Velen weten dat niet meer maar Stan de Jong kan worden gezien als een pionier in de Deventer moordzaak.
In 2002 verscheen van de hand van Stan de Jong in HP/De Tijd een serie schokkende artikelen over De Deventer moordzaak. Schokkend omdat men zich afvroeg of dit alweer een rechterlijke dwaling was? Een jaar later verscheen van dezelfde auteur een boek met dezelfde titel. Maar wel met de subtitel De omstreden veroordeling van Ernest L.
Wettig (?) en overtuigend (?)
Ook toen al waren er grote twijfels over de veroordeling. En die zijn tot op heden niet kleiner geworden, integendeel. Net zoals bij de eerdere de artikelen in HP/De Tijd bekroop de lezer een ongerust gevoel. Hoe kon het dat op een dergelijk flinterdun dossier met zoveel twijfels iemand kon worden veroordeeld? Zoiets zou dus iedereen kunnen overkomen? Gold het gouden credo niet meer dat bewijs wettig en overtuigend moest zijn? Zelfs aan wettig hing al een luchtje want het bewijsmateriaal was verre van wettig tot stand gekomen. Denk maar aan de wijze hoe met de blouse is omgegaan. Dat hoorde zo niet, maar het bewijs rond de blouse werd gewoon geaccepteerd. En het gedoe met de hond Spike was gewoon fraude. En dat het bewijs overtuigend was, daar geloofden weinigen in.
Ook toen al twijfel
Stan de Jong was een van de eersten die daaraan publiekelijk twijfelde. Natuurlijk kwamen de Messen aan bod die al snel een farce bleken. Hoewel men in die jaren nog niet zo goed op de hoogte was van de ins en outs van het GSM-verkeer (het telefoontje) waren er ook in De Jongs boek al de nodige ernstige twijfels.
Sfeertekening rond de moord
Niet alleen op de technische zaken had hij kritiek, ook kwamen de meer sociale kanten van de zaak aan bod. Wie hierover meer wil weten kan dat allemaal in zijn boek lezen. Zo beschrijft hij tot in detail de positie van Michael de Jong (de klusjesman), dr. Witteman en zijn vrouw Jacqueline (het slachtoffer), de ongeoorloofde handelwijze van een politieman (p. 93) die op de begrafenis van het slachtoffer onbekende smeuïge details debiteerde (p. 96).
Superman
Ook twijfelde De Jong of Louwes wel rond half elf of eerder thuisgekomen kon zijn. Hij had veel moeten doen en dat vergt tijd. Later zijn hierover nauwkeuriger berekeningen gemaakt. Hij schrijft op p. 52, 53:
Hij vermoordt haar, wist alle vingerafdrukken – hij vergeet gek genoeg die ene aan de deur van de woonkamer – loopt weer anderhalve kilometer (een kwartier) over de Zwolseweg, verstopt in een portiek het moordwapen, haalt zijn auto uit de parkeergarage, rijdt vanaf de rotonde bij de Zwolseweg tussen de files door (ruim een uur en een kwartier) naar Lelystad alwaar hij, voor hij op de bank ploft, nog even zijn stationwagon chemisch reinigt – want daar werd geen spatje weduwebloed in gevonden. Dit alles in ongeveer twee uur. Terwijl alleen al het heen en terug lopen over de Zwolseweg en de rit 52 naar huis bij elkaar bijna een uur en drie kwartier kost! Saaie piet wordt Superman – het is een bekend verhaal. Maar dan alleen uit Amerikaanse films
Ook vermoedt hij het bestaan van tegenkrachten (p. 103 en verder). Hij denkt hierbij niet aan een complot maar wel aan gedeelde belangen. De politie, het parket in Zwolle en het Hof in Arnhem bijvoorbeeld hadden alle een kwalijke rol gespeeld en zitten daarom niet op een heropening te wachten. Ook de familie van het slachtoffer had zo zijn belangen.
Geen aanleiding Louwes te vervolgen
Al met al komt hij op p. 151 tot de slotsom dat:
Zelfs wanneer ik alle ontlastende informatie die pas achteraf bekend is geworden achterwege laat, was er geen enkele aanleiding Ernest L. te vervolgen.
Later, rond 2005, werd hij gevraagd zijn rol in de Deventer moordzaak weer op te nemen. Hij was immers bekend met de vele details. Maar dat wilde hij niet. Hij was een journalist, geen rechercheur, zo liet hij weten. Begrijpelijk, maar wel jammer. Omstreeks dezelfde tijd mengde Maurice de Hond zich in de zaak.