepasseerd en dat is zeker niet alledaags.

Op dit moment doet advocaat-generaal mr. Aben (nog steeds) onderzoek in deze slepende zaak.

Op 21 januari 2014 adviseert de ACAS de procureur-generaal bij de Hoge Raad onderdelen van de zaak nog eens nader te bekijken. Bijvoorbeeld over het volgende onderwerp eindigt de commissie haar verzoek:

… een patholoog-anatoom de vraag voor te leggen in hoeverre en hoe nauwkeurig een overlijdenstijdstip kan worden vastgesteld aan de hand van gegevens als lijk-stijfheid en lijkvlekken.

Op 20 maart 2013 had Louwes’ advocaat mr. G.J. Knoops al een dergelijk verzoek ingediend bij de procureur-generaal bij de Hoge Raad.

We zijn nu bijna 8 jaar verder en het land wacht samen met Ernest Louwes op de resultaten van dit onderzoek.

Maar die blijven uit, ook nadat PvdA-kamerlid Attje Kuiken meer dan twee jaar geleden hierover Kamervragen stelde aan minister Grapperhaus. Deze stelde de vragenstelster gerust. Heel binnenkort zou het onderzoek zijn afgerond.

Een half jaar later deed advocaat-generaal iets bijzonders. Hij liet zich over de Deventer Moordzaak interviewen door De Stentor.

Hij gaf toe dat er blunders en missers waren geweest, sprak uit dat hij daarbij geen opzet vermoedde (pfff!) en dat een Amsterdams cold case team zou kijken naar bijvoorbeeld het DNA-bewijs. En dan zou het onderzoek zijn afgerond.

Dit ontzettend trage proces voltrekt zich niet alleen onder de ogen van de geïnteresseerde burger maar ook van de procureur-generaal en de president van de Hoge Raad, niet de eersten de besten.

Dit artikel gaat dus duidelijk niet over de (on)schuld van Louwes of iemand anders. Het gaat over de ongekend trage afhandeling van een juridisch onderzoek.

Nee, iedereen zou zich er ongerust over moeten voelen dat een in feite eenvoudig onderzoek niet in 8 jaar wordt afgerond. Vergelijk dit onderzoek met echt complexe projecten die soms in een paar jaar of nog sneller zijn afgerond.

En dat niemand, zelfs niet de president of de procureur-generaal van de Hoge Raad, zich hierover uitspreken.

* De schrijver van dit artikel is niet juridisch geschoold en dus niet altijd op de hoogte van de precieze termen en procedures.

Video’s op deemzet.nl

De website over de Deventer moordzaak is een haast onuitputtelijke bron van informatie over de Deventer moordzaak. Feiten, feiten en nog eens feiten. Het resultaat is eigenlijk een Vraagbaak Deventer Moordzaak.

De website bevat veel artikelen over van alles en nog wat in de Deventer moordzaak.

Over het alibi van Louwes, waarom hij wel in de buurt vanaf Harderwijk heeft kunnen bellen, waarom de moord zeer waarschijnlijk niet op donderdagavond maar 24 uur later is gepleegd, waarom de vlekken en vlekjes op de blouse niet zijn wat ze lijken, waarom vele stille getuigen (bijvoorbeeld de post) geënsceneerd zijn, en ga zo maar door.

De artikelen zijn geen eenvoudige bedenksels of suggesties, maar ze vormen het resultaat van degelijk en verifieerbaar onderzoek, met veel referenties.

Nog indrukwekkender zijn de niet minder dan 16 YouTube video’s over bijvoorbeeld de stille getuigen, het DNA-onderzoek, de atmosferische omstandigheden tijdens het telefoontje, of hoe post mortem waarnemingen het tijdstip van overlijden kunnen schatten.

Ben je geïnteresseerd in de Deventer moordzaak en ben je visueel ingesteld, dan zijn de video’s zeer de moeite waard.

Podcast Deventer Mediazaak van minuut tot minuut

De podcast de Deventer Mediazaak riep bij luisteraars vooral emoties op over het onrecht dat Michael de Jong door de media was aangedaan. Dit ging helaas ten koste van de feiten in de Deventer Moordzaak.

[Voor wie zijn geduld niet kan bewaren: de pdf-file met van minuut tot minuut alle fouten en tekortkomingen in de podcast is hier beschikbaar.]

Het waren trouwens niet zozeer de media in het algemeen die door de podcast op de korrel werden genomen, maar het was veel meer Maurice de Hond.

Dat is ook niet zo verwonderlijk wanneer men bedenkt dat de podcast zich voornamelijk baseert op het boek van Bas Haan. Daarom tweet de maakster Annegriet Wietsma van de podcast op 1 mei 2021:

… Graag wil ik nogmaals benadrukken dat het fundament voor dit project ligt bij de analyse van @bas_haan over de rol van de media, zie ‘De Deventer Moordzaak, het complot ontrafeld’ …

Waarom zou ze dit nogmaals willen benadrukken?

Zijn uitspraken in DWDD van 9 januari 2019 en de trailer van de podcast op 2 januari 2021 maken duidelijk dat Haan zich in zijn uitspraken over De Hond ternauwernood kan beheersen.

De wijze waarop hij over De Hond spreekt, wordt in de volgende twee fragmenten geïllustreerd (het gaat niet zozeer om de inhoud maar om de woordkeus in beide uitspraken):

Er zijn meerder misdadigers [!] die slachtoffers maken die oprecht menen dat ze weer een slachtoffer hebben gemaakt.

of

Het is een beetje als iemand die heeft aangerand [!] na de veroordeling nog steeds over zijn slachtoffer zegt: ja, maar ze heeft het zelf gewild.

Beide zijn bedenkelijke uitspraken. Recentelijk spreekt Haan herhaaldelijk over Maurice de Hond als een veroordeelde crimineel.

De podcast zou daarom aanzienlijk aan kwaliteit hebben gewonnen wanneer Wietsma zich bij de voorbereiding niet alleen had gebaseerd op een Boze Bas, maar ook en misschien voornamelijk op personen die wel hun sporen in deze complexe zaak hebben verdiend.

Denk bijvoorbeeld aan Prof. Ton Derksen, een man met een grote reputatie. Door zijn boek Lucia de B. kon Lucia de Berk na een herzieningsproces aan een levenslange gevangenisstraf ontsnappen.

Deze hoogleraar wetenschapsfilosofie publiceerde in 2011 opnieuw een boek met een titel die er niet om liegt: Leugens over Louwes. Een wetenschappelijk opgebouwd werk met vele noten en uitgebreide referenties. Wél een degelijk boek dus.

Maar dan heeft Wietsma hem natuurlijk uitgebreid geraadpleegd bij het maken van de podcast?

Dat zou je verwachten, maar dat is niet gebeurd. In een geredigeerd interviewtje van een paar minuten mocht hij enkele weinig zeggende uitspraken doen. Andere relevante opmerkingen waren eruit geknipt (!).

Een andere zeer goed ingevoerde bron is de auteur van de website deemzet.nl. Sinds 2011 onderzoekt hij alle ontwikkelingen, met belangrijke successen op het gebied van ‘het telefoontje’, post mortem verschijnselen en DNA. Dat er een herzieningsonderzoek is ingesteld, kan voor een belangrijk deel op zijn conto worden geschreven (de Adviescommissie Afgesloten Strafzaken ACAS verwijst zelfs in haar advies rechtstreeks naar hem).
Zijn website kan worden gezien als een Vraagbaak Deventer Moordzaak.

Dus dan spreekt het vanzelf dat Wietsma voor de zekerheid haar bevindingen bij de Deventer Moordzaak ter verificatie aan hem voorlegt?

Dat zou je zeggen, want de feiten moeten wel kloppen, ook als een podcast voornamelijk appelleert aan de emoties van de luisteraar.

Maar helaas, hij is niet door Wietsma benaderd. Wel werd hij op een bedenkelijke wijze ingedeeld in het kamp van de personen ‘… die met Maurice meedenken …’, terwijl hij zich diverse malen heeft gedistantieerd van de wijze waarop Michael de Jong door De Hond als dader werd aangewezen.

Slechts een kort fragment uit een video van zijn website was – zonder zijn medeweten – zijn enige betrokkenheid bij de productie van de podcast.

Op zijn beurt heeft de auteur van deemzet.nl de podcast van minuut tot minuut beoordeeld op zijn betrouwbaarheid. Kloppen de feiten wel? Worden er geen belangrijk feiten weggelaten of slechts gedeeltelijk genoemd, waardoor de luisteraar op het verkeerde been kan worden gezet?

Het resultaat stelt niet gerust.

Het volgende voorbeeld dient als illustratie.

De heer A. Godlieb was ten tijde van de moord hoofd van de Technische Recherche (TR) en de dienst Bijstand Technische Ondersteuning (BTO). Hij wordt in de podcast opgevoerd als een belangrijke zegsman. Maar zijn bijdragen zijn slechts van horen zeggen, zo blijkt.

In een fragment uit een correspondentie op 28 oktober 2003 schrijft de Officier van Justitie:

… A.H. Godlieb heeft zoals gemeld diverse processen-verbaal getekend over informatie die door andere opsporingsambtenaren is ingewonnen; ook al omdat hij het afgelopen halfjaar ziek is geweest zal hij zich opnieuw grondig moeten laten bijpraten om adequaat vragen te kunnen beantwoorden …

Het is dan ook geen wonder dat Godlieb in zijn bijdrage aan de podcast een paar belangrijke fouten maakt die voor de luisteraar van de podcast van groot belang zijn.

De auteur van deemzet.nl begrijpt dat iedereen nieuwsgierig is naar de belangrijkste tekortkomingen in de podcast en heeft ze daarom van minuut tot minuut opgetekend in een pdf-file.

Al meer dan 100 artikelen

Vanaf januari van dit jaar is deze site online. Sindsdien zijn meer dan 100 artikelen geplaatst over een keur van onderwerpen. Maar wel steeds over het geknoei in deze zaak op alle niveaus, van politie tot gerechtshof.

Deze website doet verslag van al die missers, fouten en blunders die deze zaak helaas kenmerken, met dramatische gevolgen.

De artikelen zijn geschreven met de intentie toegankelijk te zijn voor een breed, geïnteresseerd publiek.

Indien nodig wordt verwezen naar de website deemzet.nl die inmiddels bekend staat als de Vraagbaak Deventer Moordzaak.

De Deventer moordzaak is inmiddels al 22 jaar actueel, weliswaar in vlagen. Wie herinnert zich niet de taferelen die zich voor het Hof Den Bosch afspeelden of het spektakel rond het graf van mevrouw Wittenberg?

Maar ook na al die jaren is de belangstelling voor deze geruchtmakende zaak nog springlevend.

Dat valt onder andere op te maken uit het aantal lezers van deze website. En ze lezen niet alleen, er wordt ook gereageerd. Natuurlijk zijn er de reacties op de artikelen, maar ook via Twitter (er worden zelfs DM’s gestuurd) en het vertrouwde e-mail blijft evenmin ongebruikt.

De redactie is alle lezers dankbaar dat ze de moeite hebben genomen zich wat meer te oriënteren in deze zaak en begrijpt dat ze soms vragen en opmerkingen hebben.

Helaas heeft de redactie onvoldoende tijd om op alle vragen en opmerkingen te reageren.

Maar dat is ook niet nodig.

Op de al genoemde website deemzet.nl worden vrijwel alle aspecten van de zaak tot in detail behandeld. De auteur van die website schroomt zelfs niet tot op een specialistisch expert niveau af te dalen.

Veel lezers moeten dan bij gebrek aan specialistische kennis afhaken (wie kent bijvoorbeeld de ins en outs van de protocollen van het mobiele netwerk in 1999, en wie begrijpt alle details wanneer het over DNA gaat?).

Maar gelukkig voor de lezers die toch het naadje van de kous willen weten, maar niet die voorkennis bezitten, heeft de auteur tevens een samenvatting in boekvorm gemaakt: In het pak genaaid.

En dat online boek is het lezen meer dan waard.

Deventer moordzaak: Vraag en Antwoord

Deze weblog ontvangt allerlei reacties. Sommige zijn positief, andere ronduit kritisch. De laatste zijn vaak gebaseerd op verkeerde informatie. Daarom deze vragen en antwoorden.

De weblog wil alleen maar Louwes vrijpleiten. Hij is toch veroordeeld tot op het hoogste niveau?
Louwes is inderdaad veroordeeld. Het is niet de bedoeling hem alsnog vrij te pleiten. Wel kijken we naar de wijze waarop hij is veroordeeld. Was het bewijs deugdelijk, waren er geen ernstige fouten gemaakt, is zijn verweer goed onderzocht. Kortom, was zijn dossier niet veel te dun om hem te veroordelen. Wij menen dat dit het geval is.

Louwes vertelde dat hij mevrouw Wittenberg vanaf de A28 heeft gebeld via een zendmast in Deventer. Dat was zijn alibi. Deskundigen verklaarden voor het hof dat dit vrijwel onmogelijk is. Dan is Louwes toch ongeloofwaardig?
Als het waar is wel, maar het is niet waar.
De auteur van de website deemzet.nl toonde aan dat dit op de betreffende avond onder andere door atmosferische omstandigheden wel mogelijk was. Later trok een eerdere deskundige zijn verklaring in en toonde TNO aan dat de versie van Louwes wel degelijk mogelijk was.
Dit werd in De Stentor van september 2020 ook door de advocaat-generaal mr. Aben bevestigd.

Louwes was financieel adviseur van mevrouw Wittenberg. Hij adviseerde haar bij haar nieuwe testament en werd bovendien de executeur testamentair met bezit. Zo kwam hij in een positie waarin hij na haar dood over haar miljoenen kon beschikken. Hij had dus wel degelijk een financieel motief?
Deze opvatting klinkt plausibel maar wordt niet ondersteund door de feiten. Daarom ontkende het Hof Den Bosch bij Louwes’ veroordeling in 2004 een financieel motief.

Hij wilde toch geld uit de kluis van mevrouw Wittenberg doorsluizen naar zijn eigen rekening?
Nee, dat wilde hij juist niet. Hij wilde een nieuwe rekening openen voor de Dr. Wittenberg stichting. Omdat die nog geen KvK-nummer had, was dit niet mogelijk en opende hij op advies van de medewerkster van de bank tijdelijk een beheer-rekening op zijn eigen naam. Dit wordt bevestigd in het PV van de bankmedewerkster.

“Eerst was ik ervan overtuigd dat Louwes niet de dader was. Maar toen een bloedvlekje met zijn DNA in de kraag van de blouse van mevrouw Wittenberg was gevonden, was ik om. Hij is de dader, want hoe komt anders dat vlekje daar dan?”
Het vlekje werd in 2003 ontdekt, vlak voor het herzieningsproces voor het Hof Den Bosch. In 1999 vlak na de moord was dat vlekje op foto’s niet waargenomen. Het moet daar tussen 1999 en 2003 zijn gekomen door een onoordeelkundige behandeling van de blouse, door contaminatie dus.
Bovendien bevatte het betreffende vlekje geen bloed van Louwes. Het was een mengsel van bloed van het slachtoffer en speeksel van Louwes.

Maar het DNA van Louwes kan toch alleen op de blouse terecht zijn gekomen tijdens de moord?
Nee. Louwes was op donderdagmorgen bij mevrouw Wittenberg op bezoek geweest om een document over de grafrechten op te halen. Lange tijd heeft het OM dit bezoek ontkend, maar het ging uiteindelijk overstag.
Het DNA in de vorm van speeksel van Louwes kan dus op die morgen zijn overgedragen tijdens een gesprek.

Het telefoontje dat Louwes met mevrouw Wittenberg voerde, duurde maar 16 seconden. Heel kort dus. Misschien stond hij wel bij haar voor de deur en belde alleen maar om te zeggen dat hij er aan kwam. Geraffineerd toch?
Op die drukke donderdagmorgen met veel verkeer op de weg, was het vrijwel onmogelijk dat Louwes na zijn vertrek uit Utrecht al om 20:36 uur in Deventer bij mevrouw Wittenberg op de stoep kon staan. Bovendien was de Zwolseweg opgebroken en moest hij ook nog een stuk hebben gelopen.
Overigens is het maar de vraag of het gesprek slechts 16 seconden duurde. Wanneer een gesprek technisch werd gestoord, bracht KPN de verdere kosten niet meer in rekening. Het gesprek kan nog wel blijven voortduren. Er was een goede kans dat deze omstandigheden zich toen hebben voorgedaan.
Voor meer details, kijk hier verder.

Louwes als geldezel

Jacqueline Wittenberg wilde vaart zetten achter haar nieuwe testament. Zo bevestigde haar schoonheidsspecialiste. “De kogel is nu door de kerk” vertelde ze haar tijdens de laatste ontmoeting.

Wilma, de schoonheidsspecialiste wist te vermelden dat Jacqueline er vaart achter had gezet. “De kogel is nu door de kerk”, zei ze tijdens de laatste ontmoeting. De verklaring van Wilma kan worden teruggekeken in de documentaire van Talpa van 2 maart 2006, minuut 56:00.

En inderdaad, als je het resultaat overziet, dan is er inderdaad sprake van haastwerk.

Logischerwijs had ze eerst een stichting moeten oprichten om de wens van haar overleden echtgenoot te eren, een stichting om patiënten een nieuwe start in het leven te geven.

Vervolgens had ze haar testament zo kunnen wijzigen, dat die stichting de nieuwe erfgenaam werd.

Daar zag ze vermoedelijk een probleem in: tussen het oprichten van de stichting en het opstellen van een nieuw testament zou haar erfenis toevallen aan de vorige begunstigden en dat wilde ze helemaal niet meer.

Misschien had ze dat wel nooit gewild. Volgens Wilma had ze zich moreel gechanteerd gevoeld door die erfgenamen zoals blijkt uit het PV van 30 september 1999:

Daarom dus die ingewikkelde constructie: als ze kwam te overlijden moest meteen een stichting worden opgericht en tussentijds viel het gehele vermogen toe aan een soort geldezel, in juridische termen een executeur testamentair met bezit genoemd.

En dat was Louwes.

Louwes is wel verweten, commissaris Visscher drukt zich in dergelijke termen uit en Bas Haan legt dat er nog eens dik bovenop, dat hij zich van de erfenis, of minstens een deel ervan probeerde meester te maken.

Maar dat kon helemaal niet.

Louwes wás al meester van de erfenis op het moment dat Jacqueline de laatste adem uitblies. Dat was nu juist de gedachte achter die functie.

En dat was de gedachte achter het bedenksel van de driehoek Jacqueline – Louwes – Notaris. De erfenis was in ieder geval veilig. Wilma vertelde in haar PV:

Louwes had dat geld dus al maar moest het wel vlotbaar maken om legaten uit te keren – dat had hij allang gedaan voordat er moeilijkheden ontstonden – en de stichting op te tuigen. Ook moest hij alle zaken, zoals de inboedel van de huurwoning van Jacqueline en haar andere bezittingen (juwelen, auto) te gelde maken.

Hoe?

De wet is daar heel duidelijk over, een executeur met bezit mag dat alleen via openbare verkoop. Niets onderhands dus, zoals Bas Haan meent te suggereren.

Zo meende een veilingmeester in de podcast Deventer Mediazaak ten onrechte voor een in goede staat verkerende auto van een goede klant (onderhands dus) meer te kunnen ontvangen.

Hij vond het maar vreemd dat Louwes dat niet wilde, maar was er kennelijk niet van op de hoogte dat Louwes die vrijheid niet had.

Het meest navrant is nog het volgende.

Toen Louwes werd afgevoerd, werden diens werkzaamheden juist door de vorige executeur testamentair overgenomen.

Dit was in flagrante strijd met het testament, waarin de opvolging van Louwes keurig was geregeld.

Vraagbaak Deventer Moordzaak (2)

Over de Deventer moordzaak is veel, heel veel geschreven: boeken, websites, artikelen in kranten en tijdschriften. Nu ook op Facebook en Twitter.

Maar, dat moet er wel gelijk bij worden gezegd, er worden ook veel fouten en vergissingen gemaakt. En er wordt bovendien veel gespeculeerd.

Twee voorbeelden.

‘Toen ik die man zo zag reageren bij de uitspraak, dacht ik meteen, die man is onschuldig. Zo reageer je alleen maar als je wanhopig bent, ten einde raad.”

Of in de DWDD van januari 2019, toen Bas Haan met luide stem verkondigde dat Michael de Jong “geen bal met de zaak te maken had”, terwijl deze vier keer door de politie was verhoord als getuige en zelfs een keer als verdachte.

En tegelijkertijd riep Haan luidkeels dat Louwes de dader is.

Dat kon hij straffeloos doen omdat Louwes tot op het hoogste niveau is veroordeeld.

Maar tot op het hoogste niveau veroordeeld zijn, maakt je nog niet de feitelijke dader. Dat zou Haan toch moeten weten na zaken als de Puttense moordzaak en de Schiedammer Parkmoord.

Prof. Derksen neemt in zijn boek Leugens over Louwes die distantie wel in acht en voorziet zijn bevindingen van een degelijke en objectieve onderbouwing. Dat boek verscheen in 2011.

Nu is al weer ongeveer 10 jaar een nieuwe speler op het veld. De auteur van de website deemzet.nl die zich kenbaar maakt als Demo.

In die tijd is veel meer over de zaak bekend geworden.

Demo heeft in die 10 jaar een uitgebreide en zeer betrouwbare website samengesteld, gebaseerd op zowel veel bestaande literatuur en eigen verifieerbaar onderzoek. Degelijk vakwerk dus.

Deze wetenschappelijke houding heeft tot twee doorbraken geleid die ook door bijvoorbeeld TNO worden erkend: bij Het Telefoontje en bij het medisch-forensisch onderzoek.

Zouden we een dergelijke website niet gewoon de Vraagbaak Deventer Moordzaak moeten noemen?

Vraagbaak Deventer Moordzaak (1)

Over de Deventer moordzaak is sedert 1999 veel geschreven. Processen verbaal, rapporten, requisitoirs, arresten, artikelen en boeken en het houdt voorlopig niet op.

En sinds enkele jaren zijn daar de sociale media bijgekomen: Twitter en Facebook.

En zo kan iedereen over deze ingewikkelde zaak zijn mening geven, nieuwe feiten aandragen of bestaande feiten betwisten.

Helaas wordt op deze wijze hier en daar, goed bedoeld, en meestal onbewust, de waarheid geweld aangedaan.

Het valt ook niet mee. Waar de zaak eerst nog betrekkelijk overzichtelijk leek, wordt die gaandeweg steeds gedetailleerder en gespecialiseerder.

Zo kon Louwes eerst nog eenvoudigweg als verdachte worden aangemerkt vanwege een telefoontje dat voor onmogelijk werd gehouden en zijn alibi onderuit haalde. Dat viel door iedereen te volgen.

Uiteindelijk ging het over zeldzaam optredende atmosferische omstandigheden in samenhang met bijzonderheden van het functioneren van het mobiele netwerk in 1999.

Die technische en specialistische discussies waren niet meer voor iedereen goed te volgen en dus werden hier en daar stelligheden aangedragen die feitelijk onjuist bleken te zijn.

Ook wordt het bloedvlekje #10 vaak genoemd als blijk van de schuld van Louwes: “En hoe verklaar je dan dat bloedvlekje met zijn bloed? Nee, hij is de dader, dat kan niet anders.”

Zou zo’n iemand de moeite nemen wat dieper in het DNA-bewijs te duiken, dan zou hij het er snel mee eens zijn dat het niet Louwes’ bloed is, maar dat van het slachtoffer, ingebed in een wolk speeksel van Louwes. Speeksel dat overigens veel meer DNA bevat dan bloed.

Maar wie neemt het deze persoon kwalijk dat hij deze moeite niet kan of wil doen. Het is ingewikkelde materie en niet iedereen kan daarin zijn weg vinden.

Maar zo blijven de misverstanden wel bestaan en gaan ze een eigen leven leiden.

In deze kakofonie van meningen ontstond een bron van goed onderbouwd feitenmateriaal die we inmiddels wel de Vraagbaak Deventer Moordzaak mogen noemen. Deze vraagbaak is een grote website die door een deskundige chemicus gedurende tien jaar met veel zorg en deskundigheid is samengesteld.

Wie weer eens een mening op Twitter of Facebook ten beste wil geven, zou er daarom goed die te toetsen aan het feitenmateriaal in deze vraagbaak.

De hele Vraagbaak is erg omvangrijk en gespecialiseerd. Daarom heeft de samensteller een Vraagbaak light samengesteld: In het pak genaaid. In een prettige verteltrant wordt de Deventer moordzaak voor iedereen begrijpelijk gemaakt.

Vindt Bas Haan dit een sterk verweer?

In deze website is het interview met Bas Haan in DWDD (2019) eerder besproken. Dit in verband met diens uitspraak dat “… de klusjesman geen bal met de zaak te maken heeft …!”

Dat is een opmerkelijke uitspraak want de klusjesman is in deze zaak vier keer verhoord, meestal als getuige en zelfs een keer als verdachte.

In hetzelfde interview noemt Matthijs van Nieuwkerk dat in het boek De Deventer Moordzaak, Het complot ontrafeld uit 2009 zoveel fouten staan.

Maurice de Hond zou er wel 130 hebben geteld, meldt Matthijs.

Dat is rijkelijk veel, maar ook deemzet.nl, in de loop van de laatste 10 jaar uitgegroeid tot de nationale Vraagbaak Deventer Moordzaak, somt er een flink aantal op.

In hetzelfde interview legt Matthijs van Nieuwkerk aan Haan voor dat Maurice de Hond hem uitdaagt over de vele fouten in zijn boek in debat te gaan.

De uitnodiging zou nog steeds staan maar Haan wil daar niet op ingaan.

Waarom niet, vraagt Matthijs?

Haan:

… omdat hij er niet op inging voordat het boek uitkwam, … ik zei dit zijn mijn bevindingen, wil je daarop reageren … dat wilde hij niet …

(beluister onder andere het woordelijk gedeelte tussen ca. 6:46 en 7:10 in het interview).

En vervolgens neemt Haan de regie van het gesprek over en begint een nieuw onderwerp.

De vraag is nu: is dit een sterk verweer van Haan?

Van zijn boek wordt beweerd dat het veel fouten bevat (niet onbelangrijk in een zaak waar een jarenlange gevangenisstraf op het spel staat).

Kun je dan een debat uit de weg gaan met als argument: jij wilde toen niet, nu wil ik niet? Lekker puh!

Wie vindt dat een sterk argument?

Het Boek van Bas Haan

De laatste tijd is er sprake van een drieluik. In 2019 verscheen een herziene versie van Haans eerste boek, dit jaar een podcast en later dit jaar een film in de bioscoop.

Ter introductie een tweet d.d. 21 april 2021;

Alexander Klöpping schreef:

De inhoudelijke kritiek op De Hond is daarmee verzopen en daar kan ik vrede mee hebben. Ik heb het niet zo op podcasts, dat eindeloze geleuter van mensen die meestal te lui zijn om schriftelijk iets onder woorden te brengen.

Dat was kennelijk tegen het zere been van Bas Haan die als door een wesp gestoken reageerde:

Anderen zijn dan weer te lui om een beetje op te letten voordat ze hun mening in een column knallen (of die retweeten). De podcast is namelijk gebaseerd op een boek, met daarin nog veel meer inhoudelijke kritiek op De Hond. Gewoon te lezen.

Haan kan het maar niet laten. Elke keer dat hij iets over de Deventer moordzaak te berde brengt, moet hij een sneer uitdelen aan het adres van Maurice de Hond. In DWDD in januari 2019 doet hij dat en ook in de trailer van de Deventer Mediazaak. Eigenlijk te pas en te ompas. Dat maakt niet uit. Zo ook dus deze keer.

Maar daarover willen we het hier niet hebben. Het gaat om de passage … gebaseerd op een boek …. Goh, een boek.

Het zijn eigenlijk zelfs twee boeken. Het eerste boek De Deventer moordzaak, het complot ontrafeld verscheen in 2009. In 2019 volgde een herdruk met dezelfde titel met een extra hoofdstuk.

Daarom kijken we eens wat beter naar de boeken. Tenminste, dat is al gedaan door de website deemzet.nl, inmiddels bekend als de Vraagbaak Deventer Moordzaak.

Op die website worden beide boeken besproken. Niet in globale termen. Nee, heel precies. Bijna elke regel wordt getoetst aan de feiten. Het gaat immers om belangrijke details die het verschil maken tussen wel of niet een veroordeling.

Het commentaar op het eerste boek betreft 14 pagina’s.

Het commentaar op de herziene uitgave nog steeds niet minder dan 7 pagina’s.

En het moet worden gezegd, daar komt Haan als onderzoeksjournalist niet goed vanaf.

Via bovenstaande links kunnen alle onnauwkeurigheden of fouten rustig worden nagelezen. In latere artikelen zullen ook hier diverse voorbeelden worden besproken.

We bekijken er alvast een paar.

Op pagina 46-47 lezen we:
Haan: Louwes, die zelf zegt dat hij dertig kilometer verderop bij ‘t Harde op de snelweg reed, was volgens het hof in Deventer en is dus een leugenaar.
deemzet.nl: In commissie met het recherche onderzoek wordt hier een voor Louwes nadelige vermelding herhaald: Louwes wist helemaal niet, vanwaar hij belde, maar uit zijn verklaringen volgt, dat het ergens tussen Harderwijk en Nunspeet of ‘t Harde was (hoor 19 november 1999, narijden traject op 24 november 1999 en verslag daarvan d.d. 25 november 1999).
Was het bij Nunspeet, dan is de verklaring van Louwes ineens veel waarschijnlijker. Op basis van ‘presumed innocent’ moet men in afwegingen van “Nunspeet” uitgaan.

Nog een voorbeeld, nu over Haans geliefde prooi De Hond.

Op pagina 152 lezen we:
Haan: Nu, jaren later, heeft Maurice de Hond een heel nieuw alibi voor Louwes geconstrueerd.
deemzet.nl: Onjuiste voorstelling van zaken. Op 19 november 1999 meldt Louwes al, dat hij vanuit de file gebeld heeft. Uit [Tactisch Journaal; red.] TJ 941 (20 november 1999), TJ964 (22 november 1999), TJ999 (23 november 1999), TJ1011 (24 november 1999), TJ1031 en TJ1032 (26 november 1999) blijkt duidelijk, dat de recherche dit als een potentieel alibi ziet. [Niks jaren later geconstrueerd, toch wel heel slordig; red.]

Voorlopig een laatste voorbeeld.

Op pagina 163 lezen we:
Haan: Hij stort het geld echter niet op een rekening van de Dokter Wittenberg Stichting, want daar had hij nog geen rekening voor geopend. Ook stort hij het niet op een rekening van het accountantskantoor waarvoor hij werkt. In plaats daarvan stort hij het geld op een rekening die hij, een dag voordat hij het geld ophaalt, heeft geopend bij de SNS-bank in zijn woonplaats Lelystad. Het is een privérekening op naam van Ernest Louwes. Dat is verdacht.
[Leuk verzonnen. Maar het is in werkelijkheid anders in zijn werk gegaan, zoals kan worden gelezen in het proces verbaal van de betreffende bankmedewerkster; red.]
deemzet.nl: De auteur gaat hier verder dan de recherche, dus stelt dit ter eigen overtuiging en doet daarbij een onterechte suggestie. Storting op de rekening van VVAA zou betekenen, dat Louwes als executeur-testamentair gelden onder zijn beheer toegankelijk zou maken aan derden, de gemachtigden van desbetreffende rekening. Vermoedelijk een illegale actie. Voorts staat geheel niet vast dat Louwes überhaupt vanuit zijn functie toegang had tot een dergelijke rekening, het gaat immers om storting ‘op eigen rekening’. Dat kan zomaar niet. Ook de wel geuite suggestie, dat het wijzer was om het geld op de rekening van de weduwe te storten gaat vermoedelijk niet op.
Voorts was het de recherche bekend, dat de genoemde SNS-rekening tijdens het openen ‘geoormerkt’ was als ‘boedelrekening’ met als titel ‘beheer Wittenberg’.

Voor een onderzoeksjournalist zijn dit toch wel vervelende onnauwkeurigheden.

Zeker wanneer de film is gebaseerd op zo’n boek.

Louwes staat voor tegen OM

Deze website wordt behoorlijk vaak gelezen. En niet alleen dat. Lezers nemen ook de moeite een reactie te plaatsen. Een van deze reacties vormt de basis van dit artikel.

Kern van deze reactie is de geloofwaardigheid van Louwes enerzijds en van het OM anderzijds.

Je zou in een rechtsstaat mogen hopen dat de geloofwaardigheid van het OM staat als een paal boven water. Helaas blijkt dat niet het geval, zo blijkt uit de onderstaande analyse die Agno in de Reacties plaatste.

Nog los van de mogelijkheid of onmogelijkheid van het aanstralen van de GSM mast in Deventer vanaf de A28 en ook de discussie over de inhoud van het korte 16 seconden gesprek, wordt Louwes’ verhaal gestaafd door twee sterke bewijzen:

1) Hij benoemde dat hij op de A28 in een file gestaan heeft (door een tijdelijke wegversmalling), die nooit op de radio is aangekondigd (en hij had zeker ook nog geen internet op zijn mobiel in die tijd). Dit is een sterk alibi.
2) Het belastingvrije bedrag van fl. 1750,– dat hij beloofd had aan de weduwe door te geven, had zij ook daadwerkelijk opgeschreven op een notitieblokje bij de telefoon. Dit is een sterke indicatie dat zijn versie van het verhaal juist is.

Als je van een afstandje naar de DMZ kijkt dan komt het volgende beeld naar voren:

* Wat Louwes de rechercheurs allemaal verteld heeft, blijkt achteraf verrassend vaak verifieerbaar te kloppen.
* De vermoedens en bewijzen aangedragen door de recherche, blijken achteraf verrassend vaak onderuit gehaald te kunnen worden (“Leugens over Louwes” is een mooie alliteratie).

Al met al een treurigstemmend beeld.

9000 bezoekers, hartelijk welkom

Sinds afgelopen januari heeft deze website bijna 9000 bezoekers geteld die tezamen bijna 30.000 pagina’s hebben bezocht. Het zijn geen duizelingwekkende aantallen, maar toch bewijzen ze dat de belangstelling in de Deventer Moordzaak nog steeds groot is.

We willen al die lezers die steeds weer de moeite nemen zich op de hoogte te stellen van de nieuwste ontwikkelingen in de Deventer moordzaak van harte welkom heten.

De website deventermoordzaak.info plaatst commentaar bij de feiten en de vele blunders, fouten en missers in de Deventer moordzaak. Vooral de nieuwste ontwikkelingen van de afgelopen elf jaar (en dat zijn er nogal wat) krijgen de nadruk.

Alle lezers zijn geïnteresseerd in feiten, niet in meningen.

En het blijft niet bij lezen alleen. Sommigen plaatsen een reactie bij een artikel. Alle reacties worden geplaatst. Scheldpartijen niet.

En daar is de redactie blij mee. Dat geeft de website extra dynamiek.

Als regel zal de redactie niet op reacties reageren, daarvoor ontbreekt de tijd. Evenmin zal de redactie zich mengen in polemieken tussen gelovers en ontkenners.

Wel bestaat de mogelijkheid dat lezers elkaar becommentariëren en daarvan wordt gelukkig ook gebruik gemaakt.

We hopen de vele lezers vaak weer te zien.

Deventer DeHondzaak

Al in januari 2019 begon Bas Haan de promo van de podcast De Deventer mediazaak en vooral van de film De Veroordeling. Hij deed toen al een paar opmerkelijke uitspraken.


De Wereld draait door

Bij Matthijs van Nieuwkerk prees Bas Haan zijn herziene boek aan met uitspraken als Michael de Jong heeft met de zaak geen bal te maken en voegde hij er in een adem aan toe dat Louwes de dader is (nee, niet schuldig, maar de dader; red).

O ja, dat vergat Haan bijna te zeggen: Maurice de Hond is veroordeeld voor smaad en dus door en door onbetrouwbaar.

Want een beetje De Hond bashing is nooit weg.

Een paar claims in een kort interview die toch de wenkbrauwen doen fronsen, want geen bal met de zaak te maken?

De klusjesman

De Jong is in de Deventer moordzaak een aantal keren als getuige verhoord (28 september 1999, 12 en 18 oktober 1999 en zelfs nog een keer op 8 mei 2006). Tijdens het verhoor op 12 oktober is hij zelfs als verdachte aangemerkt.

Zeker, meestal werd hij slechts verhoord als getuige. Maar de claim van Haan dat De Jong dus geen bal met de zaak te maken heeft, doet echt geen recht aan de feiten.

Er zijn veel aanwijzingen dat De Jong inderdaad niet de dader is, maar om zoiets met zekerheid te stellen? Was Haan er soms bij?

Zijn tweede claim is nogal roekeloos. Inderdaad is Louwes tot op het hoogste niveau veroordeeld. De rechters achtten wettig en overtuigend bewezen dat hij de moord heeft gepleegd.

Maar wie van hen weet net zo zeker als Haan dat hij niet alleen de juridische maar ook de feitelijke dader is, zoals hij ronduit – maar toch wel veilig – beweert?

Misdadig en veroordeelde crimineel

En dan zijn uitspraak over De Hond. Die heeft inderdaad met zijn beschuldiging van De Jong niet alleen de wet overtreden maar ook de grenzen van het fatsoen flink gepasseerd.

Hij heeft daarmee De Jong en diens partner schade berokkend en is daarvoor ook veroordeeld.

Maar voor Haan is dat niet genoeg.

Bij elke publieke uiting meldt hij te pas en te onpas dat De Hond is veroordeeld en noemde hem in een tweet zelfs misdadig. Haan vindt dit niet voldoende zwaar aangezet en noemt De Hond vervolgens een veroordeelde crimineel.
Dit mag, maar moet het ook?

Het lijkt er sterk op dat hij een rekening uit een ver verleden wil vereffenen en er maar geen genoeg van kan krijgen De Hond te grazen te nemen, zeker nu die in deze zaak publiekelijk met zijn pootjes omhoog lijkt te liggen.

DWDD > Trailer Mediazaak > Mediazaak > De Veroordeling

Dat begon al in de trailer van de Deventer Mediazaak toen Haan weer ouderwets los mocht gaan op De Hond. Dat voorspelde niet veel goeds.

En waarom was de keus eigenlijk op Haan gevallen om in de trailer van de podcast commentaar te geven?

En al die boosheid komt ook tot uiting in de podcast die ten onrechte De Deventer Mediazaak is genoemd.

Ten onrechte omdat de podcast maar zeer ten dele over de Deventer Moordzaak gaat maar de titel wel een sterk verband suggereert.

Vele belangwekkende en cruciale feiten uit die zaak blijven echter onbenoemd.

De titel is wellicht gekozen vanwege de profijtelijke associatie met De Deventer Moordzaak omdat die zelfs in 2021 nog steeds voor veel publiciteit zorgt.

Verder gaat de Deventer Mediazaak ook nauwelijks over de media. De rode draad in de podcast zijn niet de media maar Maurice de Hond is de hoofdpersoon.

Om die reden is het is sneu voor al die journalisten van de kranten, tijdschriften en tv-programma’s (uitgezonderd natuurlijk zijn eigen werkgever) die vele jaren hebben geprobeerd deze zaak zo goed mogelijk te verslaan.

Wanneer de podcast een prelude op de film De Veroordeling is, belooft dit alles niet veel goeds.

Barstensvol feiten

Al sinds 2011 wordt de website deemzet.nl minutieus bijgehouden. De auteur schroomt niet onderwerpen bij de hoorns te vatten die voor anderen te technisch zijn.

En dat zijn er nogal wat. Ingewikkelde technische zaken als de protocollen van een mobiel netwerk, forensisch-medisch onderzoek en DNA-onderzoek.

En dat doet hij niet zonder succes. Zijn website verdient inmiddels wel de naam Vraagbaak Deventer Moordzaak.

Hij is zelfs expliciet genoemd in een advies van de Advies Commissie Afgeronde Strafzaken ACAS.

Door zijn speurwerk is onder andere komen vast te staan dat het veel besproken telefoontje wel vanaf de A28 had kunnen worden gevoerd en is in 2013/14 een commissie forensisch-medische experts met hem tot de slotsom gekomen dat de moord zeer waarschijnlijk 24 uur later is gepleegd dan eerder werd aangenomen.

Bij zijn onderzoeken staat de verifieerbaarheid voorop. Het zijn geen meningen van een goed bedoelende amateur.

Nee, het zijn degelijke onderzoeksresultaten van een professional. Een enkele keer betreft het goed gedocumenteerde aannames met mogelijke consequenties.

En steeds met bronvermelding zodat de betrouwbaarheid van de resultaten kan worden geverifieerd

Kortom een website waar alle aspecten van de Deventer moordzaak worden behandeld, degelijk worden onderzocht en kunnen worden opgezocht en nagelezen.

Je zou verwachten dat zo’n website aan de lopende band wordt geraadpleegd. Niet alleen door personen die geïnteresseerd zijn in deze langstlopende zaak en zulke doorsnee lezers zijn er zelfs 22 jaar na de moord nog volop.

Maar vooral van personen die zich (semi-)professioneel met de zaak bezighouden zoals journalisten, advocaten, advocaat-generaal Aben (!), rechters zou verwachten dat ze zich zouden laven aan deze bijna onuitputtelijke bron. Gewoon, om je goed te oriënteren of voor te bereiden.

Niets is minder waar.

Neem als voorbeeld de makers van De Deventer Mediazaak.

In deze ongeveer 5 uur durende podcast wordt slechts een kort videofragment uit deemzet.nl gebruikt.

Hadden de makers van de podcast maar eens wat beter in de website rondgekeken. Of misschien hadden ze de auteur eens moeten uitnodigen om hem eens rustig de feiten te laten toelichten. Want de materie blijft ingewikkeld.

Gewoon, om een volledig beeld te krijgen.

En niet alleen maar blind varen op de informatie in het boek van Haan waarin zoveel fouten staan, zie het commentaar op zijn boek uit 2009 en op de iets aangevulde herdruk uit 2020.

Helaas ontwijkt Haan hierop te reageren, zonder deugdelijke verklaring.

Zie dit artikel als een aansporing eens wat vaker naar de website deemzet.nl te gaan.

Drie disclaimers

Je kunt niet meer gewoon met elkaar discussiëren zonder voorbehouden te moeten maken. Je loopt anders al gauw het risico in een kamp te worden ingedeeld waar je helemaal niet hoort.

Dit is ook het geval met De Deventer Moordzaak. Dat was altijd al zo, maar zeker de laatste tijd is dat een levensgroot probleem.

Wanneer je naar het bewijsmateriaal kijkt waarop Louwes is veroordeeld en vaststelt dat het ernstige tekortkomingen bevat, dan weten veel mensen het zeker: jij vindt zeker dat Louwes onschuldig is?

Maar dat is helemaal niet de intentie.

We willen slechts voorkomen dat iemand in Nederland onschuldig achter de tralies belandt op basis van ondeugdelijk bewijs. Wie wil dat niet, zou je zeggen.

Dat geldt voor Louwes en dat geldt ook voor De Jong.

Je mag niet een ander de schuld in de schoenen schuiven met de bedoeling Louwes vrij te pleiten.

Deze weg heeft De Hond bewandeld en hij is daarvoor terecht gecorrigeerd.

Maar het omgekeerde willen we ook niet.

In De Deventer Mediazaak wordt Michael de Jong als dader uitgesloten.

Het zou kunnen dat men daarin gelijk heeft, maar de zekerheid waarmee dit gebeurt, is een raadsel. Hoe weten ze dat zo zeker? Waren ze er soms bij?

Niettemin wordt, in elk geval door Haan, hieruit de conclusie getrokken: De Jong is niet de dader, dus is Louwes de dader.

Vandaar de volgende drie disclaimers.

Disclaimer 1.
Deze website twijfelt aan de deugdelijkheid van het bewijsmateriaal op grond waarvan Louwes is veroordeeld en wil daarom een herzieningsproces. Niets meer, niets minder.

Disclaimer 2.
We weten niet of Louwes de dader is.
Evenmin weten we dat Louwes de dader niet is.

Disclaimer 3.
We weten niet of De Jong de dader is.
Evenmin weten we dat De Jong de dader niet is.

Dank voor de reacties

Deze website wordt veel gelezen. Dat is ook de bedoeling van de redactie die de vele fouten, blunders, leugens en manipulaties in deze zaak aan de kaak wil stellen.

Een heleboel onvolkomenheden dus en toch is Louwes daarop veroordeeld.

De redactie hoopt dat er een herzieningsproces komt waarin de raadsheren opnieuw moeten vaststellen of het huidige dossier voldoende is voor een veroordeling.

Veel lezers hebben een eigen oordeel over de blogs. Aan het eind van elke blog kunnen zij in een reactie hun mening kenbaar maken. Reacties worden altijd geplaatst. Scheldpartijen niet.

Meestal zal de redactie niet op de reacties reageren. Voordat je het weet belandt ze in een openlijk gevoerde pennenstrijd waarin partijen elkaar proberen te overtuigen. Wat meestal niet lukt.

Dit kost de redactie zoveel tijd dat die slechts in uitzonderlijke gevallen over een reactie in discussie zal gaan.

Voor alle feiten over de Deventer moordzaak verwijst de redactie de lezer graag naar de website deemzet.nl die barstensvol feitelijke informatie staat. Ook op deze site is het internetboek In het pak genaaid te vinden die de gehele moordzaak in begrijpelijke maar toch ook feitelijke teksten samenvat.

Drama in drie fasen

De Deventer Mediazaak heeft veel sympathie opgewekt bij zijn luisteraars. De makers namen het voor Michael de Jong op en namen Maurice de Hond zijn rol kwalijk.

Makers en luisteraars verwijten De Hond terecht dat hij de ‘klusjesman’ De Jong zomaar als dader van de moord op mevrouw Wittenberg aanwees. Dat was fout, ongepast en schadelijk voor De Jong.

De rechter was het met die opvattingen eens en veroordeelde De Hond.

Toch doet zich in deze kwestie een bijzonder fenomeen voor. We kunnen drie fases onderscheiden.

Fase 1. De aanpak van De Hond
Hij wees De Jong als de dader aan. Daarvan was hij – geïnspireerd door de Schiedammer Parkmoord – overtuigd. Hij verbond hieraan de conclusie dat Ernest Louwes dus de dader niet kon zijn. Zijn redenering: De Jong is de dader en dus kan Louwes de dader niet zijn.

Fase 2. De podcast Deventer Mediazaak
De makers en veel van de luisteraars tonen zich verontwaardigd over de handelwijze van De Hond en nemen het op voor De Jong. Maar hun conclusie gaat wel heel ver: De Jong was niet de dader van de moord! Hoewel veel mensen wellicht terecht in zijn onschuld geloven, gaat de conclusie dat hij dus niet de dader is, veel te ver: hoe weet men dat zo zeker? Maar door hun overtuiging kreeg hij in de podcast de rol van onschuldige aangemeten.

Fase 3. Een bijzondere conclusie
En nu komt er een opmerkelijke wending in de zaak.
Eerst had De Hond De Jong als dader aangewezen. Dat is onjuist en verwijtbaar.
De makers en vele luisteraars van de podcast trekken nu een vergelijkbare conclusie. Omdat De Jong niet de dader is moet Louwes dat wel zijn. Kortweg: De Jong is onschuldig, dus Louwes is de dader.

Om die opvatting kracht bij te zetten, voeren ze argumenten aan die onjuist of erg discutabel zijn (ook in de podcast), zie ook de vele tweets. Maar dat alles maakt niet uit. De Jong is het niet, dus Louwes is het wel.
Beseffen zij dat zij zich op precies dezelfde wijze schuldig maken aan het nawijzen van Ernest Louwes, als De Hond deed in zijn acties ten nadele van De Jong?

Kunnen de makers van de podcast en sympathisanten zich voorstellen dat er ook luisteraars zijn die moeite hebben met deze logica?

Zeker nu er nog steeds – al negen jaar – een herzieningsonderzoek loopt onder leiding van mr. Aben, advocaat-generaal bij de Hoge Raad.

Lezen is een kunst

Op Twitter, Facebook en andere social media wordt regelmatig verkondigd dat Louwes natuurlijk schuldig is of dat Michael de Jong ten onrechte wordt beschuldigd.

Iedereen staat het vrij een mening te hebben, zeker over zoiets spraakmakends als de Deventer moordzaak.

Maar op deze website zal de lezer dergelijke uitspraken niet tegenkomen.

Zeker is dat Louwes tot op het hoogste niveau schuldig is bevonden.

De vraag is echter of hij terecht is veroordeeld.

Het sleutelwoord hierbij is voortdurend dat het bewijs flinterdun was.

En in de loop der jaren is steeds sterker gebleken dat veel bewijsmateriaal onjuist was (onder andere Het Telefoontje en Het Mes).

Hij had daarom ook niet veroordeeld mogen worden. Of hij nu de dader was of niet.

Michael de Jong wordt op deze website niet als schuldige aangewezen. Zeker, hij is indertijd tenminste een keer als verdachte aangemerkt, maar dat maakt hem nog niet de dader.

Evenmin is aangetoond dat hij onschuldig is (dat hoeft ook helemaal niet), maar Bas Haan weet niettemin zeker dat De Jong met de zaak ‘geen bal te maken heeft.’

Wie de omvangrijke website deemzet.nl leest met honderden pagina’s uitstekend onderbouwd materiaal over alle facetten van de Deventer moordzaak, zal moeten concluderen dat het bewijs tegen Louwes niet deugt. En dat is het dan.

Wie op deze website uitspraken denkt aan te treffen waarin Michael de Jong als dader wordt bestempeld, zal evenzeer worden teleurgesteld.

In beide gevallen geldt wel: goed lezen is een kunst.

Verkennersrel niets vergeleken bij Deventer moordzaak

Politiek Den Haag is in rep en roer over de notitie Omtzigt. Stukken die maar niet openbaar worden gemaakt, chaos. Vergeleken bij de Deventer moordzaak is de Verkennersrel echter een walhalla van transparantie.

De onderste steen moet boven, dat is de eis van alle fracties in de Tweede Kamer.

Alle gespreksverslagen moeten openbaar worden gemaakt. En vergeet niet de transcripten van de whatsapps, de sms-jes.

En natuurlijk ook de verslagen van alle mondelinge communicatie tussen iedereen en iedereen.

Op het moment van schrijven (donderdagmorgen 10:00 uur) ziet het ernaar uit dat al deze stukken openbaar zullen worden gemaakt.

Heel anders ligt dat bij de Deventer moordzaak.

Mr. Aben, advocaat-generaal bij het parket van de Hoge Raad die het herzieningsonderzoek in de Deventer moordzaak leidt, kan een puntje zuigen aan de transparantie bij de Verkennersrel.

Hij weet al bijna 7 jaar alle informatie strikt binnenskamers te houden – op een kleine oprisping na in De Stentor van september 2020.

Sterker, het resultaat van zijn naspeuringen blijft maar uit en uit en uit.

Nee, dan de Verkennersrel!

Reacties

Aan het einde van elk artikel kan de lezer een reactie geven. Dat kan een correctie zijn of een aanvulling. De redactie verwelkomt deze reacties van harte.

Uiteindelijk gaat het erom dat de lezer de juiste informatie krijgt. Die is niet gebaat bij bijna-ware verhalen.

Diverse lezers hebben inmiddels van deze mogelijkheid gebruik maakt, maar nog meer reacties zijn welkom.

Een persoon die van zich laat horen is Demo, de persoon achter de website deemzet.nl. Dat is geen wonder want hij kent alle details van de inmiddels complexe moordzaak en ziet al snel dat de werkelijkheid iets anders is dan de redactie had verkondigd.

Alle reacties kunnen worden teruggelezen aan de rechterzijde van de blog onder het kopje Reacties.

Lezer, laat van u horen, uw mening wordt op prijs gesteld.

Fatsoen

Al negen jaar is mr. Aben bezig met zijn herzieningsonderzoek. Dat is ongekend lang. Natuurlijk moet het zorgvuldig, maar dit is buitensporig. En niet fatsoenlijk.

Het gaat er op deze website niet om te bewijzen dat Louwes feitelijk onschuldig is. Dat is ook praktisch onmogelijk.

Evenmin is het doel een andere potentiële dader aan te wijzen.

Nee, de bedoeling is aan te tonen dat Louwes op grond van een dergelijk flinterdun dossier nooit veroordeeld had mogen worden.

Of hij nu de feitelijke dader is of niet.

Al in het eerste begin van deze zaak bleek het dossier dusdanig dubieus dat de rechtbank Zwolle Louwes vrijsprak wegens gebrek aan bewijs.

De jaren daarna is er veel gebeurd.

Het gerechtshof Arnhem veroordeelde Louwes vervolgens op hetzelfde dossier waarin Het Mes zo’n grote rol speelde.

Later, na een geslaagd herzieningsverzoek veroordeelde Het gerechtshof Den Bosch Louwes opnieuw. Het Mes had van de ene dag op de andere plaats gemaakt voor Het Vlekje.

Vervolgens hebben vele partijen zich met het bewijs bemoeid.

Prof. Ton Derksen, toch niet de eerste de beste gezien zijn succes in de zaak Lucia de Berk, schreef er in 2011 een boek over met diepgaande analyses en uitgebreid bronnenonderzoek.

De auteur van de website deemzet.nl heeft vrijwel alle aspecten van de zaak grondig doorgespit en bracht in 2014 zelfs de ACAS zover dat deze aan Aben een herzieningsonderzoek adviseerde.

Een team van forensische experts besprak in 2013/14 op aangeven van de auteur van deemzet.nl de postmortale verschijnselen.

In 2014 stelde een inspecteur van de Nationale Recherche van de twee vergaderingen van deze experts een proces verbaal op waarin zij tot de conclusie kwamen dat de moord zeer waarschijnlijk veel later dan op donderdagavond moet zijn gepleegd.

Het onderzoek door mr. Aben was inmiddels begonnen maar tot september 2020 wordt niets meer vernomen.

Dan kondigt hij in een interview met De Stentor de installatie van een Cold Case team aan dat het DNA-bewijs nog eens rustig moet bekijken. Al verwacht deze magistraat er niet veel van.

In tijden dat ongelooflijk ingewikkelde strafzaken (Holleeder, Taghi) in een paar jaar worden afgerond, neemt mr. Aben in een overzichtelijke en door en door bestudeerde moordzaak niet minder dan zeven jaar de tijd.

En het einde is nog steeds niet in zicht.

Dat is niet alleen buitensporig lang, maar ook nodeloos onfatsoenlijk.

Niet alleen tegenover Louwes die graag ziet dat hij na al die jaren wordt vrijgepleit.

Maar ook tegenover al diegenen die hebben bijgedragen aan succesvol onderzoek.

Het vertrouwen in een transparante en betrouwbare overheid is de laatste jaren al ernstig geschokt door onder meer de toeslagenaffaire.

De gang van zaken in het herzieningsonderzoek door mr. Aben maakt het er niet beter op.

Rancune Bas Haan hoort niet thuis in wetenschap

Bas Haan is een onderzoeksjournalist die zijn sporen heeft verdiend met onderzoek naar ongerechtigheden in het openbaar bestuur, met name in Den Haag.

Dit soort onderzoek is toch weer wat anders dan wetenschap bedrijven, een tak van sport met eigen strikte normen en waarden.

Toen Haan zich op de Deventer Moordzaak wierp, dacht hij op dezelfde manier te werk te kunnen gaan als op de departementen. Documenten opvragen, informatie krijgen van anonieme bronnen (het zogenaamde netwerk) en klagende partijen een luisterend oor bieden.

En wanneer alle informatie zou leiden tot een echte ongerechtigheid, verscheen van zijn hand een rapport en mocht hij van zijn werkgever de onthulling in Nieuwsuur aan het volk presenteren.

Het zou heel plezierig zijn geweest wanneer hij tijdens zijn onderzoek in de Deventer Moordzaak op dezelfde wijze documenten boven tafel zou hebben gekregen die de schuld van Louwes ondubbelzinnig zouden aantonen.

Of wanneer hij getuigen binnen het OM zou hebben kunnen vinden die zouden willen verklaren dat Louwes willens en wetens, opzettelijk onjuist zou zijn beschuldigd.

En dat hij daar door maar geduldig te blijven wroeten achter zou zijn gekomen. Dat zou groot nieuws zijn geweest.

Maar zo werkt het dus niet. In de wetenschap moet je met bewijzen komen en niet met speculaties.

En wat je als onderzoeker zeker niet moet doen, is je laten leiden door rancune. In zijn boek uit 2009 ademt bijna elke bladzijde zijn afkeer van Maurice de Hond.

Die rancune zit bij Haan erg diep.

Ook tijdens een gesprek in DWDD in januari 2019 kon hij er maar niet over ophouden.

En opnieuw, in een trailer van de Deventer Mediazaak, had hij maar een woord genoeg om op Maurice de Hond los te gaan.

Een onderzoeksjournalist kan toch beter?

‘In het pak genaaid’

Toen Louwes door Hof Arnhem voor het eerst tot 12 jaar cel werd veroordeeld was menigeen verbaasd. In het e-book In het pak genaaid staat waarom die verbazing zo terecht was.

Eerst even een korte terugblik.

De artikelen in HP/De Tijd van Stan de Jong hadden al in 2002 voor de nodige onrust gezorgd en dat was alleen maar erger geworden na de publicatie van zijn boek in 2003.

En niet alleen de burger had flinke twijfels, de drie rechters van de rechtbank Zwolle hadden hem al eerder vrijgesproken. Zo erg overtuigend was het bewijsmateriaal dus ook weer niet.

Sindsdien hebben velen het rommelige dossier onder de loep genomen, met vaak schokkende resultaten. Dat begon al met Maurice de Hond met in zijn kielzog een hele rij vrijwillige deskundigen op allerlei terreinen: politiemensen, forensische deskundigen, etc.

Het resultaat was onder meer de website geenonschuldigenvast.nl. Wanneer je deze doorleest, slaat de schrik je om het hart: dat had ook mij kunnen gebeuren.

En je denkt onwillekeurig aan die andere zaken: Lucia de Berk., de Schiedammer Parkmoord, de Puttense moordzaak, Ina Post.

Daar bleef het echter niet bij. Het werd maar niet rustig rond de Deventer Moordzaak. Diverse cassatieverzoeken volgden met wisselende resultaten.

Inmiddels had ook de website deemzet.nl zich op het toneel gemeld.

Een website die zich onderscheidt door gedegen wetenschappelijk onderzoek op uiteenlopende terreinen: forensisch onderzoek, mobiele netwerken, DNA.

Een verademing vergeleken met het onderzoek van politie en OM.

Zo toonde de auteur aan, door diep in de protocollen van mobiele netwerken te duiken (niet zijn expertise) en deze te koppelen aan diverse atmosferische verschijnselen, dat een mobiele telefoon vanaf de A28 wel degelijk een zendmast in Deventer kan bereiken.

Zijn resultaten werden later door TNO bevestigd.

Tot die tijd werd dit door deskundigen steeds voor onmogelijk gehouden.

Alle resultaten van zijn onderzoek, met referenties en al, zijn op de website te lezen.

Op dezelfde grondige wijze dook hij in de complexe materie van DNA, een gebied dat dichter bij zijn expertise ligt.

En ook hier zijn de resultaten ronduit schokkend. Knoeiwerk van het NFI, weggeraakt materiaal, enzovoort.

Als je dit alles leest is het gênant dat mr. Aben – de advocaat-generaal bij de Hoge Raad die al meer dan 8 jaar een herzieningsonderzoek leidt – het toch nog nodig achtte in 2020 een speciaal Cold Case team uit Amsterdam naar het DNA-bewijsmateriaal te laten kijken.

Hij zou ook eens een blik hebben kunnen werpen op deemzet.nl en had dit trouwens ook veel eerder kunnen doen, want zijn onderzoek loopt al meer dan 8 jaar, sedert 2014.

Voor veel mensen zijn de onderzoeksresultaten van deemzet.nl minder toegankelijk. De materie is vaak ingewikkeld en specialistisch.

Daarom heeft de auteur in zijn gratis boek In het pak genaaid alle onderzoeksonderwerpen begrijpelijk opgeschreven zonder daarbij de nauwkeurigheid geweld aan te doen.

Een goed leesbaar, begrijpelijk en bijna spannend boek.

Aan te bevelen.

Lees het en vraag je af: Kan flinterdun bewijs nog dunner?

“Mag ik u voorstellen …?”

Gedurende de bijna 22 jaar dat de Deventer Moordzaak loopt, hebben velen geholpen om het recht te doen zegevieren. Een van hen is het onderwerp van dit artikel.

Het begon al in 2003 toen Stan de Jong over de zaak schreef in een serie artikelen in HP/DeTijd, die later ook in boekvorm verschenen.

Vanaf ca. 2005 heeft Maurice de Hond zich intensief met de zaak bemoeid en dat ging niet altijd geruisloos. Hij kreeg daarbij de steun van vele (vaak deskundige) vrijwilligers die er veel energie in staken.

Zij brachten veel fouten en blunders in de Deventer Moordzaak aan het licht.

Weer een paar jaar later kwam een nieuwe onderzoeker in beeld die zich gaandeweg steeds meer in de materie vastbeet en zijn bevindingen en analyses in een website vastlegde: deemzet.nl.

De auteur van deze site wil zijn werk graag in rust doen en maakt zich aan de buitenwereld bekend als Demo.

Zijn inspanningen bleven evenwel niet onopgemerkt.

Een drietal voorbeelden wordt hieronder in het kort behandeld.

Hoornvlies, livor mortis en rigor mortis
In een advies van de Adviescommissie afgesloten strafzaken, beter bekend als ACAS, wordt zijn onderzoek als mede de aanleiding van het advies tot een herzieningsonderzoek genoemd:

Naar aanleiding van een door een anonymus onderhouden website www.deemzet.nl heeft in-specteur [de inspecteur] zich verdiept in vraag op welke datum het slachtoffer is overleden …

Demo had het fotomateriaal van de plaats delict en de sectie grondig onderzocht en kwam op basis van dit onderzoek en wetenschappelijke publicaties tot een belangrijke conclusie.

De vertroebeling van het hoornvlies, de livor mortis (lijkvlekken) en rigor mortis (lijkstijfheid) van het slachtoffer wezen uit dat het tijdstip van overlijden niet op donderdag 23 september 1999 omstreeks 21 uur kon zijn geweest maar vele uren, mogelijk een etmaal later.

Deze conclusie werd op 14 maart 2014 in een proces verbaal door een team van forensische experts gedeeld.

Dit feit op zich sluit Louwes als verdachte uit.

Een groot succes voor Demo.

Mobiele telefonie
Hierbij bleef het niet. Hij richtte zich ook op Het Telefoontje. Louwes had aangegeven dat hij vanaf de A28 met mevrouw Wittenberg had gebeld en niet vanuit Deventer.

Een aantal deskundigen (van KPN en twee hoogleraren), het OM en de gerechtshoven Arnhem en Den Bosch concludeerden dat dit onmogelijk was.

Demo beet zich vast in deze materie (die niet zijn expertise is) en kwam op grond van gedetailleerd onderzoek tot de conclusie dat het wel mogelijk was.

Een conclusie die jaren later door de deskundige van KPN en TNO werd bevestigd.

Een tweede groot succes voor Demo.

DNA
Dit onderwerp sluit beter aan op Demo’s expertise.

Hij onderzocht de onderzoeken, rapporten, claims en conclusies van het NFI en kwam tot de conclusie dat dit instituut in de Deventer Moordzaak knoeiwerk had afgeleverd.

Deskundigen bleken niet zo deskundig of waren dat op een ander terrein.

In een aantal grondige artikelen komt hij tot de conclusie dat de gevonden DNA-sporen op de kleding van het slachtoffer daar op donderdagmorgen tijdens een kort bezoek op vreedzame wijze terecht zijn gekomen (bijvoorbeeld praten met consumptie) en niet tijdens gewelddadige handelingen later die dag.

Niettemin vindt mr. Aben het noodzakelijk een Cold Case team nog eens naar het DNA-bewijs te laten kijken.

Mr. Aben en het herzieningsonderzoek
Je zou verwachten dat deze advocaat-generaal bij Demo de deur plat zou lopen om zich op onpartijdige en zeer deskundige wijze te laten voorlichten en adviseren.

Dat hij de website deemzet.nl als een soort encyclopedie van de Deventer Moordzaak zou beschouwen waarmee hij zijn voordeel zou kunnen doen.

Niets is minder waar.

Het onderzoek duurt nu al bijna 7 jaar en in die tijd is het rond het onderzoek vrijwel voortdurend oorverdovend stil.

Vragen die raadsheren hadden kunnen (moeten) stellen (2)

Rechters moeten het dossier beoordelen dat hun wordt voorgelegd. Ze stellen vragen en horen de meningen van deskundigen. Toch werden veel vragen niet gesteld.

In het eerste deel over de rol van de raadsheren hebben we al vier vragen genoemd die de raadsheren hadden kunnen, maar eigenlijk hadden moeten stellen.

Nu een nieuwe serie belangrijke vragen.

Mevrouw de advocaat-generaal.
Uit het dossier blijkt niet overtuigend dat de verdachte een financieel motief had, terwijl dat tot dusver zo’n grote rol heeft gespeeld, ook nog voor het hof Arnhem.
Kunt u andere, wel overtuigende motieven noemen, want een moord zonder motief …

Mevrouw de advocaat-generaal.
Het mes waarmee de moord zou zijn gepleegd werd door een bewoner in de buurt van een kelderportiek gevonden, op 1 km afstand van de plaats delict? Ik zou dan niet gelijk denken dat hiermee het moordwapen zou zijn gevonden, al vermoedde de vinder dat wel. Waarom hebt u toch gelijk gedacht met het moordwapen te maken te hebben?

Mevrouw de advocaat-generaal.
De verdachte kwam bij u in beeld als verdachte vanwege het telefoontje. Volgens hem belde hij vanaf de A28, volgens u was dat niet mogelijk. Waarom hebt u toen niet onmiddellijk alle mogelijke gegevens over dit mobiele gesprek opgevraagd, zoals de Time Advance data? Dat zou het onderzoek aanzienlijk hebben vereenvoudigd.

Mevrouw de advocaat-generaal.
Op de plaats delict is alleen de vingerafdruk van verdachte aangetroffen. Verder niets. Het huis bleek zeer grondig gereinigd. Hebt u enig idee hoeveel tijd de verdachte daarvoor nodig zou hebben gehad, afgezien van andere handelingen zoals de moord zelf? Heeft de reconstructie hierover uitsluitsel gegeven …? O nee, er is geen reconstructie gedaan. Maar in het dossier wordt hierover helemaal niets gemeld.

Vragen die raadsheren hadden kunnen (moeten) stellen (1)

Rechters moeten het dossier beoordelen dat hun wordt voorgelegd. Ze stellen vragen en horen de meningen van deskundigen. Toch werden veel vragen niet gesteld.

In de Deventer Moordzaak hebben de raadsheren te vaak achterover geleund en vertrouwd op wat de advocaten-generaal hen voorschotelden.

Ook de deskundigen werden op hun woord geloofd – en dat moet ook.

Hoewel, ook dat ging een paar keer goed mis.

Maar vragen stellen of toelichting vragen over belangrijke onderwerpen is niet een blijk van wantrouwen.

We weten dat dit soort gemiste kansen van de raadsheren geen onderwerp van het herzieningsonderzoek zijn dat onder leiding van advocaat-generaal mr. Aben wordt uitgevoerd en al bijna 8 jaar duurt.

Bij dat onderzoek moet het immers gaan over ‘nova’.

Maar schrijnend is het allemaal wel. Een belangrijke oorzaak van de frustratie die bij de Deventer Moordzaak wordt gevoeld.

Hieronder sommen we een aantal vragen op die de raadsheren hadden kunnen en eigenlijk hadden moeten stellen.

We gaan hierbij uit van de verdenking dat Louwes op donderdag 23 september 1999, rond 9 uur ‘s avonds mevrouw Wittenberg heeft vermoord.

De vragen die de raadsheren hadden moeten stellen aan de advocaten-generaal:

Mevrouw de advocaat-generaal.
Ik zie in het dossier dat de schouwarts geen tijdstip van overlijden heeft vastgesteld. Het is toch zeer gebruikelijk dat dit wel wordt gedaan? Waarom is dat in dit geval niet gebeurd? En hoe weet u dan zo zeker dat de moord op donderdagavond is gepleegd en dan ook nog wel op zo’n precies tijdstip?

Mevrouw de advocaat-generaal.
In het dossier ontbreekt het resultaat van een reconstructie. Kunt u me vertellen waarom die niet heeft plaatsgevonden? Er zijn nogal wat vragen over de plaats waar het slachtoffer is aangetroffen en waar ze is vermoord? Kunt u daarover wat meer vertellen?

Mevrouw de advocaat-generaal.
Uit het dossier blijkt dat Louwes om 19 uur van de Jaarbeurs is vertrokken en dat hij later die avond is thuisgekomen tussen 21 uur (zijn verklaring) en 23 uur (uiterste andere mogelijkheid). Kunt u toelichten waarom u ervan overtuigd bent dat Louwes voldoende tijd had om de moord en alle bijkomende handelingen uit te voeren: de moord, doorzoeken en grondig reinigen van het huis, verplaatsen van een zwaar stoffelijk overschot, van en naar de auto wandelen, etc.? Heeft u een plausibel scenario?

Mevrouw de advocaat-generaal.
Het slachtoffer heeft donderdagmiddag boodschappen gedaan. Ze heeft onder meer vlees, vleeswaren en broodjes gekocht. Een belangrijk deel hiervan is niet meer aangetroffen, niet in het huis en evenmin door de sectiearts. Deze zouden dus door Louwes moeten zijn meegenomen. Hebt u er een logische verklaring voor waarom hij dat zou hebben gedaan. Graag een andere dan ‘het creëren van een dwaalspoor’?

Datum van overlijden

Wanneer werd mevrouw Wittenberg vermoord? Lang werd aangenomen donderdag 23 september 1999. Veel later werd hieraan steeds meer getwijfeld.

De twijfel kon ontstaan doordat de politie de schouwarts niet toestond een temperatuurmeting te doen (wanneer je dit leest, kun je je ogen niet geloven).

Zo’n meting is immers noodzakelijk om een preciezer tijdstip van overlijden te kunnen vaststellen. Dat dit niet is gebeurd heeft Louwes jarenlang ernstig parten gespeeld.

In 2014 werd door een team van forensische deskundigen in een proces verbaal vastgesteld dat het tijdstip van overlijden minimaal 24 uur later moet zijn geweest, dus op vrijdagavond of -nacht.

Los van deze ontwikkelingen is er iets opmerkelijks.

Op de grafsteen van mevrouw Wittenberg lezen we twee opvallende dingen.

In de eerste plaats dat haar voornaam wordt geschreven zonder ‘c’, dus Jaqueline in plaats van Jacqueline (de laatste komen we het vaakst tegen), maar dat is een onbeduidend detail.

Maar ook de datum van overlijden valt op: 25 september 1999. Niet 23 september zoals tot 2014 steeds is volgehouden.

We moeten niet gaan complotdenken. Het zal wel een vergissing zijn geweest door de maker van de grafsteen.

Maar opvallend is het wel.

Toeslagenaffaire en Deventer Moordzaak

Elke vergelijking gaat mank. Dat zal ook wel het geval zijn met de toeslagenaffaire en de Deventer Moordzaak. Toch zijn er ook opvallende overeenkomsten.

De vergelijking gaat mank wanneer je kijkt naar het aantal benadeelden. In de toeslagenaffaire zijn het er waarschijnlijk tienduizenden en in de Deventer Moordzaak is ogenschijnlijk slechts een persoon met zijn gezin de dupe.

Maar in een aantal opzichten zijn beide affaires heel goed vergelijkbaar.

We noemen er een paar.

1. Overheid is grote boosdoener
In de eerste plaats is in beide gevallen de overheid de boosdoener.
Bij de toeslagenaffaire de belastingdienst en enkele ministeries. Vrijwel ondoordringbare bolwerken die het straffeloos met de regels niet zo nauw nemen.
In de Deventer Moordzaak is het justitiële systeem de tegenstander die regelmatig buiten de lijntjes kleurt.

2. Financieel zwaar getroffen
Veel benadeelden in de toeslagenaffaire zijn financieel (bijna) aan de grond geraakt. Grote schulden met alle ellende met als gevolg huisuitzettingen en scheidingen.

De veroordeelde in de Deventer Moordzaak heeft hetzelfde lot ondergaan. Meer dan tien jaar lang geen inkomen terwijl in zijn gezin de kosten gewoon doorlopen. En ook na het uitzitten van zijn straf wordt hij tegengewerkt.

3. Eindeloos traineren van gang van zaken
De toeslagenaffaire betreft een periode van misschien wel meer dan tien jaar. Klachten werden al die tijd opzettelijk niet of onjuist beantwoord of zo maar terzijde gelegd. Gedupeerden gingen jarenlang gebukt onder de onzekerheid over wat zou gebeuren. De strijd tussen grote en belangrijke instituties aan de ene kant en de individu aan de andere kant, dus.

In de Deventer Moordzaak liggen de zaken wat genuanceerder. Het recht heeft keurig zijn loop gehad: rechtbanken, gerechtshoven en zelfs de Hoge Raad hebben in alle openbaarheid hun werk gedaan.

Maar bij het herzieningsonderzoek door mr. Aben gaat het heel erg mis. Zijn onderzoek betreft slechts drie onderwerpen: mobiel telefoneren, de interpretatie van post mortem kenmerken en de betekenis van DNA-sporen. Dit duurt nu al bijna zeven (!) jaar. Over traineren gesproken.

4. Breder belang
Ín de toeslagenaffaire is het aantal gedupeerden groot en in de Deventer Moordzaak betreft het maar een slachtoffer.

Maar het aantal potentiële gedupeerden is veel groter. Iedereen lijkt op deze manier slachtoffer te kunnen worden van een almachtige overheid die als ze wil, de burger kan vermorzelen.

In de toeslagenaffaire worden gedupeerden jarenlang aan het lijntje gehouden en schendt de overheid de wettelijke regels, zoals het straffeloos overschrijden van wettelijke termijnen. Dat laatste is eerder regel dan uitzondering. Teken maar eens beroep aan tegen een WOZ-beslissing.
In de Deventer Moordzaak worden meinedige(!) geurproeven slechts met een taakstraf afgehandeld, kan het OM kennelijk opzettelijk foutieve uitspraken doen.

Laten we hopen dat de Deventer Moordzaak toch nog een happy end krijgt, net zoals bij de toeslagenaffaire lijkt te gebeuren.

‘Maar toch wil ik’

Onmiddellijk nadat mevrouw Wittenberg dood werd aangetroffen werd in haar tuin een briefje gevonden met veel taalfouten. Later ontving de politie een tweede briefje.

Over beide briefjes is lange tijd veel te doen geweest.

Het eerste briefje: onbeholpen geschreven met gekunstelde fouten
Het tweede briefje: keurig geschreven, maar ook met Maar toch wil ik u

Het eerste briefje werd op 25 september 1999 op de oprit gevonden. Het wekte de suggestie te zijn geschreven door een laaggeletterde persoon.

Vraag aan iemand iets te schrijven met veel opzettelijke taalfouten, dan zou het er zo uit kunnen zien. Knullig handschrift en gekunstelde fouten.

Het tweede briefje werd op 21 oktober 1999 anoniem bij het politiebureau bezorgd. Het zag er verzorgd uit en was in keurig Nederlands geschreven.

We willen het hier niet hebben over de inhoud van beide briefjes, maar over de vraag of ze door dezelfde persoon zijn geschreven.

Er werd grafologisch onderzoek gedaan en de antwoorden op deze vraag liepen zoals valt te verwachten flink uiteen.

Maar er was ook iets anders aan de hand met beide briefjes. In beide kwam dezelfde zinsnede voor: Maar toch wil ik u.

Omdat velen van mening waren dat deze zinsnede niet vaak voorkomt, werd al snel gedacht dat beide briefjes door een en dezelfde persoon waren geschreven.

Want dat twee verschillende personen deze niet veel voorkomende zinsnede los van elkaar in verschillende briefjes zouden gebruiken, dat zou wel heel toevallig zijn.

Begin 2000 was het niet gemakkelijk na te gaan hoe vaak de zinsnede Maar toch wil ik voorkomt en hoe groot de kans is dat die zou voorkomen in twee onafhankelijke briefjes.

Nu, in 2021, kunnen we veel beter schatten hoe groot die kans is. En dus ook hoe groot de kans is dat deze zinsnede in twee onafhankelijke teksten voorkomt.

Want we hebben Google.

Zoeken we met deze zoekmachine naar Maar toch wil ik u dan krijgen we 40.800 resultaten. Is dat veel of weinig?

Om hiervan een idee te krijgen zouden we moeten weten in hoeveel documenten Google heeft gezocht. Daarom zoeken we ook naar hoeveel hits een ander willekeurig, maar gangbaar woord oplevert. Het woord mogelijk bijvoorbeeld geeft : 184.000.000 resultaten, het woord nieuw geeft 225.000.000 resultaten.

Laten we even uitgaan van 225.000.000 resultaten en een ruwe berekening maken.

Van de ongeveer 225.000.000 resultaten zouden er 40.800 de zinsnede Maar toch wil ik u bevatten, dat is dus een kans van ongeveer 0.00018. De kans dat twee onafhankelijke documenten allebei deze zinsnede zouden bevatten, is dus 0.018%.

Een heel kleine kans dus.

Ongetwijfeld zal bovenstaande berekening kunnen worden verfijnd/verbeterd. Bijvoorbeeld is er nog geen rekening mee gehouden dat de woorden ‘nieuw’ of ‘mogelijk’ vaker in een document voorkomen. Maar de kans dat beide briefjes door verschillende personen zijn geschreven, blijft wel heel erg klein.

Saaie Piet

Wanneer je de Deventer Moordzaak rustig doorleest, dan vraag je je af hoe de politie en het OM ooit Ernest Louwes als dader hebben kunnen zien.

Het lijkt allemaal te zijn begonnen met het mobiele telefoongesprekje dat Louwes naar eigen zeggen vanaf de A28, ergens tussen Harderwijk en ‘t Harde, waarschijnlijk in de buurt van Nunspeet heeft gevoerd.

Dat kon helemaal niet, vond een deskundige de KPN. Zijn mobieltje kan Deventer vanaf die plaats nooit bereiken.

Dus Louwes liegt. Dat is dus zeer verdacht. En dus zal hij wel de dader zijn. Vonden politie en OM.

En dus werd het onderzoek naar andere verdachten plotseling stopgezet, terwijl die de politie nog wel wat hadden uit te leggen.

Zeker hebben dat telefoontje en de gebrekkige kennis van de deskundige van de KPN en twee hoogleraren Louwes helemaal in het begin parten gespeeld.

Maar toch.

Al snel zou het OM toch tot de ontdekking moeten zijn gekomen dat ze met Louwes helemaal op het verkeerde spoor zaten.

Want er waren nogal wat goede redenen, om hem niet langer als verdachte te zien.

In willekeurige volgorde.

  1. De omstandigheden van de moord wijzen erop dat er hevige emoties in het spel waren (gesleep met slachtoffer, onder schilderij leggen, nauwkeurig geplaatste messteken).
  2. Louwes werd juist gekenmerkt (niet in de laatste plaats door hemzelf) als een saaie piet, wars van emoties.
  3. Hij had geen financieel motief, zoals later door het Hof Den Bosch werd vastgesteld.
  4. Evenmin werd een ander motief vastgesteld (dat is vaak een probleem, een moord zonder motief!).
  5. Hij was geen goede bekende of huisvriend van het slachtoffer.
  6. Hoewel de dader met het bloedige mes het huis heeft verlaten, werden op Louwes noch in zijn auto bloedsporen aangetroffen.
  7. Politie en OM hadden al meteen afstand moeten nemen van het gevonden mes als moordwapen. Daarmee zou hen tevens een gênante vertoning bespaard zijn gebleven.
  8. De zeven weken dat hij als executeur-testamentair heeft geopereerd, heeft hij dat correct gedaan, zeker als in aanmerking wordt genomen dat hij deze taken naast zijn overige werkzaamheden moest uitvoeren.
  9. Zelfs wanneer de moord op donderdagavond zou zijn gepleegd (de deskundigen denken daar in meerderheid anders over, getuige een proces verbaal), dan zou hem de tijd hebben ontbroken.

Niet alle individuele punten pleiten Louwes voor de volle 100% vrij want er is altijd ruimte voor twijfel. Maar gezamenlijk maken zij zijn daderschap praktisch onmogelijk.

De enige reden dat mr. Aben zo lang over het herzieningsonderzoek doet, kan alleen maar zijn: het zoeken naar een uitweg uit deze negen punten.

De huishoudster

Mevrouw Wittenberg had een huishoudelijke hulp die in de Deventer Moordzaak een belangrijke rol speelde. Ze kwam al vroeg in het Tactisch Journaal (TJ) voor.

De vrouw was 67 jaar en al meer dan tien jaar bij de Wittenbergs werkzaam. Elke donderdagmorgen van 9-12 uur kwam ze werken. Zoals met meer huishoudelijke hulpen het geval is, raakte ze bekend met de gang van zaken van de familie.

Ze kende volgens het TJ de inrichting van de woning goed en wist hoe alles lag en stond.

Zo wist ze te melden dat mevrouw Wittenberg altijd haar woning verliet via de achterdeur, die ze afsloot met een sleutel. Als ze naar boven ging deed ze achterdeur op slot met een knip. Nee, ze zou ‘s avonds de deur nooit opendoen. Geld haalde ze altijd van boven, waarschijnlijk uit een door ouderdom grijs geworden tas die op de ouderslaapkamer stond. Nee, de hulp wist niet of er een kluis in huis was.

De hulp was een belangrijke informatiebron. Daarom liep de politie op de maandag na de moord met haar het huis door.

Ze merkte verscheidene zaken op. Zo ontbrak volgens haar de kruimelzuiger uit de wandhouder. Dat vond ze raar want mevrouw Wittenberg hing hem na gebruik altijd meteen weer op.

Het viel haar op dat er geen afwas op het aanrecht stond en dat het rood-witte schort niet op het witte haakje hing.

Na een blik in de koel-vrieskast concludeerde ze dat mevrouw Wittenberg niet op vrijdagmorgen, zoals gebruikelijk, bij Albert Heijn was geweest.

En zo ging het maar door, volgens diverse mutaties in het Tactisch Journaal.

De huishoudelijke hulp kon zich eerst niet herinneren dat Louwes donderdagmorgen op bezoek was geweest en dat heeft voor veel verwarring gezorgd en de loop van de processen beïnvloed.

Later heeft zij dit diverse keren gecorrigeerd met duidelijke getuigenissen maar die leken de advocaat-generaal in Den Bosch niet goed uit te komen en werden door haar als niet geloofwaardig terzijde geschoven.

Wanneer het tot een herziening zou komen, dan zal die – gezien de snelheid van de justitiële molens – niet eerder dan over twee jaar zijn.

Zou de huishoudelijke hulp die dan 91 jaar is, nog nieuwe bruikbare informatie kunnen geven?

Als ze dan nog leeft?

Wie heeft belang bij heropening Deventer Moordzaak?

Er zijn veel mensen in Nederland die er steeds meer van overtuigd zijn dat de Deventer Moordzaak de grootste rechterlijke dwaling tot dusver is. Zij kunnen niet wachten op de heropening en hopelijk de uiteindelijke vrijspraak.

Maar niet iedereen denkt er zo over.

Er zijn ook mensen die – ondanks alle nieuwe bewijsmateriaal van het tegendeel – ervan overtuigd blijven dat Louwes de dader is. Dat is hun goed recht.

Ze zijn niet echt tegen een herziening, maar van hen hoeft die niet zo nodig.

Er is ook een groep personen die om de een andere reden tegen een herziening zijn. Zij hebben helemaal geen belang bij een herziening.

Integendeel, wanneer de Hoge Raad de zaak doorverwijst naar een gerechtshof is de kans groot dat alle zaken weer worden opgerakeld: PV’s, onderzoeksrapporten, getuigenverklaringen en zo meer.

Welke personen en/of categorieën zitten echt niet op een herziening te wachten?

1. De echte dader (of daders)
In de allereerste plaats natuurlijk de echte dader. Die heeft de afgelopen jaren 22 jaar met genoegen gezien hoe Louwes in het verdachtenbankje werd geplaatst en definitief werd veroordeeld. De dader moest steeds glimlachen bij alle trucjes die het OM uit de hoge hoed toverde om Louwes achter de tralies te krijgen of houden.
Deze dader heeft dus geen enkele behoeft aan een nieuw proces. Dat kan alleen maar in zijn nadeel uitpakken.
De kans om te worden ontmaskerd acht de echte dader na zovele jaren weliswaar niet groot, maar je weet nooit.

2. De politie
Jaap Visscher is er nog steeds van overtuigd dat het onderzoek dat onder zijn leiding heeft plaats gevonden, goed is geweest.
Er zijn veel fouten gemaakt, dat erkent hij ook. En zelfs blunders, zo vindt zelfs mr. Aben, de advocaat-generaal die momenteel het herzieningsonderzoek leidt.
Inderdaad, fouten en blunders.
Wat te denken van de politiemensen die de schouwarts nader onderzoek verboden, van het kwijtraken van een vest en broek van het slachtoffer, van het bestempelen van Het Mes als moordwapen.
Allemaal fouten en blunders van de politie, maar dat maakte voor het resultaat verrassend genoeg geen verschil. Volgens Visscher.
Maar wie weet wat tijdens een nieuw proces nog meer wordt onthuld. Daar zit Jaap Visscher niet op te wachten.
Nee, geen nieuw proces!

3. Het OM
Dit is de derde, niet onbelangrijke, partij die niet enthousiast is over een nieuw proces. Dan zullen alle fouten en blunders – en nog erger, leugens – weer breed worden uitgemeten: het ochtendbezoek, alle gekonkel om maar aan te tonen dat Louwes niet op de A28 kon hebben gebeld. Ach, alle ellende is uitgebreid te lezen op de website deemzet.nl.
Nee, allemaal zaken waar het OM met afschuw op terugkijkt.
Dit alles nog een keer in gewreven krijgen op een nieuw proces? Nee dank je wel, heel veel liever niet.

4. Het NFI
Dit instituut wil al helemaal geen nieuw proces. In de jaren 1999-2004 heeft het NFI veel ondeskundigheid ten toon gespreid, die zelfs werd aangetoond door de Raad van Accreditatie (RVA). Aan die periode wil het NFI liever niet worden herinnerd, want het is behoorlijk schadelijk voor de reputatie als deskundig onderzoeksinstituut. Weliswaar is hoofdpersoon ing. Richard Eikelenboom snel na deze zaak bij het NFI vertrokken, maar dan nog.
Nee, liever geen nieuw proces. En over tot de orde van de dag.

5. De deskundigen
Deze hebben een belangrijke rol gespeeld. De gerechtshoven moeten kunnen vertrouwen op hun expertise. Hoewel wat meer alertheid van hun kant ook geen kwaad had gekund (winterse buien in september).
De raadsheren moesten voor waar aannemen dat van de A28 niet een zendmast in Deventer kon worden aangestraald omdat deskundigen dat hadden verklaard.
De raadsheren moesten ook voor waar aannemen wat door het NFI werd gezegd over DNA-monsters (heel stellig en toch met veel onzin). Er zat voor de raadsheren niets anders op want ze zijn verre van deskundig op dit terrein. Dus ing. Richard Eikelenboom kon hier dus op zijn gemak orakelen over DNA-sporen. Er bestond tussen de deskundigen ook nog veel verschil van mening, wat de raadsheren niet zo maar hadden mogen laten passeren.
Tijdens een nieuw proces zouden de deskundigen (voor zover nog in leven) alles nog eens goed ingewreven krijgen.
Nee, als het aan hen ligt, liever geen nieuw proces. Het was al erg genoeg. de eerdere keren.

6. De rechterlijke macht
De rechtbank Zwolle kan niets worden verweten. Die heeft Louwes vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs.
De gerechtshoven zouden wel wat alerter de zaken hebben kunnen leiden.
Hoezo, er is geen tijdstip van overlijden?
Hoezo, een winterse bui in september?
Waarom werden getuigen die zeiden mevrouw Wittenberg nog op vrijdag te hebben gezien niet serieus genomen, een behandeling die ook de huishoudster ten deel viel?
Waarom is er niet doorgevraagd of er wel voldoende tijd was voor Louwes om de moord te plegen en weer op tijd thuis te zijn?
Raadsheren hebben na deze processen hun carrière succesvol voortgezet en willen niet hun bedenkelijke rol van ongeveer 20 jaar geleden nog eens ingewreven krijgen.
Nee, hun carrière wordt door een nieuw proces niet meer geschaad want ze zijn met pensioen. Maar hun reputatie loopt wel een stevige buts op.
Dus, als het even kan, niet doen.

7. Goede bekenden of intimi van het slachtoffer
Last but not least.
Niets is zeker in deze wereld, maar algemeen wordt aangenomen dat mevrouw Wittenberg door een goede bekende van het leven is beroofd.
Wie je tot de goede bekenden rekent, blijft een open vraag want een betrekkelijke buitenstaander als Louwes werd ook als zodanig gezien.
Als Louwes wordt vrijgesproken, komen andere goede bekenden weer in beeld. Of dit na zovele jaren nog wat zal kunnen opleveren, blijft de vraag.
Maar het blijft wel een feit.

De moord met het plastic lepeltje

Deze Weblog beschrijft allerlei ellende in de Deventer Moordzaak: leugens, fouten, blunders en ga zo maar door. Misschien nu even tijd voor wat lichtere kost: het novum.

Ook in het boek De Deventer moordzaak van Stan de Jong komt het begrip novum voor. Een moeilijk begrip dat kennelijk alleen door juristen wordt begrepen. En ook zij komen er niet helemaal uit.

Om het toch een beetje te begrijpen, heeft De Jong een voorbeeld geconstrueerd en vrienden en kennissen ermee lastig gevallen.

Hieronder het voorbeeld De moord met het plastic lepeltje, dat De Jong in zijn boek heeft opgevoerd. Een hilarisch verhaal, maar het boek bevat overigens voor het merendeel zeer lezenswaardige en intrigerende analyses over de Deventer Moordzaak.

Daar gaat-ie dan. Lachen inhouden.

In een woning wordt een vrouw gevonden. Haar hersens zijn ingeslagen. Naast het lijk ligt een plastic lepeltje. De politie denkt dat dit lepeltje wel eens het moordwapen kan zijn. Na enige tijd wordt een man gearresteerd.

Hij blijkt het lepeltje in handen te hebben gehad. De verdachte ontkent dat hij de moord heeft gepleegd, maar de politie gelooft hem niet. De vrouw heeft kort ervoor hun relatie verbroken. De man heeft dus een motief voor de moord. Bovendien is hij de laatste persoon die in de buurt van de woning is gezien.

Justitie legt de zaak aan de rechtbank voor. De verdediging heeft een rapport op laten stellen door een deskundige, die aantoont dat het onmogelijk is met een plastic lepeltje iemands hersenpan in te slaan. De rechters bestuderen het dossier en spreken de verdachte vrij wegens gebrek aan bewijs.

Maar het openbaar ministerie gaat in hoger beroep en het gerechtshof veroordeelt de verdachte alsnog tot twaalf jaar gevangenisstraf.

Nadat het cassatieverzoek is afgewezen, wordt jaren later een poging gedaan de zaak te heropenen. De verdediging heeft een nieuwe deskundige gevonden, die bevestigt dat je met een plastic lepeltje niet een dergelijke forse hoofdwond kunt toebrengen.

Het herzieningsverzoek wordt voorgelegd aan de Hoge Raad der Nederlanden.

En afgewezen.

De wijze waarop de moord zou zijn gepleegd mag dan niet aan het gezond verstand appelleren, zelfs technisch onmogelijk zijn – een juridisch nieuw feit, een novum is het niet.

De feiten waren destijds ook al bekend bij de raadsheren van het gerechtshof – de onnozelaars hadden het alleen niet gezien.

Volgt u het nog een beetje?

En probeer de overeenkomst met de Deventer Moordzaak te herkennen.

Waarheid vs. Leugens

Het is gebruikelijk dat daders halve waarheden of ronduit leugens vertellen. Ze komen op eerdere versies van hun verhalen terug. Dat maakt hen extra verdacht.

Op die wijze proberen ze zichzelf vrij te pleiten.

In de Deventer Moordzaak ligt dat heel anders. De verdachte Louwes heeft van meet af aan consistente en correcte verklaringen afgelegd. Geen gedraai, geen gekonkel. Gewoon, zo is het gegaan en niet anders.

Hij heeft steeds precieze, controleerbare verhalen verteld.

Of het nu ging om zijn bezoek aan mevrouw Wittenberg op donderdagmorgen om een grafrechtenbrief op te halen.

Of over zijn telefoontje vanaf de A28 tussen Harderwijk en ‘t Harde (en niet vanaf ‘t Harde)

Of over de schilders of dakbedekkers met ladders vlakbij het huis van mevrouw Wittenberg.

Steeds bleken zijn verklaringen correct te zijn.

Hoe anders ligt dit aan de zijde van het OM dat met leugens en halve waarheden (en ook nog blunderend) het bewijs tegen Louwes sluitend probeert te krijgen.

Of het nu gaat om de geuridentificatieproeven die niet correct zijn uitgevoerd.

Of het lange tijd blijven beweren dat Louwes op donderdagmorgen niet op bezoek bij mevrouw Wittenberg was geweest, ondanks een getuigenverklaring van de werkster.

Of verklaringen van getuigen die hadden verklaard mevrouw Wittenberg op vrijdag nog te hebben gezien, zodanig op papier te zetten (bijvoorbeeld: meent te hebben gezien in plaats van heeft verklaard te hebben gezien) dat de lezer ernstig twijfelt aan de waarde van de verklaring.

Of jarenlang blijft stellen dat Louwes belde vanaf ‘t Harde terwijl hij vanaf het eerste begin had verklaard dat hij belde tussen Harderwijk en ‘t Harde, waarschijnlijk in de buurt van Nunspeet. Vergissing of opzet?

Het is de Waarheid tegenover de Leugens.

Om met de huidige minister van VWS Hugo de Jonge te spreken: Hier is geen kruid tegen gewassen.

De tijdlijn van de Deventer Moordzaak

We beginnen de Deventer Moordzaak op 29 december 1996, toen dr. Willem Wittenberg op 69-jarige leeftijd overleed. De zaak is nu nog niet ten einde.

We leven nu 24 jaar later en je zou verwachten dat deze zaak inmiddels wel zal zijn afgerond.

Niets is minder waar.

Na diverse rechtszaken, cassaties, herzieningsverzoeken en herzieningen moeten we in februari 2021 nog rustig afwachten wat het herzieningsonderzoek van mr. Aben na ruim zes jaar zal opleveren.

Daarmee is het een van de langstlopende rechtszaken in de Nederlandse geschiedenis.

Wat is er in die 24 jaar gebeurd en waarom is deze zaak nog niet ten einde? Dat is natuurlijk de eerste vraag die bij de lezer opkomt. Hoe zat het ook allemaal weer?

Er zijn artikelen in tijdschriften, boeken, vele rapporten en analyses geschreven en dan is het geen schande wanneer je vele belangrijke gebeurtenissen niet meer allemaal op een rij hebt.

Daar heeft de auteur van deemzet.nl wat aan gedaan. In hoofdstuk 1 van zijn boek In het pak genaaid geeft hij – bijna van dag tot dag – een overzicht van vrijwel alle relevante gebeurtenissen.

Daar laat hij het niet bij. Afgezien van de datum geeft hij van elke gebeurtenis een korte objectieve beschrijving, dus zonder zijn eigen opvatting prijs te geven.

Twee voorbeelden van zulke belangrijke gebeurtenissen.

25 september 1996
De weduwe Wittenberg verschijnt niet op haar wekelijkse kappersafspraak en wordt vervolgens vermoord aangetroffen in haar woning.
De GGD-arts stelt een onnatuurlijke dood vast. Het aanwezige bijstandteam verhindert hem nader onderzoek te verrichten naar het moment van overlijden. Hij weigert vervolgens een ‘artikel-10-verklaring’ in te dienen.

9 februari 2004
Uitspraak herzieningsproces Den Bosch. Bevestiging van het vonnis van het Gerechtshof Arnhem 2000 onder verbetering van bewijs; er is DNA van Louwes aangetroffen op de blouse van de weduwe. Louwes arrestatie ter zitting wordt een nationaal media-event.

2 april 2009
Louwes vervroegd in vrijheid gesteld.

En zo gaat het drie pagina’s lang. De lezer is dan weer helemaal bij.

Nederlands Juristenblad 2008

Ook in het NJB van 18 juni 2008 werd aandacht besteed aan de Deventer Moordzaak. In een artikel heeft Hieke Snijders-Borst ernstige twijfels over het daderschap van Louwes.

Zoals kan worden verwacht van een gepensioneerd inspecteur vennootschapsbelasting formuleert ze haar opvatting zorgvuldig en nauwkeurig.

In haar artikel legt ze de vinger regelmatig op de vele zere plekken.

Let op: dit artikel is zes jaar eerder verschenen dan het herzieningsonderzoek (2014) dat sedertdien door mr. Aben wordt gedaan.

Over het type verdachte.

Mr. Ernest Louwes was de meest onaannemelijke verdachte die men zich kan voorstellen: een harde werker, zeer toegewijd aan zijn gezin, weinig fantasierijk en op 46-jarige leeftijd nog nimmer van enig kwaad beticht.

Over het type misdrijf.

De moord zelf en het verslepen van het slachtoffer tot vóór het schilderij van haar man, waar zij zevenmaal in de borst is gestoken, wezen op bepaalde emoties die bij Louwes ontbraken. 

Over het type moordwapen

Dit mes was 1,5 km van de woning van mevrouw in een portiek gevonden. Het lemmet was te breed, te dik, te lang en te recht om te kloppen met de steekwonden in mevrouw. Bij later onderzoek werd noch van mevrouw noch van Louwes lichaamsmateriaal op het mes aangetroffen.

Over het handelen van de Technische Recherche.

Eerst nu is vast komen te staan dat kort na de ontdekking van de moord de Technische Recherche één van de belangrijkste voorschriften heeft veronachtzaamd: de stukjes plakfolie om van huid en kleding van het slachtoffer slecht zichtbaar bewijsmateriaal te verzamelen – bijvoorbeeld haren van de dader – zijn diverse malen op het voorpand van de blouse hergebruikt. 

Over de aard en hoeveelheid bewijs.

De wetenschappelijke basis voor het toch al schamele en wankele beetje bewijs tegen Louwes is daarmee geheel vervallen. Het is te hopen dat een gezwinde afhandeling van een derde herzieningsverzoek van hem nu snel een einde maakt aan deze beschamende zaak.

Daarmee zijn de beginselen geschonden van artikel 6 EVRM (…), in het bijzonder van het ‘audi et alteram partem’ en van de ’sub iudice’-regel.

Over het proces Hof Den Bosch.

… Deze schendingen klemmen temeer, wanneer men zich rekenschap geeft dat ook de behandeling indertijd in Den Bosch niet vlekkeloos is verlopen. De verdediging is opvallend weinig tijd gegund om zich te weren (…) heeft het Hof op 9 februari 2004 arrest gewezen: op de veertiende dag dus na de zitting …

Over de Hoge Raad.

… de Hoge Raad gelast een onderzoek en benoemt daartoe een raadsheer-commissaris uit zijn midden (art. 465 Sv), waarna dat onderzoek buiten aanwezigheid van pers en publiek plaatsvindt (art. 466 Sv). Zodoende zijn bij het verzoek van Louwes gegevens uit een geheim gehouden onderzoeksrapport in het geheim onderzocht en zijn nieuwe getuigen ondervraagd op een niet-openbare zitting.

Over de geheimhouding.

… De geheimhouding van de rapporten van het OM van het ‘oriënterend vooronderzoek’ is gemotiveerd met de noodzaak de privacy van derden te beschermen. Maar de feiten en de namen van die derden zijn in een handomdraai te verwijderen zonder tekort te doen aan de inhoud. Het lijkt dan ook evident dat de geheimhouding slechts dient om de incompetentie en andere tekortkomingen van vele betrokkenen en – vooral! – de werkelijke feiten voor het oog van pers en publiek verborgen te houden …

Over de grondbeginselen van de rechtsstaat.

Wie nodeloos een strafrechtelijk onderzoeksrapport geheimhoudt heeft niet alleen een krachtig bewijs geleverd voor de incompetentie van zichzelf en/of van sommige collega’s en/of ondergeschikten, maar ook de grondbeginselen van de rechtsstaat geweld aangedaan.

Dit alles moet de Hoge Raad niet zijn ontgaan?

Felle strijd tussen twee AG’s

De advocaat-generaal bij de Hoge Raad adviseerde vandaag het proces over de villamoord niet te herzien. De AG had voor dit advies maar twee jaar nodig.

De pers was er als de kippen bij om een andere advocaat-generaal, mr. Aben, met dit relatief snelle advies te confronteren.

Meneer Aben, het advies in de zaak van de villamoord is er ‘al’ na twee jaar en u bent er na 7 jaar in de Deventer Moordzaak nog steeds niet uit. Is die AG van de villamoord nu zo snel of bent u zo traag?

Met alle respect voor mijn collega Harteveld hoor, een goeie kerel, daar niet van, maar dit is krenten vergelijken met meloenen.
De Villamoord! Ja zo’n onderzoekje wil ik ook wel. Zou ik ook zo mee klaar zijn. Maar de Deventer Moordzaak is andere koek. Dat is een heel complexe zaak en zo’n zaak krijg ik natuurlijk. Dan heb je aan 7 jaar heus niet genoeg. Ik hoef maar DNA te zeggen en dan weet u het wel.

Maar in september vorig jaar zei u tegen De Stentor dat de zaak bijna was afgerond. Waarom duurt het dan nog zo lang? De AG van de villamoord weet misschien meer van aanpakken?

Nou nee, zo moet u dat niet zien. Ik heb toen een Cold Case team in het leven geroepen dat het DNA-bewijs moest nalopen. Dat team moest uiteindelijk drie commissies vormen om er goed te kunnen uitkomen.

Drie commissies?

Ja, een voor huidcellen, een tweede voor bloed en een commissie voor speeksel. Dus daar gaan zo maar weer 1 of 2 jaar overheen.
En dan moet ik dat allemaal weer in een juridische vorm gieten. Gigantische klus.

Maar dat geldt toch ook voor de Villamoord.

Nee, echt niet, mijn zaak is veel meer dan zo’n simpel villamoordje. Zoals ik al zei, dat kunt u zo niet zeggen. Maar ik moet weer verder, anders duurt alles nog langer.

Goedemiddag.

Gevaarlijke beroepen

Niet alle beroepen in Nederland zijn zonder gevaar. Als wegwerker kun je van de sokken gereden worden. Een politieman of -vrouw is zijn of haar leven ook niet altijd zeker.

Maar een financieel adviseur toch niet? Dat is toch een wat stoffig type dat alles weet over belastingen, verzekeringen, financiële constructies en daar cliënten bij helpt? Dat is toch niet gevaarlijk?

En een executeur-testamentair is toch ook geen gevaarlijke functie? Je wordt in een testament als zodanig aangewezen. Vaak heb je al van tevoren ingestemd. Het is een hele eer dat iemand je zo vertrouwt.

En toch, toch …

Ernest Louwes was een financieel adviseur voor de VVAA. Werd door menigeen gekarakteriseerd als een beetje saaie Piet. Dat is bij een financiële man een plus.

Totdat een van zijn cliëntes werd vermoord. Al snel werd hij gezien als een potentiële verdachte. Ok, er leken nog een paar aanwijzingen in zijn richting wezen, maar iemand die met de financiën van het slachtoffer te maken heeft. Dat was al behoorlijk verdacht, in de ogen van de politie.

O hemel, hij was door het slachtoffer ook nog gevraagd de executeur-testamentair te zijn. Dan ga je over het geld uit het testament. Met een paar beperkingen, dat wel, maar daar weet je als financieel adviseur wel raad mee, zo moet de politie hebben gedacht.

Tenslotte, hij was ook nog gevraagd voorzitter te worden van de Dr. Wittenberg Stichting. Deze was in het testament aangewezen als de erfgenaam.

Toen was voor het OM de maat vol.

Fiancieel adviseur, executeur-testamentair, voorzitter van een nog op te richting stichting?

Dat kan niet missen, volgens het OM.

Onjuistheden in boek Bas Haan

Op de website deemzet.nl gaat de auteur in op het boek De Deventer moordzaak, het complot ontrafeld van Bas Haan.

Het verscheen in 2009 en onlangs opnieuw met als extra informatie Nu verfilmd als De Veroordeling. Het is niet duidelijk of het gaat om een herdruk of een herziene uitgave.

Op het boek uit 2009 is veel commentaar geleverd. Zowel Maurice de Hond als deemzet.nl melden diverse onjuistheden of onnauwkeurigheden. De website doet dat in een 14 pagina’s tellend document waarin het boek pagina voor pagina wordt langs gelopen.

Op niet minder dan 32 punten vindt de auteur dat Haan onjuiste of verwarrende informatie geeft.

En dan gaat het niet over punten of komma’s, maar over wezenlijke, inhoudelijke zaken. Het gaat bijvoorbeeld over onjuistheden die grote gevolgen kunnen hebben en ook hebben gehad.

Wie deemzet.nl doorbladert weet dat de auteur zich er niet met een Jantje van Leiden afmaakt. Uitspraken worden onderbouwd met feiten en/of verwijzingen naar literatuur, processen verbaal of officiële rapporten. Hij kiest daarbij voor een wetenschappelijke aanpak.

En dat is te merken.

Laten we een voorbeeld nemen, zodat we weten waar we het over hebben.

Bas Haan, p. 152:
Nu, jaren later, heeft Maurice de Hond een heel nieuw alibi voor Louwes geconstrueerd.

deemzet.nl (met mutaties in het Tactisch Journaal):
Onjuiste voorstelling van zaken. Op 19 november 1999 meldt Louwes al, dat hij vanuit de file gebeld heeft. Uit TJ 941 (20 november 1999) , TJ964 (22 november 1999), TJ999 (23 november 1999), TJ1011 (24 november 1999), TJ1031 en TJ1032 (26 november 1999) blijkt duidelijk, dat de recherche dit als een potentieel alibi ziet.

Zo’n terechtwijzing zou Bas Haan niet mogen overkomen. Hij is een gelauwerd onderzoeksjournalist en heeft in die hoedanigheid prijzen gewonnen. Dan verwacht je een foutloze aanpak ook in een zo belangrijke en geruchtmakende zaak.

Daar wil het nog wel eens aan schorten, zie ook in een interview met Matthijs van Nieuwkerk.

Maurice de Hond heeft hem publiekelijk gedaagd over deze onjuistheden te debatteren, maar Haan heeft dat afgehouden met een niet zo sterk argument (welles-nietes).

De 114 vragen van H.J. Vonk

De laatste jaren is in de Deventer moordzaak de focus komen te liggen op zaken als Het Telefoontje, post-mortem verschijnselen en DNA-onderzoek.

Al vanaf het eerste begin speelden in deze zaak allerlei rare kwesties. Iedereen kan zich nog herinneren op welke klungelige wijze Het Mes tot moordwapen werd gebombardeerd.

Op ruim een kilometer afstand, na twee dagen gevonden, met een lemmet dat niet paste bij een afdruk op de blouse en ook nog met een gefraudeerde geuridentifcatieproef aan Louwes gelinkt. Brrr.

Ook andere kwesties wekten op zijn zachtst gezegd veel bevreemding. Kledingstukken die het slachtoffer had gedragen, waren verdwenen, de onprofessionele manier waarop met de blouse was omgegaan, en zo kunnen we nog wel even doorgaan.

Bij het grote publiek leefden dus veel vragen, over van alles en nog wat.

Een van hen, H.J. Vonk, heeft zijn vragen toentertijd gebundeld en op papier gesteld in een document met 114 vragen.

Ook na zoveel jaren is het nuttig deze vragen terug te lezen, zeker wanneer het herzieningsonderzoek van mr. Aben zou leiden tot vrijspraak van Louwes.

Website deemzet.nl

De Deventer moordzaak is een van de meest onderzochte moordzaken van de afgelopen decennia en heeft veel stof doen opwaaien. Tot op de dag van vandaag.

Dat begon in 2002/2003 met een serie artikelen in HP/De Tijd door Stan de Jong, kort daarna gevolgd door zijn boek.

Vanaf 2005 begon Maurice de Hond zich met de affaire te bemoeien. Hij heeft zich geroerd op radio, tv en internet. Het is zijn verdienste dat de moordzaak daarmee nationale bekendheid kreeg.

Nog belangrijker is zijn rol als aanjager van uitgebreid onderzoek door veel deskundige vrijwilligers (onder andere politiemensen en forensische deskundigen). De website geenonschuldigenvast.nl is hiervan het resultaat.

Sinds 2011 is er een belangrijke informatiebron bij gekomen: deemzet.nl.

De auteur achter deze website heeft in de loop der jaren niet alleen nauwkeurig verslag gedaan van de zaak maar heeft ook eigen onderzoek verricht.

Het telefoontje
Zo heeft hij zich ontwikkeld als deskundige op het gebied van mobiele telefonie. Door nauwgezet alle aspecten te bestuderen, kwam hij erachter dat door atmosferische omstandigheden het telefoontje wel mogelijk was, dat tot dan door verschillende deskundigen voor onmogelijk werd gehouden. De verklaringen van Louwes kregen hiermee een onderbouwing.

Post-mortem kenmerken
Door uitgebreid literaratuuronderzoek naar post-mortem kenmerken ontdekte hij dat het lichaam ongeveer 6-24 uur na overlijden moet zijn verplaatst, wat Louwes een alibi verschafte. Hij werd hierin gesteund door een team van deskundigen. Lees de artikelen Expert team 1 en Expert team 2.

DNA
Een omvangrijk deel van zijn onderzoek in de Deventer moordzaak betrof het DNA-onderzoek. Hij stuitte op diverse tekortkomingen (onder andere van het NFI) en kwam tot de conclusie dat de DNA-sporen op de blouse daar op vreedzame wijze op zijn terechtgekomen (vochtig spreken, lichte aanraking, etc.).

Dit alles en nog veel meer is op zijn website te lezen in een groot aantal artikelen. Het is niet alleen een kwestie van lezen. De teksten gaan vaak gepaard met uitgebreide illustraties.

Ook heeft hij over de belangrijkste onderdelen van het onderzoek een aantal YouTube-video’s gemaakt. Die nemen de kijker mee in de vaak ingewikkelde materie.

Dineke de Groot president Hoge Raad

Het streven naar vernieuwing in de rechtspraak is een constante in de carrière van Dineke de Groot, die wil ‘bouwen aan het vertrouwen’ (Volkskrant, 20/11/2020). 

Mevrouw de Groot is benoemd tot president van de Hoge Raad en geeft daarmee leiding aan het hoogste rechtscollege in Nederland.

Vooral dat ‘bouwen aan het vertrouwen’ zal de burger aanspreken – onder andere met het oog op de toeslagenaffaire -, en hij zal daarom hopen dat ze in haar missie slaagt.

Er is ook een andere kwestie die het vertrouwen van de burger danig op de proef stelt: de Deventer Moordzaak.

Het gaat er in dit geval niet om of Louwes nu wel of niet terecht is veroordeeld.

Nee, het is de duur van het herzieningsonderzoek onder leiding van de advocaat-generaal bij de Hoge Raad mr. Aben die allerwegen tot irritatie leidt.

Ook de nieuwe president moet er toch van opkijken dat dit onderzoek inmiddels buitensporig lang duurt: meer dan 8 jaar.

Misschien is de president van de Hoge Raad niet in de positie om mr. Aben hierover te kapittelen. Daarvoor ontbreekt wellicht een wettelijke basis.

Maar wat zij, als hoogste rechter, zeker kan doen is haar ongenoegen laten blijken over de ongehoord lange duur van het onderzoek.

Die duur doet het vertrouwen in de rechtspraak geen goed.

Ongeacht de conclusie van het onderzoek.

Retweet / Like / Volg

Deze website is al meer dan een jaar in de lucht en probeert in korte, duidelijke artikelen te vertellen wat er mis is gegaan en nog steeds misgaat in de Deventer moordzaak.

Inmiddels kan de deze website zich in veel belangstelling verheugen. Sinds januari 2021 hebben bijna 16.000 personen 51.000 bezoekjes gebracht. Deze bezoekers willen weten waarom velen het dossier van deze zaak flinterdun vinden en wat er in het onderzoek is misgegaan. En dat is nogal wat.

De artikelen worden steeds aangekondigd met een bericht op Twitter (@DeventerMoord) en Facebook (Deventer Moordzaak). De inmiddels 172 volgers op Twitter (dat is veel te weinig) klikken bijna allemaal direct door naar de website, zo wijzen de statistieken uit.

De lezers zijn elke keer weer verbijsterd als ze lezen wat in deze moordzaak is misgegaan.

En ze denken:

Dat zou mij ook hebben kunnen overkomen.

Wie er zo over denkt, doet er sowieso goed aan een tweet en daarmee het artikel te liken.

En wie ook vrienden of kennissen met deze artikelen kennis wil laten maken, retweet het artikel, al dan niet met eigen inbreng.

En wie op deze manier steeds van deze serie artikelen op de hoogte gehouden wil worden, volgt het twitteraccount.

Inderdaad, 172 volgers is veel te weinig en daarom het verzoek aan onze bezoekers: retweet de tweets, zodat we ook op steun van nog meer bezoekers kunnen rekenen.

Zo eenvoudig is het.

Advocaat-generaal wordt voor leugenaar uitgemaakt

Prof. Ton Derksen schreef een boek over de Deventer moordzaak. De titel loog er niet om: Leugens over Louwes. Hij introduceerde de Leugenbox.

In zijn boek bevat de Leugenbox de schuilnamen van betrokkenen in de Deventer moordzaak die aantoonbaar hebben gelogen. Dat is niet mis.

Zulke betrokkenen zijn bijvoorbeeld een officier van justitie, een advocaat-generaal of een getuige-deskundige.

Tja, je zult als officier van justitie of advocaat-generaal je naam in zo’n Leugenbox zien staan. Dat is schrikken.

Weliswaar maakt Derksen een onderscheid tussen platte en professionele leugens, maar dat maakt het er niet beter op.

Al op pagina 53 is het raak. De officier van justitie in Zwolle (1x), de advocaat-generaal in Den Bosch (3x) en twee deskundigen zien hun naam genoemd in de eerste Leugenbox.

Laten we een leugen van de advocaat-generaal in Den Bosch als voorbeeld wat nader bekijken. Een leugen met verstrekkende gevolgen.

De advocaat-generaal:

De verdachte zegt, dat hij vanuit zijn auto belde, terwijl hij in de buurt reed van ’t Harde, komende vanaf Utrecht’ (requisitoir, p. 19).

Derksen:

Maar Louwes zei nog vóór het hof Den Bosch dat hij belde tussen Harderwijk en ’t Harde. Dat is een wezenlijk verschil omdat bij ’t Harde het aanklikken van 14501 vanwege de Woldberg nagenoeg onmogelijk zal zijn.

Deze leugen heeft Louwes nog heel lang parten gespeeld, zie dit artikel.

Je zult maar als gezagsdrager je naam in een Leugenbox aantreffen. In een Leugenbox! Niet in een discussiegroepje waar meningen worden uitgewisseld.

Je wordt dus keihard in het openbaar voor leugenaar uitgemaakt.

Wat doet zo’n advocaat-generaal? Een aanklacht indienen tegen Derksen wegens smaad of laster?

Nee, ze doet niets.

Stan de Jong: Ere wie ere toekomt

Al eerder hebben we op deze site Maurice de Hond genoemd als degene die het dossier van de Deventer Moordzaak aan de kaak stelde. Maar er is nog iemand die deze eer verdient.

Dat is Stan de Jong, de schrijver van een serie artikelen in HP/De Tijd en een boek over deze geruchtmakende moordzaak.

De artikelen verschenen in 2002/2003. Ze veroorzaakten de nodige ophef. Weer een gerechtelijke dwaling? Hadden we er al niet genoeg gehad?

Zijn boek verscheen in 2003.

Sinds die publicaties is er veel gebeurd.

Er waren herzieningen, cassatieverzoeken, Maurice de Hond ging zich luidruchtig met de zaak bemoeien met rechtszaken en al.

Ook mag niet vergeten worden de omvangrijke website GeenOnschuldigenVast die veel vrijwilligers wist te mobiliseren om allerlei taken aan te pakken. De site heeft lange tijd een prominente rol gespeeld al was het maar als vraagbaak voor allerlei details.

En natuurlijk de auteur van de website deemzet.nl waarin sinds 2011 alle facetten van de zaak met wetenschappelijke precisie worden onderzocht en die ook diverse successen heeft geboekt.

En tenslotte het herzieningsonderzoek dat tot grote ergernis van velen zich al sinds 2013 onder leiding van de advocaat-generaal bij de Hoge Raad mr. Aben tergend langzaam voortsleept.

Door al deze ontwikkelingen is het boek van Stan de Jong een beetje op de achtergrond geraakt.

En dat is ten onrechte. Hoewel hij zeker ook veel aandacht besteedt aan allerlei feitelijke details, komen ook veel andere, wat meer sociale aspecten aan bod.

Hij beschrijft de bijzondere praktijk van zenuwarts/psychiater dr. Willem Wittenberg.

En dus de vele patiënten die voor behandeling bij hem aan huis kwamen en waaruit gaandeweg ook privérelaties ontstonden met de heer en mevrouw Wittenberg.

Stan de Jong twijfelt in zijn boek openlijk aan het daderschap van Louwes. Hij windt daar geen doekjes om. Daarvoor zijn hem teveel merkwaardige gebeurtenissen opgevallen.

Zo is er een politieman die op de begrafenis van mevrouw Wittenberg mededelingen doet die op daderkennis wijzen tot ergernis van de aanwezigen.

Er zijn processen verbaal verdwenen, er is sprake van een lekkende rechercheur van het onderzoeksteam, en opvallende en vaak ook ongewenste vriendschappen.

Wat hem ook opvalt en wat tot op de dag van vandaag nog steeds onbegrijpelijk wordt gevonden, is dat het onderzoek naar twee personen die als verdachte waren aangemerkt van de ene op de andere dag ophoudt.

Tenslotte zijn er personen die tot de groep intimi van mevrouw Wittenberg mogen worden gerekend en die op de een of andere manier financiële motieven gehad kunnen hebben.

Het boek zal zeker weer prominent in de belangstelling komen wanneer een herziening tot vrijspraak van Louwes zal leiden.

In dat niet onwaarschijnlijke geval verandert de Deventer Moordzaak plotseling van een opgeloste zaak in een cold case.

En wie zijn dan de nieuwe verdachten?

“Sukkels bij de Belastingdienst”

Nederland is nog steeds in de ban van twee thema’s: de Coronacrisis en de Toeslagenaffaire. Vooral de laatste affaire veroorzaakt veel hilariteit bij het Ministerie van Justitie.

Het is niet druk op het Parket van de Hoge Raad. Ook daar wordt door de meeste medewerkers nog vaak thuis gewerkt.

Maar onlangs moesten een paar advocaten-generaal bijeenkomen om een vertrouwelijke kwestie te bespreken. Na afloop troffen ze elkaar bij de onvermijdelijke koffieautomaat.

Met mondkapje op gepaste afstand.

Er heerste een relaxte sfeer. Het was een pittig overleg geweest en dan wil je na afloop wel even ontspannen.

“Het zijn ook wel een stelletje sukkels, daar bij de Belastingdienst, vind je niet?” zo opende een nog jonge AG het gesprek. “Stukken prijsgeven maar die dan wel weer zwart lakken. En nu weer bij de afwikkeling. Hoe stom kun je zijn!”

Zij kreeg onmiddellijk bijval van een collega die veel met mr. Aben samenwerkt, de advocaat-generaal die het herzieningsonderzoek leidt naar de Deventer Moordzaak en daar al meer dan 8 jaar mee bezig is.

“Zeg dat wel. Nee, dan doet Diederik het beter. Gewoon geen sjoege geven. Dat doet ie al jaren. Verschijnen er schokkende artikelen in De Volkskrant (in 2014, 2019 en laatst nog op 3 augustus 2021), dan gewoon, niet reageren Lena. En het werkt, al meer dan 8 jaar”

“Ja, dat werkt het beste, gewoon niet reageren,” vond ook een andere AG. “In 2019 nog werden er Kamervragen gesteld. Over hoe het met de Deventer Moordzaak stond. En deze maand nog voor de tweede keer.”

“Dan laat je de minister gewoon zeggen dat het onderzoek binnenkort is afgerond. Ja, dat liet zijn voorganger in 2014 ook al door een woordvoerder zeggen, maar ja, dat weten ze toch niet meer. Wie weet dat nog?”

“Even ging het bijna fout,” bracht een senior herinnering.

“In dat interview met De Stentor, weet je nog. Dat was, even kijken, september 2019. Toen heeft Diederik een interview gegeven. Moet je niet doen. Moet je niet doen!! Kijk maar naar de Belastingen. Niet doen, van die transparantie, daar komt alleen maar ellende van. Maar jongens, ik moet weer weg, want de oppas moet wat eerder weg. Ja, huiswerk maken.”

Het gezelschap ontbond zich weer.

En inderdaad, de advocaten-generaal van het Parket van de Hoge Raad hebben wel een punt.

Gewoon niet reageren, Lena. En dat kun je heel lang volhouden. Dat blijkt nu maar weer.

Jaap Visscher: voor al uw zekerheden

Jaap Visscher leidde het onderzoek in de Deventer Moordzaak. Reden voor De Stentor hem in het kader van de vierdelige podcast over deze slepende zaak te interviewen. Nog steeds is er bij Visscher geen spoor van twijfel.

Weliswaar is er volgens de Hoge Raad geblunderd, maar Visscher vindt dat zijn team het maximale gedaan heeft en blijft bij zijn mening dat Ernest Louwes de dader is.

Dat komt niet vaak voor: veel blunders begaan en toch het juiste resultaat krijgen. Zie bovenstaand voorbeeld.

Dus zijn opvatting is opmerkelijk. Kijk eens rustig naar zijn antwoorden op de vragen van de interviewer.

Deze wil wat weten over de term tunnelvisie. Was daar ook hier sprake van? De vraag wordt open gesteld.

“Bij politieonderzoeken valt vaak de term ‘tunnelvisie’. De politie is dan veel te veel gericht op één mogelijke dader en zoekt daar dan het benodigde bewijs bij. Is dat hier ook gebeurd?”

Het antwoord laat zich raden.

Nee, zeker niet. Zo’n onderzoek begint heel breed, dat zie je niet allemaal in het dossier terug

Nee, dat zie je in het dossier inderdaad niet terug. Wie het bijna van uur tot uur bijgehouden Tactisch Journaal leest, ziet dat er maar even enkele personen in het vizier van de politie komen en dat die even snel uit het dossier verdwijnen als ze erin kwamen.

Ook later is nauwelijks aandacht aan deze potentiële verdachten besteed.

Uiteindelijk, na die paar potentiële verdachten werd Louwes als verdachte aangemerkt. De interviewer wilde weten hoe ze daar zo op waren gekomen.

“Wat was voor jullie het overtuigende bewijs?”

Het financiële motief was heel duidelijk.

Visscher had kunnen antwoorden dat in zulke zaken ook naar mogelijke financiële motieven wordt gekeken. En Louwes was financieel adviseur en executeur-testamentair, en dat zijn dan mogelijke aanknopingspunten. Dus ga je daar eens naar kijken.

Maar dat zei hij niet. Nee, het financiële motief was heel duidelijk. Maar zo duidelijk was het niet. Het Hof Den Bosch verwierp dit motief.

Hoezo heel duidelijk?

De interviewer brengt dan Het Mes ter sprake. Dat zou het moordwapen zijn.

“Maar het mes was ook een belangrijk bewijsstuk. Met de geurproef bleek alleen nogal geblunderd te zijn, waardoor het mes het moordwapen niet kon zijn. Hoe kan dat?”

Visscher had hier met zijn antwoord realiteitszin kunnen tonen. Dat het inderdaad vreemd was een op 1 kilometer afstand in een portiek gevonden mes als het moordwapen te bestempelen, dat de hele procedure met de geurproef klungelig was opgezet en dat er uiteindelijk ook nog sprake was van fraude door de beëdigde ambtenaren die de proef uitvoerden.

Maar hij komt met een lang verhaal over de wijze waarop de geurproef was uitgevoerd en dat deze werkwijze volgens de nieuwe regels niet meer mag.

Nee, Visscher en zijn collega’s hebben toentertijd geblunderd en dat hebben ze nog niet afgeleerd.

Sketch over Het Mes

Het Openbaar Ministerie geloofde jarenlang dat Het Mes het moordwapen was. Tegen beter in, dat wel. En toen, heel plotseling, maakte Het Mes plaats voor DNA.

Wanneer het niet om een ernstige moordzaak zou zijn gegaan, zou men over zo’n enorme abrupte koerswijziging kunnen schateren.

Dat moeten we dus niet doen.

Wel wil de redactie 25 euro uitloven voor de beste YouTube- video van de onderstaande sketch.

Deze is geïnspireerd door een hilarische youtube-video waarin een meisje woorden tekort komt om haar liefde voor haar cavia te tonen die ze liefdevol in haar schoot streelt.
Toen iemand vroeg of ze nog meer huisdieren had, antwoordde ze enthousiast: “Ja”, en gooide de cavia over haar schouder heen.

De volgende sketch staat me voor ogen.

Een mevrouw van het Openbaar Ministerie (ze heeft een soort kapje op haar hoofd met OM er op) zit op een stoel en kijkt liefdevol naar wat ze in haar armen heeft gesloten. Af en toe streelt ze het met een verliefde blik.

Een passerende heer vraagt:
‘Dag mevrouw. U bent van het Openbaar Ministerie?’

De mevrouw kijkt even op en antwoordt:
‘Ja, ik ben de advocaat-generaal van het Hof Den Bosch.’

Ze kijkt weer snel naar wat ze in haar armen houdt en gaat door met strelen en spreekt liefdevolle woordjes:
‘Ach, wat zou ik toch zonder jou moeten, wat ben ik toch gelukkig met jou!’

De heer buigt zich wat voorover.
‘Mag ik vragen wat u daar in uw armen houdt?’

De mevrouw kijkt de heer even aan en zegt:
‘Ja hoor, dit is een belangrijk bewijsstuk in de Deventer moordzaak. Ik ben er zo ontzettend blij mee.’

De heer reageert verbaasd.
‘Wat is het dan?’

‘Ja, dit is het moordwapen en daar ben ik erg op gesteld. Ja, heel erg zelfs.’

Ze drukt het voorwerp nog eens extra tegen zich aan en kijkt opnieuw verliefd naar beneden.

‘Het moordwapen?’

‘Ja, het mes waarmee de weduwe Wittenberg is vermoord.’

De heer richt zich weer op.
‘Maar dat mes is toch helemaal het moordwapen niet! Dat hebben ze toch vastgesteld? Geen DNA, geen bloed en die geurproef deugde ook al niet, die was vervalst. Dus, nee, dat mes is echt het moordwapen niet hoor!’

De mevrouw kijkt de heer ontsteld aan en stopt onmiddellijk met strelen.
‘Echt? Dus dit is niet het moordwapen?’

‘Nee.’

Zonder aarzelen pakt de mevrouw het mes uit haar schoot en werpt het met een royaal gebaar weg over haar schouder.
‘O, nou, dat is niet erg hoor. Ik heb hier nog een ander bewijsstuk. Een blouse met een vlekje.’

Ze pakt de blouse vanaf een tafeltje naast haar, neemt die liefdevol in haar armen en begint het te strelen.
‘Wat ben jij een mooi bewijsstuk, zo mooi!’

Ze kijkt weer verliefd naar de blouse en zegt, tegen de heer opkijkend:
‘Vindt u het ook geen prachtig bewijsstuk?’

De heer haalt zijn schouders op en loopt weer verder.

In justitiële kringen: traineren!

Hoge functionarissen op justitie blijven na een werkoverleg wel eens hangen. Niet in de vergaderzaal zoals vroeger, maar thuis achter de laptop met Zoom of Teams.

De vergadering zit erop, de deelnemers ontspannen en hebben het dan nog even relaxed over allerlei ditjes en datjes.

Zo ook na deze vergadering met vijf Officieren van Justitie.

“Zeg, eventjes heel wat anders”, begint Scherm1, “ik heb toch wel te doen met die Diederik hoor. Moet nu al meer dan 9 jaar leiding geven aan een onderzoek waar niemand in is geïnteresseerd.”

“Hij moest ook eigenlijk wel, ACAS en zo, maar nu valt iedereen over hem heen. Het duurt te lang! Hij aarzelt teveel, en zo!”

Scherm5 valt hem bij.
“Ja, echt lullig voor hem. Het is best een aardige kerel. Ik begrijp trouwens wel dat hij niet veel haast maakt. Ja, waarom zou hij? Louwes is allang weer op vrije voeten, dus daar hoeft hij het niet voor te doen.”

“Als hij nog vastzat ja, zoals toen bij Lucia de Berk, dat is een ander verhaal. Maar nu? Rustig aan dan breekt het lijntje niet. Dan bloedt het vanzelf wel dood.”

Scherm4 ziet het toch wat anders.
“Dat ben ik niet helemaal met je eens. Die zaak leeft echt nog wel in brede kring, hoor. Er is zo’n website waar alles heel wetenschappelijk wordt uitgeplozen, er zijn mensen actief op twitter en facebook.”

“Vorig jaar nog was er een 4-delige podcast van de Stentor en daar werd veel naar geluisterd. En nu weer eentje van Argos. En dan maakt het echt wel uit wat zijn onderzoek oplevert. Maar ja, ik ben het met je eens, veel urgentie is er niet …”

Zij werd in de rede gevallen door Scherm3.
“Zo is het. Een zaak die al meer dan 15 jaar geleden is afgesloten en Louwes zit alweer zo’n 10 jaar lekker thuis bij moeder de vrouw. Waar hebben we het over?”

“Dus ik zou zeggen, Louwes, ook al zou je onterecht zijn veroordeeld – shit happens – neem je verlies, wat schieten we er nu nog mee op? Er zijn momenteel wel ergere dingen aan de hand, zoals die ellende met corona.”

Scherm4 vervolgt.
“… inderdaad, geen urgentie. En ja, wat schiet je ermee op alles weer op te rakelen?”

“Politie heeft bij het onderzoek zitten prutsen, die zitten er niet op te wachten dat alles nog eens breed wordt uitgemeten. En wat dacht je van het NFI, die hebben ook zitten knoeien? En dan die paar collega’s die – hoe zeggen we dat netjes – ook niet altijd in vorm waren.”

“En dan bleken de deskundigen ook nog niet altijd deskundig, … weet je nog wel met dat weerbericht?”

Hij kon zijn lachen niet houden toen hij aan die hoogleraar als getuige terugdacht.

“Nee”, ging hij verder, “wat heeft het voor zin dat ze dat allemaal weer eens precies gaan uittekenen. Daar heeft echt niemand belang bij. Klaar! Het is alleen maar koren op de molen van al die zeurpieten, die pseudo-deskundigen.”

“Dus ik zou zeggen, Diederik, traineren jongen! Maar volgens mij doet hij dat al.”

Scherm2 had zich nog niet in de discussie gemengd en verliet het gezellige onderonsje in justitiële kringen.

“Ja, mensen, het is me wat. Maar ik log uit, want ik moet de kinderen van school halen, ja cruciaal beroep hè? Zeg, een fijn weekend allemaal.”

Maurice de Hond: Ere wie ere toekomt (1)

De publicaties van Stan de Jong in 2002-2003 hadden al het nodige stof doen opwaaien. De Deventer moordzaak die hij beschreef in HP/De Tijd en zijn boek, wekte in brede kring verbazing en verontwaardiging vanwege het flinterdun bewijs en de vele ongeloofwaardige aannames (het mes).

Toen het Openbaar Ministerie ook nog plotseling, vlak voor het begin van de zittingen bij het hof Den Bosch het mes als bewijs liet vallen en met een druppeltje bloed op de proppen kwam stonden vele burgers perplex.

Zeker toen het vonnis in 2004 definitief werd en Ernest Louwes veroordeeld bleef tot 12 jaar cel.

Velen voelden zich geroepen tegen deze gang van zaken in het geweer te komen maar zagen niet de mogelijkheden. Juridische kennis en daadkracht ontbraken vaak.

Maurice de Hond, bekend van radio en tv onder meer vanwege zijn politieke peilingen, kon het echter niet meer aanzien en bond de kat de bel aan. Wat anderen ook graag hadden willen doen, deed hij en dat werd hem niet altijd in dank afgenomen.

Zonder anderen te kort te willen doen, mag gerust worden gesteld dat door zijn toedoen de onderzoeksresultaten zoals die door het OM werden gepresenteerd grondig tegen het licht werden gehouden, met vaak onthutsende uitkomsten.

Zijn onvermoeibare inzet motiveerde vele vrijwilligers hun diensten aan te bieden voor de Deventer Moordzaak. De website geenonschuldigenvast.nl bevat veel resultaten van hun inspanningen.

Oud-rechercheurs liepen nog eens alle politiedocumenten door (zoals de vele processen-verbaal en het tactisch journaal) en hielden het beschikbare bewijsmateriaal tegen het licht.

Gepensioneerde forensische experts bekeken nauwkeurig de laboratoriumresultaten, zelfs textielexperts onderzochten de blouse op typen vouwen.

Kleinschalige, eenvoudige experimenten werden door amateurs uitgevoerd omdat het OM dat had nagelaten.

Zij troffen veel onregelmatigheden aan. Een team van deskundige burgers heeft een reconstructie gemaakt die niet was gedaan door het OM. Een conclusie was dat het slachtoffer naar de kamer was versleept waar de messteken waren toegebracht.

Velen waren het niet altijd eens met de manier waarop hij een enkele keer in deze zaak opereerde en dat is nog steeds zo.

Maar het is het onmiskenbaar zijn verdienste dat onderdelen van deze geruchtmakende en slepende zaak onder leiding van de advocaat-generaal mr. Aben opnieuw worden onderzocht.

Het is jammer dat Aben er buitensporig lang over doet, nu al 6.5 jaar.

Wat de toekomst in de Deventer moordzaak ook moge brengen, aan een gebrek van inzet van Maurice de Hond zal het niet liggen.

Maurice de Hond zet zich momenteel opnieuw in, nu met zijn wetenschappelijke onderzoekingen als luis in de pels waar het gaat om het corona-beleid.

Bas Haan en de Deventer Moordzaak

De 6-delige Argos podcast De Deventer Mediazaak heeft de afgelopen tijd aandacht besteed aan de rol van de media in de Deventer Moordzaak met als ondertitel:

Hoe en waarom wordt iemand slachtoffer van een mediaklopjacht? En wat zijn de gevolgen hiervan?

De maakster Annegriet Wietsma lichtte op 2 januari 2021 in een trailer de podcast toe. Ook Bas Haan was te gast.

De presentatrice heeft af en toe grote moeite hem in toom te houden (Haan: “Pas op …”, Zij: “Ik pas op”) omdat hij vaak het gesprek domineert.

Haan lijkt zijn kruistocht tegen Maurice de Hond te vervolgen die – zo herhaalt hij diverse keren – in de Deventer moordzaak wegens smaad was veroordeeld. Tegelijkertijd neemt hij Michael de Jong in bescherming. Hierbij wil hij nog wel eens een faux pas begaan.

De eerste keer gebeurde dat tijdens een interview in een uitzending van DWDD op 9 januari 2019. Net als nu, twee jaar later, had ook Matthijs van Nieuwkerk grote moeite Haan op de rails te houden maar slaagde daar niet steeds in.

In dat interview zei Bas Haan (letterlijk, vanaf 2 min 42) over Michael de Jong: “… Dat is de veroordeling van iemand die geen bal met de zaak te maken heeft maar die om aandacht te genereren de hoofdrol is gaan spelen …”.

Nu kan over Michael de Jong van alles worden gezegd maar zeker niet dat hij geen bal met de zaak te maken heeft.

Als familiekennis van de Wittenbergs is hij in de maand oktober 1999 en later nog een keer in 2006 in totaal vier keer door de politie verhoord. Ook zijn partner is deze behandeling ten deel gevallen.

Op 12 oktober 1999 is hij tijdens een verhoor zelfs verdachte geweest.

Dat moet de onderzoeksjournalist Haan toch niet zijn ontgaan. Michael de Jong was in deze zaak zeker geen passant! Waarom zegt Haan dan toch dat hij geen bal met de zaak te maken heeft?

Tijdens het interview in 2019 zal de kijker vaak met gekromde tenen naar Haan hebben gekeken en geluisterd. Onafgemaakte zinnen, de regie over het gesprek overnemen van Matthijs van Nieuwkerk, met armen zwaaien, het gesprek onverwacht nieuwe wendingen geven. Nee, de kijker moet er geen goed gevoel bij hebben gehad en zo leek Van Nieuwkerk er af en toe ook over te denken.

Twee jaar later, tijdens de trailer van Annegriet Wietsma, kan Haan zich opnieuw niet inhouden.

Toen Stan de Jong in een geluidsfragment vertelde dat hij naar zijn mening in een kwestie journalistiek juist had gehandeld, schudt Haan volgens de presentatrice heftig van niet. De crux van Stan de Jongs verhaal, zo licht hij toe, is: “… er waren natuurlijk wel ernstige verdenkingen maar die waren er nu juist niet …”. Tja.

Niet alle media gaan op de juiste manier met feiten om en Haans kritiek daarop is terecht. Maar moet hij als onderzoeksjournalist dan niet het goede voorbeeld geven?

Jammer voor de Deventer mediazaak.